Phùng Hưng – người anh hùng đất Đường Lâm

Phùng Hưng là hào trưởng nổi tiếng của đất Đường Lâm, vùng đất nay thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Ông xuất thân từ một gia đình hào phú có thế lực lâu đời ở địa phương. Cha ông là Phùng Hạp Khanh, người được các nguồn sử liệu và truyền thuyết nhắc đến như một người có tài và có uy tín. Phùng Hưng cùng hai người em là Phùng Hải và Phùng Dĩnh đều nổi tiếng khỏe mạnh, có tài võ nghệ. Trong ký ức dân gian, Phùng Hưng còn gắn với câu chuyện diệt hổ dữ để bảo vệ dân làng. Những câu chuyện ấy góp phần tạo nên hình tượng một người thủ lĩnh có sức mạnh và được dân chúng tin theo. Vào khoảng năm 776, Phùng Hưng cùng em trai Phùng Hải nổi dậy chống chính quyền nhà Đường. Từ Đường Lâm, nghĩa quân từng bước mở rộng lực lượng. Địa hình trung du, rừng núi và mạng lưới làng mạc giúp nghĩa quân có điều kiện xây dựng căn cứ và phát triển lực lượng. Sau thời gian chuẩn bị, Phùng Hưng đưa quân tiến về Tống Bình, trung tâm cai trị của nhà Đường. Cuộc tiến công diễn ra quyết liệt và cuối cùng nghĩa quân chiếm được phủ thành. Chính quyền đô hộ bị đánh đổ, Phùng Hưng làm chủ một vùng đất rộng lớn. Nhân dân suy tôn ông là Bố Cái Đại Vương. Sau khi Phùng Hưng qua đời, con ông là Phùng An tiếp tục lãnh đạo lực lượng. Nhà Đường sau đó điều quân sang đàn áp. Năm 791, lực lượng của Phùng An không đủ sức chống lại quân Đường nên phải đầu hàng. Cuộc khởi nghĩa kết thúc nhưng khoảng thời gian người Việt làm chủ Tống Bình đã chứng minh rằng chính quyền đô hộ không phải là sức mạnh bất khả chiến bại. Phùng Hưng vì thế trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của đất Đường Lâm – vùng đất về sau còn được biết đến là quê hương của hai vị vua trong lịch sử Việt Nam.