Quân dân Bình Định trước âm mưu “bình định” và kìm kẹp năm 1969

Năm 1969, chiến trường Bình Định tiếp tục là một trong những trọng điểm đánh phá khốc liệt của Mỹ - ngụy. Sau những đợt tiến công và nổi dậy trước đó, địch ra sức củng cố lực lượng, tăng cường càn quét, kìm kẹp và thực hiện các kế hoạch bình định nhằm giành lại dân, phá cơ sở cách mạng và kiểm soát vùng nông thôn.

Từ tháng 11/1968, cùng với hai tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, Bình Định được Mỹ - ngụy chọn làm nơi thí điểm kế hoạch “bình định tốc độ”. Chúng đánh chiếm lại một số vùng giải phóng phía bắc tỉnh như Ân Thạnh, Hoài Mỹ, Mỹ Tài, nhằm mở rộng vùng kiểm soát và tạo bàn đạp cho các hoạt động bình định tiếp theo.

Bước sang năm 1969, địch đề ra kế hoạch “bình định và xây dựng” với tham vọng kiểm soát 619/659 thôn trong toàn tỉnh. Trong đó, chúng đặt mục tiêu giành lại 180 thôn, trong đó có 160.000 dân thuộc vùng giải phóng và vùng làm chủ của ta; đồng thời củng cố 104 thôn ở vùng tranh chấp, lỏng kẹp và phát triển thêm 330 thôn vùng chúng kiểm soát.

Để thực hiện âm mưu ấy, tháng 4/1969, địch đưa tên đại tá Nguyễn Mộng Hùng về làm tỉnh trưởng kiêm chỉ huy trưởng Tiểu khu Bình Định. Đây là tên có nhiều nợ máu với đồng bào vùng đông bắc sông Cửu Long, được đưa về nhằm tăng cường bộ máy đàn áp và đẩy mạnh kế hoạch bình định tại Bình Định.

Lực lượng địch huy động rất lớn, khoảng 56.000 quân, gồm quân Mỹ, quân Nam Triều Tiên, các trung đoàn ngụy, bảo an, cảnh sát, dân vệ, thanh niên chiến đấu và các đoàn bình định. So với năm 1968, quân địa phương của địch tăng thêm 10 đại đội và 142 trung đội. Chúng còn phát triển mạnh lực lượng phòng vệ dân sự, từ 900 cuộc năm 1968 tăng lên 4.000 cuộc năm 1969, với khoảng 90.000 nhân dân tự vệ, dự kiến nâng lên 93.000 người.

Những con số ấy cho thấy âm mưu bình định của Mỹ - ngụy ở Bình Định trong năm 1969 rất thâm độc và quyết liệt. Chúng muốn dùng bộ máy quân sự, hành chính và phòng vệ dân sự để kìm kẹp Nhân dân, phá vỡ cơ sở cách mạng ở nông thôn, tách dân khỏi lực lượng kháng chiến và biến các vùng tranh chấp thành vùng kiểm soát của địch.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, năm 1969 là một giai đoạn đầy thử thách đối với quân dân Bình Định. Trước kế hoạch “bình định tốc độ” và lực lượng địch đông đảo, phong trào cách mạng trong tỉnh phải đối mặt với nhiều khó khăn mới. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần bám đất, bám dân, chống kìm kẹp, chống bình định của quân và dân Bình Định tiếp tục được hun đúc, góp phần giữ vững ngọn lửa đấu tranh trên quê hương.