Quang Trung-Tiếng sấm Tam Điệp và Lời thề dưới gốc đào
Giữa những ngày Tết Kỷ Dậu 1789, khi cả đất trời Thăng Long đang chìm trong gót giày xâm lược của quân Thanh, một cuộc hành quân "thần tốc" đến mức không tưởng đã diễn ra. Câu chuyện kể về lời thề sắt đá dưới chân núi Tam Điệp và ý chí sắt đá của những người lính Tây Sơn: "Chỉ ăn Tết sớm, để quét sạch quân thù trước khi hoa đào tàn".
Vào những ngày cuối năm Mậu Thân (1788), không khí tại vùng núi Tam Điệp (Ninh Bình) rét căm căm, nhưng lòng người thì như lửa đốt. 20 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị cầm đầu đã tràn vào Thăng Long. Trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ làm lễ tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu Quang Trung rồi lập tức tiến quân ra Bắc.
Tại phòng tuyến Tam Điệp, vị vua trẻ tuổi đứng trước hàng vạn binh sĩ. Áo bào của ông đã sạm màu khói súng, đôi mắt sáng quắc như lạch chớp. Ông không dùng những lời sáo rỗng, mà dõng dạc tuyên bố:
"Đánh cho để dài tóc. Đánh cho để đen răng. Đánh cho nó chích luân bất phản.
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn. Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ!"
Để đảm bảo tốc độ hành quân "thần tốc", vua Quang Trung đã sáng tạo ra cách di chuyển chưa từng có: Cứ ba người một tốp, hai người cáng một người ngủ, thay phiên nhau đi liên tục không nghỉ ngày đêm. Binh lính vừa đi vừa ăn, vừa hành quân vừa chỉnh đốn đội ngũ.
Giữa đêm mùng 5 Tết Kỷ Dậu, khi quân địch còn đang say nồng trong men rượu và sự ngạo mạn, tiếng súng thần công của quân Tây Sơn đã nổ vang trời tại đồn Ngọc Hồi. Vua Quang Trung cưỡi voi đi đầu, quấn khăn vàng trên cổ để binh sĩ dễ nhận diện. Xác pháo, khói súng và bụi đường nhuộm đen cả chiến bào đỏ, nhưng khí thế ấy đã khiến quân thù khiếp vía kinh hồn.
Đúng như lời hẹn, mùng 5 Tết, quân Tây Sơn hiên ngang tiến vào Thăng Long. Vua Quang Trung đã gửi về cho Ngọc Hân công chúa một cành đào Nhật Tân đỏ thắm – biểu tượng của chiến thắng và một mùa xuân độc lập bắt đầu từ trong khói lửa.
