QUYẾT CHIẾN CẦU RẠCH CHIẾC – TRẬN ĐÁNH CỬA NGÕ MỞ ĐƯỜNG CHO ĐẠI QUÂN

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trận đánh chiếm và bảo vệ cầu Rạch Chiếc của các chiến sĩ đặc công Lữ đoàn 316 được ghi nhận là một trong những trận chiến oanh liệt và nảy lửa nhất. Nhập ngũ năm 1972, cựu binh Nguyễn Đức Thọ (sinh năm 1955, hiện sống tại Quận 8, TP.HCM) từng thuộc đơn vị Z23, Lữ đoàn 316 Đặc công biệt động. Ban đầu, Z23 được giao nhiệm vụ nằm vùng tại Nhơn Trạch và Thủ Đức để chuẩn bị đánh Bộ Tư lệnh Hải quân ngụy. Tuy nhiên, đến trưa ngày 25/4/1975, nhiệm vụ thay đổi phút chót: Z23 cùng Z22 và D81 nhận lệnh khẩn cấp chuyển sang đánh chiếm giữ cầu Rạch Chiếc – cây cầu huyết mạch ở cửa ngõ Đông Bắc Sài Gòn để đón đại quân tiến vào. Cầu Rạch Chiếc lúc bấy giờ được phe địch gia cố phòng thủ kiên cố với lực lượng bảo an thường trực lên tới 400 quân cùng hỏa lực cực mạnh.

Thực hiện khí thế "thần tốc và thần tốc hơn nữa", chiều 26/4, phương án tác chiến được chốt với giờ G là 3h15 rạng sáng 27/4/1975. Z22 và Z23 đảm nhận hướng Bắc (Thủ Đức), còn D81 đánh từ hướng Sài Gòn ra. Lực lượng ta giấu mình dưới những rạch dừa nước, tiếp cận mục tiêu từ đêm. Đến giờ G, chiến sĩ Nguyễn Đức Thọ được giao bắn phát B40 làm phát pháo lệnh tiêu diệt tháp canh. Sau phát đạn đầu trật do vướng khẩu súng dài, ông nhanh chóng chỉnh hướng bắn phát thứ hai trúng đích, mở màn cho đợt tấn công cường tập dũng mãnh. Quân ta làm chủ cầu Rạch Chiếc nhanh chóng, nhưng khó khăn thực sự lúc này mới bắt đầu: bộ đội đặc công vốn có sở trường "luồn sâu đánh hiểm, đánh nhanh rút gọn" nay phải gồng mình phòng ngự, giữ cầu trực diện trước sự phản công điên cuồng của địch.

Nguyên nhân dẫn đến cuộc phòng ngự đẫm máu này là do cầu Sông Buông ở phía Đồng Nai bị địch phá hủy, công binh ta phải mất vài ngày khắc phục khiến dàn xe tăng của Quân đoàn 2 lỡ nhịp. Tại sở chỉ hủy, Đại tá Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang) – Chính ủy Lữ đoàn 316 – không khỏi sốt ruột khi chứng kiến lực lượng đặc công trang bị vũ khí nhẹ phải hứng chịu hỏa lực dữ dội từ trên không lẫn dưới nước của địch. Cuộc giao tranh không cân sức suốt ngày 27/4 đã khiến 52 chiến sĩ hy sinh. Đơn vị buộc phải rút tạm vào rừng dừa nước củng cố lực lượng. Đến rạng sáng ngày 30/4, với lực lượng vỏn vẹn 29 người còn lại, Z22 và Z23 tiếp tục nhận lệnh tái chiếm cầu. Đúng 5h sáng 30/4, quân ta đồng loạt nổ súng đánh bất ngờ, khiến quân địch hoảng loạn tháo chạy.

Đến 7h sáng cùng ngày, những chiếc xe tăng đầu tiên của Quân đoàn 2 rầm rộ vượt cầu Rạch Chiếc, tiến thẳng vào trung tâm giải phóng Sài Gòn. Chứng kiến đoàn xe tăng đi qua, ông Thọ mừng vỡ òa nhưng nước mắt trào ra vì thương 52 người đồng đội đã ngã xuống ngay trước ngưỡng cửa hòa bình. Trận đánh Rạch Chiếc đã bảo vệ nguyên vẹn cây cầu chiến lược, giúp 2 trong số 5 cánh quân tiến thẳng vào nội đô. Đến nay, dù nhiều hài cốt liệt sĩ vẫn còn nằm lại dưới dòng sông, nhưng sự hy sinh anh dũng ấy đã trở thành tượng đài bất tử trong lòng nhân dân.