Quân dân Bình Định đánh địch, phá kẹp, mở rộng vùng giải phóng năm 1968

Sau khí thế Xuân Mậu Thân 1968, chiến trường Bình Định tiếp tục diễn ra sôi động và quyết liệt. Dù trong quá trình thực hiện nhiệm vụ có những khó khăn, thay đổi giờ nổ súng và bị địch phát hiện, quân dân Bình Định vẫn kiên cường chuyển hướng, tiếp tục tiến công địch trên nhiều địa bàn.

Theo tư liệu lịch sử, đêm 29/1/1968, khi bộ đội chủ lực cắt rào, ém sát quận lỵ Phù Mỹ, thì nhận được lệnh điều chỉnh giờ nổ súng nên phải rút ra. Địch phát hiện, bao vây, truy kích, gây thiệt hại cho ta. Tuy nhiên, đến sáng 31/1/1968, lực lượng ta đã chuyển hướng, tiến công địch ngoài quận lỵ ở Đèo Nhông, Mỹ Hòa, Mỹ Trinh, Rừng Quăn.

Cùng thời gian, nhiều địa bàn trong tỉnh đồng loạt nổ súng. Ở Hoài Nhơn, đêm 31/1 rạng ngày 1/2/1968, lực lượng vũ trang địa phương cùng lực lượng tiến công đã đánh địch ở An Đồng, san bằng Nhà thờ Dốc, căn cứ Đệ Đức, Tam Quan. Tại Bình Khê, quân ta đánh vào chi khu và các đồn Phú Mỹ, Phú Thọ, Đông Phó, Bình Giang, Bình Tường. Các quận lỵ Phù Cát, An Nhơn, Hoài Ân cũng bị phá kích, tiến công.

Phối hợp với đấu tranh vũ trang, phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng diễn ra mạnh mẽ. Hàng vạn Nhân dân trong tỉnh đã xuống đường. Riêng tại Hoài Nhơn, khoảng 30.000 lượt quần chúng bao vây Bồng Sơn, thị trấn Tam Quan, căn cứ Đệ Đức, Đồi 10 và các chốt điểm trong huyện. Những đoàn người đấu tranh đã tạo sức ép lớn, góp phần làm cho địch thêm rối loạn và bị động.

Ở Phù Mỹ, tuy kế hoạch nhập quận gặp trở ngại do điều chỉnh giờ nổ súng, Nhân dân vẫn nhanh chóng chuyển sang bao vây quận lỵ và các chốt điểm, trực tiếp đấu tranh với quân ngụy. Tại Mỹ Thọ, Mỹ Thắng, Mỹ An, Mỹ Lợi, phụ nữ và thiếu nhi tham gia chặn xe M113, tiến công chính trị quân Mỹ. Đây là hình ảnh rất tiêu biểu cho sức mạnh toàn dân trong kháng chiến.

Nhiều tấm gương đấu tranh anh dũng đã xuất hiện. Ở Cát Hanh và Tuy Phước, hàng ngàn quần chúng nhập quận đấu tranh. Những người như Ngô Bá, Nguyễn Thị Ngưng ở Hoài Nhơn trở thành tấm gương sáng. Một số đồng chí ở Tuy Phước, Cát Chánh khi bị địch bắt, tra tấn dã man vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo.

Tiếp đó, từ ngày 21 đến 29/2/1968, lực lượng vũ trang trong tỉnh tiếp tục nổ súng, tập kích nhiều mục tiêu. Bộ binh 22 của địch và các khu vực Mỹ Long, đông Đèo Son, Quy Nhơn bị ta tiến công. Cùng với các đòn quân sự, quần chúng được lãnh đạo chuyển sang phá kẹp, giành quyền làm chủ 49 thôn với hơn 20.000 dân.

Trong đợt này, Hoài Nhơn làm chủ 30 thôn thuộc 7 xã, Tuy Phước làm chủ 15 thôn thuộc 5 xã, An Nhơn làm chủ 9 thôn thuộc 5 xã. Đến lúc này, riêng Hoài Nhơn đã làm chủ gần 10 vạn dân, trong đó có 6 xã làm chủ hoàn toàn; Phù Mỹ làm chủ 8 vạn dân.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, các hoạt động đầu năm 1968 ở Bình Định là minh chứng cho tinh thần kiên cường, linh hoạt và bền bỉ của quân dân trong tỉnh. Dù gặp khó khăn, địch phản kích quyết liệt, quân dân Bình Định vẫn tiếp tục tiến công, nổi dậy, phá kẹp, giành quyền làm chủ, góp phần cùng toàn miền Nam tạo nên khí thế đấu tranh mạnh mẽ trong Xuân Mậu Thân.