Pinăng Tắc – Huyền thoại bẫy đá giữa đại ngàn Bác Ái
Giữa những cánh rừng bạt ngàn của vùng núi Bác Ái, nơi đá núi chồng chất và những con suối len lỏi qua các triền đồi, có một người con ưu tú của đồng bào Raglai đã trở thành huyền thoại trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân Ninh Thuận. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Pinăng Tắc – người đã sáng tạo nên trận địa bẫy đá nổi tiếng làm khiếp sợ quân thù.
Pinăng Tắc sinh năm 1910 tại vùng đất nay thuộc xã Bác Ái Đông, tỉnh Khánh Hòa. Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng, ông hiểu từng con dốc, khe suối, từng tảng đá của quê hương mình. Chính sự am hiểu ấy đã trở thành vũ khí đặc biệt giúp ông và đồng bào Raglai chiến đấu chống lại những đội quân xâm lược được trang bị hiện đại hơn gấp nhiều lần.
Tham gia cách mạng từ năm 1946, ông luôn là người tiên phong vận động đồng bào đoàn kết, tin theo Đảng và đứng lên bảo vệ buôn làng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, chính quyền Sài Gòn thực hiện chính sách dồn dân lập khu tập trung nhằm cô lập lực lượng cách mạng với nhân dân. Trước tình hình đó, Pinăng Tắc đã bí mật xây dựng cơ sở, tổ chức lực lượng và lãnh đạo đồng bào phá khu tập trung Bà Râu, Tầm Ngân, đưa bà con trở về vùng núi Phước Bình sinh sống, tiếp tục bám đất, bám làng, nuôi giấu cán bộ cách mạng.
Không chỉ là người lãnh đạo giàu uy tín, ông còn là tấm gương về tinh thần cống hiến. Gia đình ông tích cực đóng góp sức người, sức của cho kháng chiến. Chỉ trong ba năm từ 1961 đến 1963, gia đình ông đã vót tới 90.000 cây chông, đóng góp hàng trăm giạ lương thực, nuôi giấu nhiều cán bộ và vận động hàng chục thanh niên lên đường chiến đấu, trong đó có cả những người con ruột của mình.
Tên tuổi Pinăng Tắc gắn liền với trận Bẫy đá Pinăng Tắc lừng danh diễn ra ngày 10 tháng 8 năm 1961. Lợi dụng địa hình núi cao hiểm trở, ông cùng đồng bào Raglai bí mật bố trí hàng nghìn tảng đá lớn trên sườn núi. Khi quân địch tiến vào khu vực phục kích, những tảng đá được đồng loạt đẩy xuống, tạo nên trận “thác đá” dữ dội giữa đại ngàn. Trận đánh đã tiêu diệt hơn 100 tên địch, gây tiếng vang lớn trên chiến trường miền Nam lúc bấy giờ.
Chiến thắng ấy không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn là minh chứng cho trí tuệ quân sự độc đáo của đồng bào các dân tộc Tây Nam Trung Bộ. Bẫy đá Pinăng Tắc đã trở thành biểu tượng của nghệ thuật chiến tranh nhân dân, lấy địa hình thiên nhiên làm vũ khí, lấy ý chí con người làm sức mạnh chiến thắng.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, tháng 5 năm 1965, Pinăng Tắc được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông qua đời năm 1977, nhưng tên tuổi và những chiến công của ông vẫn sống mãi trong lòng nhân dân. Ngày nay, tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm có con đường mang tên Pinăng Tắc. Tại quê hương Bác Ái, ngôi trường Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Pi Năng Tắc vẫn ngày ngày vang tiếng học sinh, như một lời nhắc nhở về người anh hùng Raglai đã dành trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc.
