Bài viết

“Phùng Văn Khầu – Huyền thoại pháo thủ trên đồi E1”

Ninh Bình25/04/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Lịch sử không chỉ được ghi lại qua những trang sách mà còn sống động trong ký ức của những con người đã trải qua. Câu chuyện của một nhân chứng lịch sử không chỉ phản ánh sự thật của một thời kỳ mà còn giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về những biến động đã làm nên quá khứ. Với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa” lần này, tôi muốn giới thiệu về vị anh hùng Phùng Văn Khầu. Và có lẽ mọi người cũng đã từng nghe qua câu chuyện :“người “anh nuôi” không biết chữ, nhặt sỏi tính tiền để tiết kiệm cho đơn vị” của ông; đặc biệt hơn, Phùng Văn Khầu còn là một chiến sĩ pháo thủ huyền thoại với trận đánh oanh liệt, lẫy lừng trên đồi E1. Và đây là trận đánh mà tôi muốn chia sẻ đến mọi người.

Trong Chiến dịch Điên Biên Phủ lịch sử, Đại tá Phùng Văn Khầu là khẩu đội trưởng Sơn pháo 75 ly chiếm giữ đồi E1. Cả đại đội hy sinh, bị thương gần hết, chỉ còn một mình ông với khẩu pháo của mình trụ lại trên đồi E1 cho đến ngày cuối cùng của Chiến thắng Điện Biên Phủ. Sau chiến dịch, ông được Bác Hồ trực tiếp gắn tặng Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên. Bác là 1 trong 16 người được phong Anh hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân dân trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ký ức trên đồi E1:

“Đại đội tôi có 3 khẩu đội (mỗi khẩu đội 9 người) được cấp 3 khẩu pháo 75 ly, mỗi khẩu nặng gần 500kg, tầm bắn xa nhất là 6km. Thông thường, để di chuyển được một khẩu pháo như thế, đơn vị phải tháo rời ra từng mảnh, chia cho 27 người khuân, nhưng do yêu cầu nhiệm vụ, khẩu đội của tôi phải vào trận địa trước, tôi cùng 8 đồng đội đã vác nặng gấp 3 lần bình thường. 6 ngày hành quân, đến tối 20-3, chúng tôi đã tiếp cận được đồi E1 và bắt đầu chuẩn bị công sự chiến đấu...” - ông Khầu kể lại.

Chiều 30-3-1954, khẩu đội của ông Khầu được giao nhiệm vụ tiêu diệt 4 lô cốt địch, chi viện cho bộ binh mở cửa vào đánh chiếm đồi E1. Cấp trên cho phép bắn 30 viên, nếu còn thừa đạn thì sẽ khen thưởng, bắn quá phải chịu kỷ luật.

Ông nhớ lại: “Nhận lệnh xong, tôi lo lắm! Ngắm bắn quả đầu tiên vào lỗ châu mai của lô cốt địch bị trượt, đạn rơi cách khoảng 10m. Tôi nhìn lại qua nòng pháo, đề nghị tăng thước tầm và thay đổi điểm ngắm. Phát bắn thứ 2, đạn chui thẳng vào lỗ châu mai.

Rút kinh nghiệm phát bắn đó, tôi và khẩu đội đã bắn liền 20 phát trúng mục tiêu bằng phương pháp ngắm bắn qua nòng pháo, đánh sập cả 4 lô cốt, giúp bộ binh tràn lên chiếm gọn đồi E1. Trận đó, chúng tôi tiết kiệm được 8 viên đạn.

Sau trận đánh, khẩu đội đã được biểu dương. Anh em ai cũng phấn chấn, tin tưởng vào thắng lợi quân ta. 2 ngày sau trận đánh, tôi được Bác Hồi gửi tặng huy hiệu của Bác. Mừng lắm, tôi đeo ngay lên ngực luôn và đeo chiếc huy hiệu đó suốt Chiến dịch Điện Biên Phủ...”.

