Quân dân Bình Định trước những trận càn ác liệt cuối năm 1962

Cuối năm 1962, phong trào cách mạng ở Bình Định tiếp tục phát triển mạnh mẽ, làm cho Mỹ - ngụy ngày càng lo sợ. Trước những đợt tiến công và nổi dậy của quân dân ta, địch tìm mọi cách đối phó, vừa tăng cường quân sự, vừa củng cố hệ thống ấp chiến lược nhằm kiểm soát nông thôn, chia cắt Nhân dân với lực lượng cách mạng.

Theo tư liệu lịch sử, để đối phó với những đợt tiến công mạnh mẽ của ta, địch đã lập thêm nhiều chốt điểm ở các vùng giáp ranh, trên các hành lang xuống đồng bằng. Đồng thời, chúng mở hàng chục trận càn vào căn cứ miền núi, vùng giáp ranh và cả vùng đồng bằng. Đây là những địa bàn có ý nghĩa quan trọng đối với phong trào cách mạng, là nơi cán bộ, chiến sĩ bám dân, bám đất, xây dựng cơ sở và tổ chức đấu tranh chống địch.

Nổi bật trong thời gian này là trận càn “Dân tiến”, kéo dài từ ngày 15/9/1962 đến tháng 3/1963. Với quy mô lớn, địch huy động lực lượng đông đảo, gồm nhiều toán Khu và khoảng 10 tiểu đoàn bộ binh của Sư đoàn Cộng hòa số 9. Chúng đánh phá, chà đi xát lại trên một vùng rộng lớn từ Tây Bắc Hoài Nhơn, Hoài Ân, An Lão đến Đông Bắc Vĩnh Thạnh.

Không chỉ càn quét, địch còn tiếp tục thực hiện âm mưu lập ấp chiến lược, nhất là ở các vùng chúng gọi là “an ninh”, tức những nơi ta chưa hoạt động mạnh. Chúng tăng cường trang bị súng cho thanh niên cộng hòa, dân vệ và các lực lượng vũ trang tại chỗ, nhằm kìm kẹp Nhân dân, phòng thủ tại chỗ và bảo vệ hệ thống ấp chiến lược.

Những cuộc càn quét ấy đã gây ra nhiều khó khăn cho phong trào cách mạng. Làng xóm bị kiểm soát chặt chẽ hơn, đời sống Nhân dân bị đe dọa, nhiều vùng căn cứ và giáp ranh liên tục bị đánh phá. Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh ác liệt ấy, tinh thần đấu tranh của quân và dân Bình Định càng thêm bền bỉ. Nhân dân vẫn kiên trì bám làng, giữ đất, che chở cán bộ, bảo vệ cơ sở cách mạng và tìm mọi cách chống lại âm mưu kìm kẹp của địch.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, những trận càn cuối năm 1962 cho thấy sự khốc liệt của chiến tranh đặc biệt trên quê hương Bình Định. Nhưng vượt lên bom đạn, càn quét và hàng rào ấp chiến lược, quân dân Bình Định vẫn giữ vững ý chí, từng bước phá thế bao vây, góp phần làm thất bại âm mưu bình định nông thôn của Mỹ - ngụy.