Rạch Chiếc 1975: Dấu Ấn Bất Tác Của Lực Lượng Đặc Công Hào Hùng

Trận đánh bảo vệ cầu Rạch Chiếc, diễn ra từ đêm 27/4 đến sáng 30/4/1975, là một trong những trận chiến ác liệt, quả cảm và mang tính bước ngoặt nhất của lực lượng Đặc công - Biệt động Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Nằm trên tuyến Xa lộ Hà Nội (nay là đường Võ Nguyên Giáp, giáp ranh Quận 2 cũ và Quận 9 cũ), cầu Rạch Chiếc là cây cầu huyết mạch cuối cùng bắc qua rạch Chiếc để dẫn thẳng vào trung tâm Sài Gòn. Nếu địch đánh sập cầu, đà tiến công của Quân đoàn 2 (cánh quân chủ lực phía Đông) trang bị xe tăng, xe thiết giáp và pháo hạng nặng sẽ bị khựng lại nhiều ngày để làm cầu dã chiến, tạo cơ hội cho địch co cụm tử thủ nội đô. Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Bộ Tư lệnh đã giao nhiệm vụ cho Lữ đoàn 316 Đặc công - Biệt động (dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tá Nguyễn Văn Tàu, tức Tư Cang) bằng mọi giá phải chiếm và giữ nguyên vẹn cây cầu, không cho địch phá hủy.

Diễn biến trận đánh diễn ra vô cùng cam go qua ba giai đoạn chiến đấu sinh tử. Từ đêm 27/4 đến rạng sáng 28/4/1975, lực lượng chiến đấu trực tiếp gồm các tiểu đoàn đặc công Z23, Z22 và D81 đã ngụy trang bằng lùm dừa nước, lục bình, ngậm ống thở bí mật bơi áp sát chân cầu. Sau phát súng B40 mở màn tiêu diệt tháp canh, các chiến sĩ đồng loạt vọt lên chiếm giữ toàn bộ cầu Rạch Chiếc chỉ sau hơn một giờ giao tranh. Tuy nhiên, sang ngày 28/4 đến đêm 29/4/1975, cuộc tử thủ không cân sức đã diễn ra vô cùng khốc liệt. Vốn có sở trường "luồn sâu, đánh nhanh rồi rút", lần này lực lượng đặc công buộc phải chốt giữ pháo đài cố định. Phát hiện mất cầu, địch dồn lực lượng lớn gồm Thủy quân lục chiến, Bảo an, xe tăng cùng trực thăng và pháo binh từ Căn cứ Sóng Thần, Nhơn Trạch bắn phá dữ dội. Do hỏa lực đối phương quá mạnh, các chiến sĩ đặc công với vũ khí cá nhân nhẹ đã phải kiên cường giằng co từng mét cầu. Trước sự tổn thất và thương vong lớn, đơn vị tạm thời lùi về rạch dừa nước xung quanh để bảo toàn lực lượng, ghi nhận hơn 50 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Đến rạng sáng 30/4/1975, dù lực lượng chỉ còn lại chưa đầy 30 chiến sĩ đủ sức chiến đấu, quân ta nhận lệnh quyết tử tái chiếm cầu. Lúc 5h00 sáng, từ dưới sông, bộ đội đặc công bất ngờ thốc lên đánh chiếm lại cầu Rạch Chiếc khiến địch hoảng loạn tháo chạy. Đến 7h00 sáng, cầu Rạch Chiếc hoàn toàn được làm chủ, và ngay sau đó, các chiến sĩ đặc công reo mừng đón lữ đoàn xe tăng thuộc Quân đoàn 2 rầm rập tiến qua cầu, băng thẳng về giải phóng Dinh Độc Lập.

Trận đánh có ý nghĩa lịch sử to lớn khi việc giữ vững cầu Rạch Chiếc nguyên vẹn đã mở toang "cánh cửa thép" phía Đông, giúp binh đoàn chủ lực tiến nhanh vào giải phóng Sài Gòn chỉ trong vài giờ đồng hồ mà không bị gián đoạn. Đây là biểu tượng sáng ngời về tinh thần mưu trí, sự hy sinh quên mình và khả năng tác chiến kiên cường của Lữ đoàn 316, nơi những người lính chấp nhận làm "nghiệm số hy sinh" để mở đường cho ngày toàn thắng. Tổng cộng đã có 52 chiến sĩ ngã xuống và máu của họ đã hòa vào dòng sông Rạch Chiếc. Ngày nay, Công viên & Bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trận cầu Rạch Chiếc được xây dựng ngay chân cầu (phường An Phú, TP. Thủ Đức / Quận 2 cũ) như một di tích lịch sử và điểm tựa tâm linh để tưởng nhớ, giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.