​"Phượng hoàng đen" trên bàn đàm phán Paris

Giới báo chí phương Tây thời bấy giờ gọi bà bằng cái tên đầy nể trọng và hiếu kỳ: "Phượng hoàng đen". Tên gọi này không chỉ đến từ mái tóc đen, đôi mắt sáng kiên định cùng chiếc áo dài sẫm màu đặc trưng, mà còn xuất phát từ phong thái ứng xử kiệt xuất của bà. Trước những câu hỏi dồn dập, gài bẫy từ hàng chục phóng viên quốc tế hay thái độ gay gắt của các đối thủ trên bàn đàm phán, bà Bình chưa từng tỏ ra lúng túng. Lập trường của bà luôn nhất quán, lời lẽ mềm dẻo nhưng lập luận sắc như thép, và trên môi luôn giữ một nụ cười điềm tĩnh.

Khi một phóng viên báo chí nước ngoài đặt câu hỏi mang tính khiêu khích về sự có mặt của quân đội miền Bắc ở miền Nam, bà đáp lại bằng sự sắc sảo vốn có: "Dân tộc Việt Nam là một, người Việt Nam ở Bắc hay Nam đều có nghĩa vụ chống xâm lược để bảo vệ tổ quốc mình." Sự thông minh, bản lĩnh và phong thái tao nhã của người cháu ngoại nhà yêu nước Phan Châu Trinh đã hoàn toàn chinh phục dư luận thế giới, biến cuộc đàm phán không chỉ là cuộc đấu trí trên bàn nghị sự mà còn là cuộc chiến tranh thủ lòng tin của nhân loại yêu chuộng hòa bình.

Ngày 27 tháng 1 năm 1973, thời khắc lịch sử đã đến. Giữa căn phòng sang trọng tại trung tâm Kleber, bà Nguyễn Thị Bình tiến về phía bàn ký kết. Bà là người phụ nữ duy nhất trong số đại diện các bên tham gia đặt bút ký vào bản Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Chữ ký ấy đã buộc đế quốc Mỹ phải rút quân về nước, mở ra bước ngoặt quyết định tiến tới Đại thắng mùa Xuân 1975, thống nhất đất nước.

Hình ảnh "Phượng hoàng đen" Nguyễn Thị Bình cùng chiếc áo dài Việt Nam tại Paris đã trở thành biểu tượng bất tử cho trí tuệ, bản lĩnh và vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.