QUANG TRUNG - NGUYỄN HUỆ THIÊN TÀI QUÂN SỰ VÀ BẬC HOÀNG ĐẾ ANH MINH
Phá Xiêm diệt Trịnh , đại phá quân Thanh
Quang Trung (11753 – 1792), tên thật là Nguyễn Huệ (sau đổi thành Nguyễn Quang Bình), sinh ra tại làng Tây Sơn, huyện Bồng Sơn, phủ Quy Nhơn (nay thuộc xã Bình Thành, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Ông là người em thứ hai trong ba anh em Tây Sơn (Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ).
Trưởng thành trong bối cảnh đất nước bị chia cắt Đàng Trong , Đàng Ngoài suốt hàng trăm năm, nhân dân lầm than dưới ách thống trị của chúa Nguyễn ở phía Nam và chúa Trịnh - vua Lê ở phía Bắc, năm 1771, ba anh em Tây Sơn dấy binh khởi nghĩa tại căn cứ Tây Sơn thượng đạo. Với tài năng quân sự thiên bẩm, Nguyễn Huệ nhanh chóng trở thành linh hồn và là vị tướng kiệt xuất nhất của phong trào Tây Sơn.
Trong lịch sử quân sự Việt Nam, Quang Trung - Nguyễn Huệ nổi tiếng là vị tướng "trăm trận trăm thắng", chưa từng nếm mùi thất bại. Sự nghiệp đánh giặc giữ nước của ông gắn liền với hai chiến công chói lọi: trận Rạch Gầm - Xoài Mút, đại thắng Ngọc Hồi - Đống Đa.
Đầu năm 1785, Nguyễn Ánh cầu viện 5 vạn quân Xiêm (Thái Lan) sang xâm lược Đàng Trong. Nguyễn Huệ đã mưu trí dụ địch vào trận địa phục kích trên sông Tiền (đoạn Rạch Gầm - Xoài Mút, Tiền Giang). Chỉ trong một ngày, quân Tây Sơn đã tiêu diệt hoàn toàn 5 vạn quân Xiêm, đập tan dã tâm xâm lược của kẻ thù.
Tháng 6 năm 1786, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, hạ thành Phú Xuân rồi thừa thắng tiến thẳng ra Thăng Long, lật đổ tập đoàn phong kiến chúa Trịnh. Ông trao trả quyền lực cho vua Lê, đặt nền móng đầu tiên cho sự nghiệp thống nhất lại giang sơn sau hơn 200 năm chia cắt.
Cuối năm 1788, vua Lê Chiêu Thống rước 29 vạn quân Tôn Sĩ Nghị (nhà Thanh) sang xâm lược nước ta. Trước nguy cơ dân tộc, ngày 22 tháng 12 năm 1788 (25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế tại Núi Băng (Thừa Thiên Huế), lấy niên hiệu là Quang Trung, rồi thần tốc hành quân ra Bắc.
Đánh cho để dài tóc,Đánh cho để đen răng.
Đánh cho nó bánh xe không quay manh,
Đánh cho nó giáp găm không mảnh.
Đánh cho sử Nam quốc anh hùng hữu chủ!
Nghệ thuật hành quân thần tốc: Trong dịp Tết Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung tổ chức hành quân thần tốc, vừa đi vừa tuyển quân, chỉnh đốn lực lượng.
Tập kích bất ngờ: Mùng 5 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn đồng loạt tiến công hạ các đồn then chốt Ngọc Hồi, Đống Đa, làm nổ tung phòng tuyến giặc. Tướng giặc Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử, Tôn Sĩ Nghị hoảng sợ hoảng hốt bỏ chạy về nước. Quân ta giải phóng Thăng Long trước thời hạn, đập tan hoàn toàn 29 vạn quân Thanh.
Không chỉ là một thiên tài quân sự, Quang Trung còn là một nhà chính trị, cải cách kinh tế, văn hóa xuất sắc:
Trọng dụng nhân tài: Mời các sĩ phu tài danh như Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp ra giúp nước.
Đề cao chữ Nôm: Dùng chữ Nôm làm quốc ngữ trong các văn bản hành chính, thi cử và chiếu thư, khẳng định tinh thần tự hào dân tộc.
Khôi phục kinh tế & ngoại giao: Ban hành "Chiếu khuyến nông", mở cửa giao thương buôn bán với nước ngoài; thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo nhưng kiên quyết giữ vững chủ quyền đối với nhà Thanh.
Tháng 9 năm 1792, vua Quang Trung đột ngột qua đời khi mới 39 tuổi, để lại nỗi tiếc thương vô hạn cho toàn dân tộc và nhiều dự định chiến lược còn dang dở.
Tên tuổi của Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ mãi mãi là biểu tượng bất tử cho tinh thần yêu nước, chí khí quật cường, tài thao lược quân sự đỉnh cao và khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam. Tên của ông được trân trọng đặt cho hàng vạn tuyến đường, trường học và công trình văn hóa lớn trên khắp mọi miền Tổ quốc.
