"Quả bộc phá sống" phá tan tuyến tháp canh Nam Bộ
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Lê Văn Thọ (1927 – 2002) là một trong những lá cờ đầu của lực lượng biệt động và công binh tác chiến tại chiến trường Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra tại xã Tân An, huyện Thủ Dầu Một (nay thuộc thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), ông nhập ngũ năm 1946 và trưởng thành từ chiến sĩ du kích địa phương đến Trung đội trưởng Công binh - Biệt động thuộc Tỉnh đội Thủ Dầu Một. Tên tuổi của ông gắn liền với việc vô hiệu hóa hệ thống tháp canh De Latour – chiến thuật phòng ngự kiên cố bậc nhất của quân đội Pháp tại Nam Bộ.
Khai phá nghệ thuật đánh tháp canh (1948 – 1950)
Năm 1948, Tướng De Latour của Pháp triển khai hệ thống tháp canh dày đặc dọc các tuyến giao thông huyết mạch tại Nam Bộ nhằm chia cắt căn cứ cách mạng, kiểm soát dân cư và bảo vệ các đoàn xe quân sự. Mỗi tháp canh được xây kiên cố bằng gạch đá hoặc bê tông, có lỗ châu mai, tường cao và bao quanh bởi nhiều tầng rào gai cùng hào sâu.
Sáng kiến bộc phá cải tiến: Trước bài toán khống chế tháp canh, Lê Văn Thọ cùng đồng đội đã kiên trì nghiên cứu cấu trúc vật lý của công sự địch. Ông nhận thấy nếu chỉ đánh bộc phá thông thường thì lực nổ sẽ bị triệt tiêu ra bên ngoài. Ông đã sáng tạo ra cách kết hợp các khối thuốc nổ định hình có trọng lượng lớn, ghép thành giàn bộc phá áp sát chân tháp canh để tạo áp lực sóng xung kích đánh sập toàn bộ kết cấu bê tông.
Đêm tập kích tháp canh cầu Bình Nhâm (1949): Trong một trận đánh thử nghiệm tại Thủ Dầu Một, Lê Văn Thọ trực tiếp mang khối bộc phá nặng gần 10kg, cởi trần ngụy trang bằng bùn đất, lội qua dòng sông lạnh và vượt qua 3 lớp rào gai để áp sát chân tháp canh. Quả bộc phá giật nổ chính xác làm sập hoàn toàn tháp canh, tiêu diệt gọn tiểu đội đồn trú của Pháp. Trận đánh trở thành mô hình mẫu để Bộ Chỉ huy Quân khu 7 nghiên cứu, nhân rộng ra toàn chiến trường Đông Nam Bộ.
Bẻ gãy tuyến phòng ngự địch trong các chiến dịch trọng điểm
Chiến dịch Bến Cát (1950): Trong chiến dịch này, Lê Văn Thọ chỉ huy một tổ biệt động công binh nhận nhiệm vụ đánh phá hệ thống tháp canh bao quanh phân khu Bến Cát – Yếu khu quân sự then chốt bảo vệ cửa ngõ Sài Gòn của Pháp.
Bằng lối đánh bí mật, bất ngờ, ông đã liên tiếp dẫn dắt đơn vị tiêu diệt 4 tháp canh kiên cố chỉ trong vòng một tuần, làm tê liệt hoàn toàn hệ thống thông tin và hỗ trợ hỏa lực của đối phương.
Trong trận đánh tháp canh km 12 trên Đường số 13, khi dây cháy chậm bị ẩm do sương đêm, ông không ngần ngại quay lại khu vực nguy hiểm dưới tầm quét của đèn pha địch để gài lại kíp nổ, dứt điểm căn cứ địch an toàn.
Tác chiến phục kích giao thông (1951 – 1954): Bên cạnh công đồn, Lê Văn Thọ còn trực tiếp chế tạo mìn tự động từ các quả bom lép thu được của địch để đánh phá các đoàn xe cơ giới Pháp trên tuyến đường 13 và đường 16. Tổng cộng trong toàn bộ cuộc kháng chiến chống Pháp, ông đã trực tiếp đánh sập 11 tháp canh, phá hủy 8 xe quân sự và tiêu diệt nhiều sinh lực địch.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Trí tuệ dân gian, lòng quả cảm và tinh thần chủ động sáng tạo của Lê Văn Thọ đã góp phần quan trọng cùng lực lượng vũ trang Nam Bộ đánh bại chiến thuật tháp canh De Latour, mở ra thời kỳ tiến công chủ động của quân ta trên chiến trường Đông Nam Bộ.
Ngày 31/8/1955, đồng chí Lê Văn Thọ vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Tấm gương của Anh hùng Lê Văn Thọ là minh chứng ngời sáng cho khí thế quật cường của mảnh đất "Miền Đông gian lao mà anh dũng", nơi trí tuệ du kích đã biến những công sự kiên cố nhất của kẻ thù thành mồ tử sĩ của quân xâm lược.
