Quân dân Bình Định trong chiến dịch Xuân - Hè 1970

Bước vào năm 1970, trước âm mưu “bình định cấp tốc” ngày càng quyết liệt của Mỹ - ngụy, quân dân Bình Định tiếp tục phát huy phương châm “kìm Mỹ, diệt ngụy, phá kèm, giành dân”, chủ động mở các đợt tiến công nhằm phá thế kìm kẹp, giữ dân, giành dân và làm suy yếu lực lượng địch ở nông thôn.

Đêm 31/3 rạng ngày 1/4/1970, tại khu chiến phía nam Phù Mỹ, đặc công Sư đoàn 3 bất ngờ tiến công căn cứ Núi Lá. Trận đánh đã tiêu diệt lực lượng của Trung đoàn 41 ngụy và Trung đoàn 22 ngụy, mở màn cho đợt hoạt động Xuân - Hè 1970, còn gọi là chiến dịch 180.

Việc cứ điểm Núi Lá bị mất đã làm rung chuyển cả tuyến phòng thủ của địch ở khu vực tây Phù Mỹ - tây Phù Cát. Trước tình thế bị động, ngày 5/4/1970, địch vội đưa một tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn dù 173 Mỹ đổ quân xuống khu vực Đồi Tranh, Mỹ Hiệp và Rừng Dầu, Cát Sơn để ứng cứu. Tuy nhiên, các lực lượng vũ trang tại chỗ đã nhanh chóng bao vây, đánh tiêu hao nặng lực lượng này.

Cùng thời gian đó, một bộ phận của Trung đoàn 2, Sư đoàn 3 thọc sâu xuống đông Phù Mỹ, phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương tiến công hàng loạt ấp chiến lược như Mỹ Đức, Mỹ Chánh, Mỹ Thọ, Mỹ Thắng. Những trận đánh này đã tiêu diệt nhiều bảo an, dân vệ và lực lượng “bình định”, làm cho hệ thống kìm kẹp của địch ở cơ sở bị rạn vỡ.

Đòn tiến công của quân dân Bình Định không chỉ gây thiệt hại về quân sự cho địch, mà còn tạo điều kiện quan trọng để quần chúng nổi dậy phá kẹp, giành quyền làm chủ. Các địa bàn ở Phù Mỹ, Phù Cát tiếp tục trở thành nơi thể hiện rõ sức mạnh phối hợp giữa chủ lực, bộ đội địa phương, du kích và Nhân dân.

Ngày 8/4/1970, địch tiếp tục điều Trung đoàn 41 từ căn cứ Trà Quang, nam quận lỵ Phù Mỹ, đưa một chi đoàn xe bọc thép xuống cứu nguy cho đồng bọn ở đông Phù Mỹ. Điều đó cho thấy sau trận Núi Lá, địch rơi vào thế bị động, phải liên tục ứng phó với các đòn tiến công của ta.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, trận Núi Lá và những hoạt động mở màn chiến dịch Xuân - Hè 1970 là minh chứng cho tinh thần chủ động, mưu trí và quyết tâm của quân dân Bình Định. Từ những trận đánh vào căn cứ, ấp chiến lược đến phong trào phá kẹp, giành dân, tất cả đã góp phần làm thất bại từng bước âm mưu “bình định cấp tốc” của Mỹ - ngụy trên quê hương Bình Định.