PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930–1931) là đỉnh cao của cao trào cách mạng đầu tiên do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, đánh dấu sự ra đời của chính quyền công - nông đầu tiên trong lịch sử dân tộc. Trung tâm Lưu trữ quốc gia I +1
Sự hình thành chính quyền Xô Viết:
Sau những cuộc biểu tình bão táp của công - nông, chính quyền thực dân và phong kiến ở nhiều thôn xã bị tê liệt hoặc tan rã.
Nhân dân đã đứng ra tự quản lý đời sống thông qua các "xã bộ nông" (còn gọi là các Xô Viết). Đây là mô hình chính quyền mới do dân bầu ra để điều hành mọi công việc hành chính, trị an và kinh tế tại địa phương.
Địa bàn và thời gian:
Phong trào bùng nổ mạnh mẽ nhất tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.
Tại Nghệ An, chính quyền Xô Viết hình thành sớm nhất vào tháng 9/1930 ở các huyện Thanh Chương, Nam Đàn... Còn tại Hà Tĩnh là từ tháng 11/1930 ở Can Lộc, Nghi Xuân, Hương Khê....
Sự kiện "Ngày Xô Viết" (12/9/1930): Khoảng 8.000 nông dân huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) đã kéo về thị xã Vinh đấu tranh và bị thực dân Pháp đàn áp dã man khiến 217 người hy sinh. Ngày 12/9 hàng năm hiện nay được chọn làm Ngày kỷ niệm Xô Viết Nghệ Tĩnh.
Ý nghĩa lịch sử vĩ đại:
Được coi là "cuộc tổng diễn tập đầu tiên" chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Khẳng định quyền lãnh đạo và năng lực của giai cấp công nhân thông qua Đảng tiên phong, đồng thời củng cố khối liên minh công - nông vững chắc.
Gây tiếng vang lớn trên thế giới, được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Quốc tế Cộng sản đánh giá rất cao.
