Qua phà trong tiếng máy bay

Chuyến xe đưa chúng tôi vào Nam đi qua nhiều con đường khác nhau. Có những đoạn đường ban ngày còn đông người, nhưng cũng có những nơi vừa nghe tiếng máy bay là tất cả lập tức tìm chỗ trú.

Tôi nhớ nhất một lần đơn vị phải qua một bến phà vào lúc trời vừa sáng.

Đêm hôm trước, chúng tôi gần như không ngủ.

Chiếc xe dừng cách bến phà một quãng. Phía trước là dòng sông rộng, nước chảy mạnh. Bên kia sông là con đường tiếp tục vào Nam.

Mọi người xuống xe, mang theo ba lô và trang bị.

Người phụ trách giao thông liên tục nhắc:

— Nhanh nhưng phải giữ đội hình!

Từng nhóm bộ đội lần lượt xuống phà.

Bác Được đứng cạnh Lâm. Cả hai nhìn dòng nước đang cuộn dưới mạn phà.

Lâm nói nhỏ:

— Quê mình cũng nhiều sông, nhưng chưa bao giờ qua sông kiểu này.

Bác cười:

— Qua được bên kia rồi nói tiếp.

Chiếc phà bắt đầu rời bờ.

Tiếng động cơ nổ đều đều.

Nước phía sau mạn phà tung lên trắng xóa.

Mọi người đứng sát vào nhau, ai cũng muốn chuyến vượt sông diễn ra thật nhanh.

Bỗng từ xa vọng lại một âm thanh quen thuộc.

Tiếng máy bay.

Một người lính ngẩng lên nhìn trời.

Không ai nói gì.

Không khí trên phà lập tức căng thẳng.

Người phụ trách quát:

— Giữ bình tĩnh!

Chiếc phà vẫn tiếp tục chạy.

Tiếng máy bay từ xa vọng lại, rồi nhỏ dần.

Mọi người nhìn về phía bờ.

Khoảng cách giữa phà và bờ bên kia vẫn còn khá xa.

Lâm khẽ nói:

— Chỉ mong qua nhanh.

Bác Được đặt tay lên quai ba lô, nhìn đồng đội đứng xung quanh.

Không ai bỏ vị trí.

Không ai chen lấn.

Tất cả chỉ lặng lẽ chờ.

Tiếng động cơ phà vẫn nổ đều.

Pành… pành… pành…

Âm thanh ấy trong khoảnh khắc trở thành thứ âm thanh quen thuộc nhất.

Cuối cùng, chiếc phà cũng cập bờ.

Một tiếng gọi vang lên:

— Xuống phà! Nhanh!

Cả đoàn lập tức di chuyển.

Chân vừa chạm đất, bác Được quay lại nhìn dòng sông.

Chiếc phà vẫn đang quay đầu để đón những người khác.

Lúc ấy bác mới nhận ra mình đã nín thở suốt quãng đường.

Lâm đứng cạnh cười:

— Qua rồi!

Bác gật đầu.

Chẳng ai nói thêm.

Nhưng cả hai đều hiểu rằng phía trước còn rất nhiều con sông, nhiều cung đường và nhiều thử thách.

Trên đường tiếp tục hành quân, họ gặp một nhóm người dân ven đường.

Một bà mẹ đưa cho bộ đội mấy bi đông nước.

— Các chú uống đi, đường còn xa lắm.

Người lính nhận lấy, cảm ơn rồi chia đều cho anh em.

Bác Được uống một ngụm nhỏ.

Nước không lạnh, nhưng trong lúc ấy quý vô cùng.

Bác nhìn về phía dòng sông phía sau.

Bến phà đã khuất dần.

Chuyến vượt sông chỉ kéo dài một khoảng thời gian ngắn, nhưng ký ức ấy ở lại rất lâu.

Nhiều năm sau, khi trở về quê, mỗi lần đi qua một bến phà, bác Được lại nhớ đến buổi sáng năm ấy.

Bác thường kể:

“Ngày đó, chúng tôi qua sông trong tiếng máy phà và tiếng máy bay vọng trên trời. Điều tôi nhớ nhất không phải là mình đã sợ thế nào, mà là mọi người đã bình tĩnh đứng cạnh nhau như thế nào.”

Bởi trong chiến tranh, có những khoảnh khắc rất ngắn nhưng giúp người lính hiểu được giá trị của sự bình tĩnh và tình đồng đội.

Một chuyến phà nhỏ, một dòng sông rộng, tiếng máy bay vọng từ xa — và những người lính trẻ lặng lẽ bước tiếp về phía Nam, mang theo niềm tin rằng rồi sẽ có ngày được trở về bên những dòng sông quê nhà.