QUANG TRUNG – NGƯỜI ANH HÙNG CỦA MÙA XUÂN KỶ DẬU
Nguyễn Hà Thu
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ là một nhân vật để lại dấu ấn đặc biệt sâu đậm. Ông không chỉ là một nhà lãnh đạo quân sự tài năng mà còn là người có nhiều dự định xây dựng và phát triển đất nước. Cuộc đời tuy ngắn ngủi, nhưng những hoạt động của ông gắn với nhiều sự kiện lớn của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII.
Nguyễn Huệ sinh năm 1753, tại vùng Tây Sơn, nay thuộc tỉnh Bình Định. Ông cùng hai người anh là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ tham gia lãnh đạo phong trào Tây Sơn, một phong trào có ảnh hưởng lớn đến tình hình chính trị Đàng Trong và Đàng Ngoài lúc bấy giờ. Trong quá trình hoạt động, Nguyễn Huệ ngày càng thể hiện tài năng quân sự và khả năng tổ chức, chỉ huy.
Một trong những chiến công nổi bật của Nguyễn Huệ diễn ra vào năm 1785, khi quân Tây Sơn đánh bại quân Xiêm trong trận Rạch Gầm – Xoài Mút ở vùng Tiền Giang ngày nay. Chiến thắng này góp phần bảo vệ vùng đất phía Nam và khẳng định tài năng của Nguyễn Huệ trong việc tổ chức, chỉ huy trận đánh.
Sau đó, Nguyễn Huệ tiếp tục tiến quân ra Bắc. Năm 1786, quân Tây Sơn tiến ra Đàng Ngoài, lật đổ chính quyền chúa Trịnh. Những biến động chính trị tiếp tục diễn ra và cuối cùng phong trào Tây Sơn góp phần chấm dứt sự tồn tại của nhà Lê. Đến năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung.
Cuối năm 1788, quân Thanh tiến vào nước ta. Trước tình hình cấp bách, vua Quang Trung quyết định thân chinh ra Bắc. Ông tổ chức lực lượng, tuyển thêm quân trên đường hành quân và nhanh chóng tiến về Thăng Long. Theo các tư liệu lịch sử, từ đêm 30 Tết đến ngày mùng 5 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn đã liên tiếp tiến công các vị trí của quân Thanh.
Đêm mùng 3 Tết, quân Tây Sơn đánh các đồn tiền tiêu của quân Thanh. Đến sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu, tức ngày 30 tháng 1 năm 1789, những trận đánh lớn diễn ra tại Ngọc Hồi và khu vực Đống Đa. Quân Thanh bị đánh bại, phải rút khỏi Thăng Long. Trưa cùng ngày, vua Quang Trung dẫn đại quân tiến vào kinh thành. Chiến thắng mùa xuân năm 1789 trở thành một trong những chiến công tiêu biểu trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Không chỉ quan tâm đến việc giữ nước, Quang Trung còn có những chủ trương xây dựng đất nước. Ông chú trọng khuyến nông, giáo dục và đề cao chữ Nôm. Dưới triều Quang Trung, Sùng chính thư viện được thành lập, Nguyễn Thiếp được giao phụ trách và có chủ trương dịch một số sách chữ Hán sang chữ Nôm. Những chính sách ấy cho thấy Quang Trung không chỉ chú trọng quân sự mà còn quan tâm đến việc xây dựng một quốc gia ổn định sau nhiều năm chiến tranh, loạn lạc.
Tuy nhiên, thời gian để Quang Trung thực hiện những dự định của mình không dài. Ông qua đời năm 1792, khi mới khoảng 40 tuổi. Sau khi ông mất, con trai là Nguyễn Quang Toản lên kế vị với niên hiệu Cảnh Thịnh.
Nhìn lại cuộc đời Quang Trung – Nguyễn Huệ, điều khiến người đời sau nhớ đến ông trước hết là tài năng lãnh đạo, ý chí quyết đoán và những chiến công gắn với những bước ngoặt quan trọng của đất nước. Đặc biệt, chiến thắng mùa xuân Kỷ Dậu năm 1789 đã trở thành biểu tượng nổi bật của tinh thần bảo vệ độc lập dân tộc. Dù triều đại Tây Sơn tồn tại không lâu, tên tuổi Quang Trung vẫn được ghi nhớ như một anh hùng dân tộc và một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam.



