Phùng Văn Khầu — khẩu đội sơn pháo chỉ còn một người ở Điện Biên Phủ
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu một mình đảm nhiệm nhiều vị trí của khẩu đội sơn pháo, góp phần phá hủy các hỏa điểm trên đồi E.
Lịch sử chiến tranh thường hiện lên rõ nhất qua những con số cụ thể. Phùng Văn Khầu sinh năm 1930 tại Đức Hồng, Trùng Khánh, Cao Bằng, là người Nùng; lên tám tuổi mồ côi cha mẹ và phải đi ở cho nhà giàu.
Xuất phát điểm của Phùng Văn Khầu cho thấy hành trình ấy không hề được định sẵn. Ông tham gia bộ đội, trở thành pháo thủ của Đại đội sơn pháo 755 và bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ từ vị trí tập kết ở Đồn Vàng, Phú Thọ.
Bước ngoặt quan trọng đến khi nhiệm vụ đặt ông, bà vào hoàn cảnh đặc biệt. Pháo phải tháo rời, kéo qua núi và giấu trong công sự; mỗi viên đạn đều quý nên việc quan sát, tính phần tử bắn phải chính xác.
Trong tình thế đó, yếu tố quyết định không chỉ là lòng can đảm. Trong trận đánh đồi E, khẩu đội thương vong nặng, Phùng Văn Khầu lần lượt thay đồng đội làm nhiều nhiệm vụ để khẩu pháo không ngừng bắn.
Các con số của sự kiện giúp câu chuyện có thể kiểm chứng rõ ràng. Ông trực tiếp ngắm bắn, phá hủy nhiều hỏa điểm, hỗ trợ bộ binh tiến lên giữa lúc đối phương bắn trả dữ dội vào trận địa pháo.
Sau khoảnh khắc nổi bật là cả một quá trình dài ít được nhắc tới. Chiến công của người pháo thủ góp phần vào thắng lợi ngày 7-5-1954; ông được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi tuổi còn trẻ.
Nhìn từ kết quả cuối cùng, đóng góp cá nhân luôn gắn với sức mạnh của tập thể. Phùng Văn Khầu sống từ năm 1930 đến 2021, mang quân hàm Đại tá và dành tuổi già kể lại Điện Biên bằng giọng nói mộc mạc của quê hương Cao Bằng.
Những dữ kiện còn lại không tạo nên huyền thoại xa vời, mà giúp hậu thế hiểu cái giá của chiến thắng. Nhân vật Phùng Văn Khầu được ghi nhớ không phải bởi lời kể phóng đại, mà bởi những việc đã làm, những mốc thời gian và kết quả còn được lưu trong lịch sử.