Ngày 2-4-1954, Đại đội của ông Khầu được lệnh đưa 3 khẩu pháo lên đồi E1, chiếm giữ điểm cao để yểm trợ các mũi tấn công của bộ binh. Sau khi xây dựng công sự, hầm pháo, 2 khẩu đội kia được lệnh ngụy trang kỹ, không lộ diện, chỉ mỗi khẩu đội của ông Khầu hàng ngày bắn thị uy xuống khu vực trung tâm của địch và yểm trợ khi cần thiết.

Ngày 23-4-1954, địch mở đợt phản công lớn, huy động cả xe tăng, pháo 105 nhằm chiếm lại đồi E1 và những điểm cao gần đó. Trong quá trình phản công, địch đánh sập hầm ngụy trang của 2 khẩu pháo dự phòng, 18 đồng chí hy sinh và bị thương. Cả đại đội, còn mỗi khẩu đội của ông Khầu là chiến đấu được.

“Đây là trận đánh ác liệt nhất của tôi. Anh em trong khẩu đội hy sinh và bị thương gần hết. Mỗi lần thấy đồng đội nằm xuống, được đưa về tuyến sau là tôi càng thấy mình phải quyết tâm cao hơn với suy nghĩ phải trả thù cho đồng đội. Lúc đó chỉ còn tôi và anh Lý Văn Pao, phải dồn hết tâm trí vào nòng pháo, mặc cho địch bắn trả dữ dội, lần lượt bắn hạ từng mục tiêu.

Anh Pao bị thương không chiến đấu được. Tôi một mình thao tác từ quan sát, ngắm mục tiêu, nạp đạn, giật cò... Bị sức ép của đạn pháo địch, tôi ngất đi sau khi diệt gọn cả 4 khẩu pháo 105 ly và 2 khẩu đại liên địch, tạo điều kiện cho quân ta tiến công thắng lợi...” - ông Khầu kể lại. Với lời kể này khiến tôi cũng có cảm giác như đang chứng kiến trận đánh ác liệt đó.

Sau ngày hôm đó, gọi là cả Đại đội Sơn pháo 755 chiếm giữ đồi E1, nhưng thực ra chỉ có 1 khẩu pháo và 4 người túc trực chiến đấu trên điểm cao này: ông Khầu, đại đội trưởng, chính ủy đại đội và 1 đồng chí liên lạc. Thế nhưng với quyết tâm và lòng dũng cảm của mình, ông Khầu đã giữ nguyên khẩu đội vào cùng công sự, tiếp tục bắn yểm trợ cho các cánh quân, chiếm giữ điểm cao E1 cho đến thắng lợi cuối cùng vào ngày 7-5-1954.

Tổng cộng suốt thời gian 35 ngày trên đồi E1, ông Khầu với khẩu pháo 75 ly của mình (lúc đầu có đồng đội hỗ trợ, về sau chiến đấu 1 mình) đã phá hủy 5 khẩu pháo 105 ly, 6 đại liên, 1 lô cốt, 1 kho đạn, diệt hàng trăm lính địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chi viện cho bộ binh chiến đấu giành thắng lợi cuối cùng...

Câu chuyện của vị anh hùng Phùng Văn Khầu trên đồi E1 đã để lại trong tôi nhiều cảm xúc đan xen: xúc động, khâm phục và tự hào,… Tôi tự hào về những con người đã kiên cường vượt qua khó khăn, góp phần làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc.

Từ câu chuyện của chiến sĩ Phùng Văn Khầu, ta nhận ra rằng lịch sử không hề xa vời mà luôn hiện diên trong cuộc sống. Mỗi thế hệ hôm nay cần có trách nhiệm gìn giữ, học hỏi và tiếp nối những giá tị tốt đẹp mà quá khứ đã để lại.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
“Phùng Văn Khầu – Huyền thoại pháo thủ trên đồi E1” | Câu chuyện thời hoa lửa