Quang Trung

Trong dòng chảy lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những trang sử hào hùng được viết bằng mồ hôi, máu xương và trí tuệ tuyệt vời của cha ông. Nhắc đến thời kỳ chống ngoại xâm cuối thế kỷ XVIII, triệu trái tim người Việt luôn hướng về mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789, nơi ngọn lửa chiến thắng bùng lên dưới sự chỉ huy của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ, tức vua Quang Trung.

Cuối thế kỷ XVIII, đất nước rơi vào cảnh chia cắt, triều Lê suy yếu, chúa Trịnh và chúa Nguyễn tranh giành quyền lực. Phong trào Tây Sơn do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo lần lượt đánh bại chúa Nguyễn ở phía Nam, chúa Trịnh ở phía Bắc, đặt nền móng thống nhất đất nước. Thế nhưng vua Lê Chiêu Thống bạc nhược, vì quyền lợi riêng đã cõng rắn cắn gà nhà, sang cầu cứu nhà Thanh. Lấy cớ “phù Lê”, Tôn Sĩ Nghị kéo đại quân hàng chục vạn người tràn vào nước ta, chiếm đóng Thăng Long cuối năm 1788, vơ vét của cải, gieo rắc đau thương cho muôn dân. Nỗi nhục mất nước một lần nữa đè nặng lên vai dân tộc.

Trước cảnh giang sơn bị xâm lấn, ngày 25 tháng Chạp năm Mậu Thân (22/12/1788), Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế tại núi Bân, lấy niên hiệu Quang Trung rồi lập tức dẫn quân ra Bắc. Tại Nghệ An, nhà vua tuyển thêm binh sĩ, duyệt binh và truyền lời hịch kêu gọi tướng sĩ một lòng đánh giặc, trong đó có những lời thề vang vọng non sông:

“Đánh cho để dài tóc,
Đánh cho để đen răng,
Đánh cho nó chích luân bất phản,
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn,
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ.”

Hưởng ứng lời kêu gọi của nhà vua, quân dân khắp nơi đồng lòng đứng lên, cùng các tướng lĩnh tài ba như Đô đốc Long, Đô đốc Bảo, Đô đốc Lộc, Đô đốc Tuyết... chia thành nhiều đạo quân tiến ra Bắc. Đến Tam Điệp, Quang Trung hẹn sẽ vào Thăng Long ăn Tết mừng xuân, đồng thời cho quân ăn Tết trước để giữ vững tinh thần. Đêm giao thừa Kỷ Dậu, khi quân Thanh còn chủ quan mải vui xuân, quân Tây Sơn bất ngờ tiến công. Đồn Hà Hồi bị bao vây, quân giặc kinh hoàng đầu hàng. Rạng sáng mồng 5 Tết (30/1/1789), Quang Trung trực tiếp chỉ huy trận đánh then chốt tại đồn Ngọc Hồi: quân ta dùng ván gỗ ghép rơm ướt che chắn, ba người một tấm, tiến sát đồn rồi xông vào đánh giáp lá cà. Cùng lúc, đạo quân của Đô đốc Long đánh thẳng vào Đống Đa, tướng giặc Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự vẫn.

Thế giặc đông và hung hãn nhưng chủ quan, bị đánh bất ngờ nên nhanh chóng tan rã. Tôn Sĩ Nghị hoảng loạn, bỏ cả ấn tín, vội vã tháo chạy qua sông Hồng, cầu phao đứt khiến quân Thanh chết vô số. Chỉ trong vài ngày, đạo quân xâm lược hùng hậu đã bị quét sạch khỏi bờ cõi. Trưa mồng 5 Tết, Quang Trung cùng quân sĩ tiến vào Thăng Long trong tiếng reo mừng của nhân dân, áo bào còn đen khói súng.

Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa là một trong những chiến công vang dội nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, thể hiện thiên tài quân sự của Quang Trung qua cách hành quân thần tốc, dùng binh bất ngờ và nắm bắt đúng thời cơ. Chiến thắng ấy chấm dứt âm mưu xâm lược của nhà Thanh, bảo vệ vững chắc nền độc lập, khẳng định ý chí bất khuất, tinh thần đoàn kết và sức mạnh to lớn của lòng yêu nước, đúng như tinh thần “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” mà cha ông đã gìn giữ qua bao thế hệ.

Từ trang sử oanh liệt đó, thế hệ sau đúc kết được nhiều bài học sâu sắc. Ngọn lửa chiến thắng mùa xuân năm Kỷ Dậu không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn đang cháy sáng trong tâm trí thế hệ trẻ hôm nay. Đó là lời nhắc nhở thiêng liêng về lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực tự cường, sự sáng tạo trong cách nghĩ cách làm và trách nhiệm giữ gìn nền độc lập, hòa bình mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng cả xương máu.