Phùng Chí Kiên – Người Anh Hùng Lặng Lẽ Giữa Đại Ngàn Việt Bắc

Ngồi nghe kể lại những câu chuyện lịch sử thời tiền khởi nghĩa, người ta thường nhắc về một nhà quân sự thầm lặng nhưng có cuộc đời vô cùng oanh liệt: Phùng Chí Kiên, tên thật là Nguyễn Vỹ, sinh năm 1905 ở vùng đất Diễn Châu, Nghệ An. Tôi nghe người ta kể, ngay từ năm 1920, khi mới 15 tuổi, người thanh niên ấy đã một mình dũng cảm băng qua dải Trường Sơn sang tận Phichit (Thái Lan) để tìm đường cứu nước. Sau đó, ông được đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện do Bác Hồ mở, đứng vào hàng ngũ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội và trúng tuyển vào Trường Võ bị Hoàng Phố để học tri thức quân sự bài bản.

Người ta kể lại rằng, cuối năm 1927, ông trực tiếp cầm súng trong cuộc khởi nghĩa Công xã Quảng Châu. Khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, ông cùng đồng đội rút về căn cứ Hải Lục Phong và được tin tưởng giao làm chỉ huy một đơn vị Hồng quân Trung Hoa. Sau khi căn cứ bị chiếm, ông lại bôn ba sang tận Matxcơva học tập về khoa học quân sự tại Đại học Phương Đông. Đến năm 1934, Quốc tế Cộng sản cử ông về Hồng Kông củng cố Ban Hải ngoại của Đảng, rồi sang Ma Cao chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ I và qua Sán Đầu trực tiếp huấn luyện quân sự cho các đảng viên địa phương.

Đến giữa năm 1939, ông nhận nhiệm vụ đặc biệt là tìm đường và chuẩn bị các điều kiện để đón Nguyễn Ái Quốc về nước. Cuối năm 1940 tại Tĩnh Tây, ông cùng các đồng chí Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp trực tiếp đứng lớp huấn luyện chính trị, quân sự cho 40 thanh niên Cao Bằng yêu nước. Và rồi ngày 28 tháng 2 năm 1941, ông chính là một trong những người vinh dự được đi bên cạnh Bác Hồ vượt qua cột mốc 108 trở về đất mẹ, dựng căn cứ tại hang Cốc Pó (Pắc Bó, Cao Bằng). Giữa rừng sâu Việt Bắc, ông cặm cụi ngày đêm viết cuốn sách "Con đường cách mạng cứu nước" và trực tiếp huấn luyện những chiến sĩ lực lượng vũ trang đầu tiên.

Mùa hè năm 1941, khi thực dân Pháp càn quét khốc liệt phong trào Bắc Sơn – Vũ Nhai, ông được Trung ương giao làm Chỉ huy trưởng Trung đội Cứu quốc quân I. Để bảo toàn lực lượng, đơn vị phải chia nhỏ ra hành quân. Nghe kể lại, ông cùng phó chỉ huy Lương Văn Chi dẫn một tiểu đội băng rừng lội suối gần một tháng trời từ Bắc Kạn hướng về Nguyên Bình (Cao Bằng) để gieo lại mầm cơ sở. Đến cuối tháng 7 năm 1941, khi vừa dừng chân ghé vào một bản làng xin tiếp tế lương thực cho anh em, đội của ông bị kẻ thù phục kích bất ngờ. Giữa làn mưa đạn bọc vây, ông đã cầm súng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và anh dũng hy sinh ngay giữa chiến trường khi mới 36 tuổi.

Lắng nghe toàn bộ câu chuyện ấy, ai cũng nghẹn ngào trước tấm gương của một người chỉ huy tài năng và đức độ. Ông hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng cuộc đời của Phùng Chí Kiên là một câu chuyện truyền miệng vĩnh cửu về lòng trung thành tuyệt đối và sự tận hiến không đòi hỏi bất kỳ điều gì cho Tổ quốc.