QUÊ HƯƠNG VÀ TRUYỀN THỐNG ĐẤU TRANH BẤT KHUẤT CỦA NHÂN DÂN QUẢNG TRỊ
Quảng Trị từ ngàn xưa là một bộ phận của Tổ quốc Việt Nam, suốt quá trình thăng trầm của lịch sử từng là nơi đọ sức quyết liệt với nhiều kẻ thù xâm lược. Từ Thuận Châu, Tân Bình, Thuận Hóa tên đất dù có thay đổi theo triều đại nhưng luôn luôn là một bộ phận của đất nước Đại Việt bất khuất. Đến năm 1801, Gia Long chia Thuận Hóa thành ba doanh trực hệ (Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức) thì tên Quảng Trị xuất hiện từ đó. Mãi đến năm Minh Mạng thứ 12 (1832) mới lập thành tỉnh Quảng Trị như ngày nay
| Năm 1976, sau khi hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, Quảng Trị cùng với Quảng Bình và Thừa Thiên sáp nhập thành tỉnh Bình Trị Thiên. Tháng 7 năm l989, thể theo nguyện vọng của nhân dân, Quảng Trị được thành lập lại. Quảng Trị ở tọa độ 16o18’ - 17o10’ vĩ độ bắc, 106o28’55” đến 107o23’58” kinh đông, là một tỉnh nhỏ ở miền Trung, bắc giáp tỉnh Quảng Bình, nam giáp Thừa Thiên - Huế, đông giáp biển Đông, tây giáp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Diện tích 4.702km2. Biên giới phía Tây giúp Lào dài 208 km, bờ biển phía đông dài 75km, nơi hẹp nhất 52 km. Quảng trị có 4 vùng địa hình rõ rệt: Núi cao, gò đồi, đồng bằng, cồn và cồn cát. Vùng núi chiếm 30% diện tích có độ cao từ 500-700 mét trở lên, nằm trong dãy Trường Sơn chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Núi Tá Linh có độ cao nhất tỉnh, thuyền di ngoài khơi xa vẫn nhìn thấy. Vùng này địa hình hiểm trở, trước chiến tranh chống Mỹ đây là vùng rừng sum suê, trù phú có đầy đủ các loại lâm thổ sản và thú quý. Trong chiến tranh vùng này bị chất độc hóa học và bom đạn Mỹ tàn phá nặng nề, ảnh hưởng rất lớn đến sinh thái, môi trường đến nay vẫn chưa phục hồi lại được. Vùng gò đồi chiếm 52% diện tích, có dạng đồi bát úp, đất ít dốc nhưng bị tàn phá gần hết chỉ còn cỏ tranh, cây dại, đồi hoang. Chỉ có các vùng đất bazan như Cùa, Tân Lâm tây Gio Linh, Vĩnh Linh và các thung lũng ven khe suối gần đồng bằng mới có dân cư sinh sống, còn phần lớn chỉ là những đồi đất sỏi cằn cỗi. Vùng đồng bằng hẹp chỉ chiếm 11% diện tích, do phù sa sông suối bồi thành, gọi là đồng bằng nhưng chẳng mấy nơi bằng phẳng, với trên 50 ngàn ha canh tác, đồng bằng Quảng Trị là nơi sản xuất cây lương thực chủ yếu của tỉnh. Vùng cồn và bãi cát thường ở ven biển, nhưng có nhiều nơi xen giữa đồng bằng chiếm 7% diện tích. Cát là tai họa cho vùng đồng bằng vì gió xô, nước cuốn làm cát lấp dần đất sản xuất. Quảng Trị có hệ thống sông ngòi chằng chịt, phần lớn bắt nguồn từ dãy Trường Sơn. Sông Bến Hải dài 59 km bắt nguồn từ Động Vang chảy ra biển Cửa Tùng. Sông Thạch Hãn dài 150 km với các phụ lưu như Rào Quán, Đắkrông, sông Hiếu, Lai Phước, Ái Tử, sông Nhùng, Vĩnh Định... dòng chính đổ ra biển tại Cửa Việt. Hai con sông Bến Hải và Thạch Hãn đã đi vào lịch sử và được, nhiều người biết đến bởi lẽ hai con sông này đã in đậm một thời lịch sử hào hùng của dân tộc. Quảng Trị còn có hai con sông chảy về phía Tây nước bạn Lào là sông Sê Pôn và Sê Băng Hiêng. Cũng như cả nước Quảng Trị có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Nhưng do vị trí và cấu trúc địa hình nên còn có đặc điểm khí hậu riêng. Miền đông Trường Sơn (chiếm phần lớn diện tích) có mùa đông lạnh và mưa. Mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 và thường tập trung trong tháng 10, tháng 11. Lượng mưa trung bình hàng năm trên dưới 2.000milimét. Còn ở miền tây Trường Sơn (gồm các xã từ Khe Sanh đến Lao Bảo, các xã vùng Lìa...) có mùa đông lạnh và khô. Mùa hè ở vùng này thường mưa, nhưng vùng đông Trường Sơn lại khô và có gió nóng. Hành lang Lao Bảo - Khe Sanh hút gió rất mạnh, vì vậy Đông Hà là nơi khô nóng nhất trong tỉnh. Trong mùa gió tây nam (từ tháng 4 đến tháng 8) nhiệt độ có ngày lên đến 40°C, độ ẩm giảm 30% nên mùa hè Quảng Trị thường bị thiếu nước. Cuối mùa hạ nhiệt độ thường xuống thấp đột ngột, lượng mưa tăng lên do áp thấp nhiệt đới xuất hiện, giông bão kèm theo. Sự phức tạp của địa hình kết hợp với sự khắc nghiệt của khí hậu đã gây ra cho Quảng Trị hầu hết các loại thiên tai như bão, lụt, úng, hạn, xói mòn, sụt lỡ, cát bay, sóng thần... Vì vậy đấu tranh với thiên nhiên để bảo vệ cuộc sống là yêu cầu đặt ra thường xuyên đối với mỗi người dân Quảng Trị. Mạng lưới giao thông trong tỉnh tuy chất lượng chưa cao nhưng đa dạng, có giá trị về kinh tế và quốc phòng. Đường quốc lộ 1A chạy dọc trung tâm tỉnh qua nhiều vùng đông dân với cầu Hiền Lương, Đông Hà, Thạch Hãn, Mỹ Chánh... đã đi vào lịch sử, đường 9 anh hùng đã một thời rạng rỡ chiến công. Đường Hồ Chí Minh, con đường chiến lược thời chống Mỹ. Dọc ngang trong tỉnh có nhiều con đường đã một thời oanh liệt mà mỗi cây số đều ghi đậm chiến công. Đường sắt Bắc Nam đi qua Quảng Trị với chiều dài 64 km, có 7 ga lớn nhỏ, phần nhiều chạy qua vùng dân cư và song song với đường quốc lộ 1A. Cùng với hệ thống đường thủy, trên các sông ngòi lớn nhỏ, tàu thuyền cỡ vừa có thể ra vào cảng Cửa Việt theo đường giao thông trên biển để đi tới mọi miền trong nước và thế giới. Hê thống đường sắt, đường bộ, đường thủy ở Quảng Trị mở rộng đến khắp các vùng thuận lợi cho việc giao lưu hàng hóa phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng, đặc biệt là đường số 9, cảng Cửa Việt... còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. |
