Phi công tình báo và chuyến bay “đoạt” trực thăng giữa Đà Lạt
Đây là một câu chuyện rất đặc biệt của kháng chiến chống Mỹ: Hồ Duy Hùng hoạt động bí mật trong lực lượng quân đội Việt Nam Cộng hòa, được đưa sang Mỹ học lái trực thăng UH-1, sau đó trở về tiếp tục hoạt động tình báo. Năm 1973, ông thực hiện nhiệm vụ lấy một chiếc trực thăng UH-1 của quân đội Sài Gòn từ Đà Lạt và đưa về vùng giải phóng.
Năm 1968, theo sự phân công của tổ chức, Hồ Duy Hùng gia nhập quân đội Việt Nam Cộng hòa. Nhờ có năng lực, ông được tuyển chọn học phi công trực thăng và cuối năm 1969 được đưa sang Mỹ đào tạo lái UH-1. Sau khi hoàn thành khóa học, năm 1970 ông trở về Việt Nam và làm phi công trực thăng.
Trong thời gian này, ông đồng thời thực hiện nhiệm vụ của một cán bộ tình báo. Theo các nguồn tư liệu, ông đã cung cấp cho tổ chức những thông tin liên quan đến hoạt động không quân, bản đồ, tọa độ sân bay và các thông tin quân sự khác.
Nhiệm vụ đặc biệt
Năm 1973, tổ chức giao cho Hồ Duy Hùng nhiệm vụ lấy một chiếc trực thăng UH-1 để đưa về vùng giải phóng. Ông trở lại khu vực Đà Lạt, tìm hiểu vị trí máy bay, lượng nhiên liệu và điều kiện có thể thực hiện chuyến bay. Một lần dự định lấy máy bay không thành vì lượng nhiên liệu không đủ cho hành trình.
Sau nhiều ngày chờ cơ hội, ngày 7/11/1973, Hồ Duy Hùng phát hiện một chiếc UH-1A số hiệu 60139 đỗ gần Hồ Xuân Hương. Lợi dụng lúc các thành viên tổ bay rời khỏi máy bay, ông tiếp cận, kiểm tra tình trạng kỹ thuật rồi khởi động và cất cánh.
Chuyến bay qua Trường Sơn
Điều nguy hiểm nhất bắt đầu sau khi máy bay rời Đà Lạt. Hồ Duy Hùng phải điều khiển chiếc trực thăng qua địa hình Trường Sơn để tìm đường về vùng giải phóng, đồng thời phải tránh nguy cơ bị lực lượng hai bên phát hiện. Các tư liệu ghi lại rằng ông đã đưa chiếc UH-1 về Lộc Ninh/Dầu Tiếng, thuộc vùng kiểm soát của lực lượng cách mạng.
Sau đó, chiếc máy bay được đưa ra miền Bắc. Tại sân bay Hòa Lạc, Hồ Duy Hùng tiếp tục tham gia hướng dẫn các phi công Việt Nam làm quen và khai thác loại máy bay UH-1.
Một chi tiết đáng nhớ
Điều khiến câu chuyện đặc biệt là người thực hiện nhiệm vụ chính là người đã được đào tạo để điều khiển chiếc máy bay đó. Hồ Duy Hùng hiểu đặc điểm của UH-1, biết quy trình vận hành và đồng thời hiểu cách thức hoạt động của lực lượng mà ông đang nằm trong hàng ngũ.
Vì vậy, nhiệm vụ không đơn thuần là một chuyến bay; đó là kết quả của nhiều năm hoạt động bí mật, học tập, xây dựng vỏ bọc và chờ đúng thời cơ.
Sau này
Năm 2024–2025, Hồ Duy Hùng vẫn tham gia các chương trình giao lưu với sinh viên với tư cách nhân chứng lịch sử, trực tiếp kể lại hành trình hoạt động tình báo và chuyến bay UH-1 trong kháng chiến chống Mỹ.
Thông điệp
“Có những trận chiến diễn ra ngay trong lòng đối phương, nơi người chiến sĩ phải kiên trì giữ bí mật trong nhiều năm để chờ một thời điểm quyết định.”
