QUÁCH THỊ TRANG – ĐOÁ NỮ TRẦM LẶNG GIỮA QUẢNG TRƯỜNG BẾN THÀNH

Theo gia đình di cư vào Nam, Quách Thị Trang sinh sống tại khu vực cầu Ông Lãnh và theo học tại Trường Trung học tư thục Trường Sơn. Bản tính hiền hậu, hay giúp đỡ mọi người, cô sớm tham gia vào Gia đình Phật tử và Tổng hội Học sinh Sài Gòn. Năm 1963, chính quyền độc tài Ngô Đình Diệm thi hành chính sách kỳ thị tôn giáo gắt gao, bắt giam hàng loạt tăng ni, Phật tử khiến làn sóng phẫn nộ trong nhân dân đô thị dâng cao như núi lửa chực trào.

Ngày 25 tháng 8 năm 1963, một cuộc biểu tinh lớn quy tụ hơn 5.000 học sinh, sinh viên đổ về bùng binh trước chợ Bến Thành. Quách Thị Trang khoác trên mình tà áo trắng học trò, mái tóc thắt bím hai bên, hiên ngang đi ở hàng đầu tiên. Cô một tay giữ chặt góc tấm biểu ngữ lớn đòi bãi bỏ lệnh thiết quân luật, đòi tự do tín ngưỡng và trả tự do cho những người bị bắt. Quân cảnh và cảnh sát dã chiến ngụy trang súng ống, dùi cui lập tức khóa chặt quảng trường nhằm giải tán đoàn người.

Khi đoàn biểu tình kiên quyết không lùi bước, những tên lính dã chiến tàn nhẫn nhận lệnh nổ súng thẳng vào đám đông tay không tấc sắt. Tiếng súng chát chúa vang lên, đám đông hỗn loạn, khói súng mù mịt. Giữa làn đạn tàn bạo đó, một viên đạn súng trường đã xuyên thẳng qua ngực Quách Thị Trang. Cô gái nhỏ 15 tuổi ngã gục xuống mặt đường nhựa bùng binh Bến Thành, máu nhuộm đỏ tà áo trắng tinh khôi. Địch sợ hãi phong trào bùng nổ đã cướp xác cô mang đi giấu biệt tăm, nhưng hành động dã man ấy chỉ càng khiến ngọn lửa đấu tranh của nhân dân Sài Gòn bùng cháy dữ dội hơn, dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ Ngô Đình Diệm vài tháng sau đó.

Sự hy sinh của anh thư Quách Thị Trang đẩy phong trào đấu tranh đô thị lên đỉnh điểm, dẫn tới cuộc đảo chính lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm vào tháng 11 năm 1963. Tên cô sau này được đặt cho quảng trường trước chợ Bến Thành.