rận không chiến mở màn ngày 4/4/1965 trên bầu trời Hàm Rồng và chiến thuật dùng tiêm kích MiG-17 bắn hạ máy bay siêu âm F-105D

Sáng ngày 4/4/1965, Không quân Hoa Kỳ huy động hàng chục máy bay tiêm kích – bom siêu âm F-105D (có tốc độ tối đa trên 2.200 km/giờ, mang bom và tên lửa không đối không) cùng máy bay F-100 hộ tống chia nhiều tốp vào đánh phá cầu Hàm Rồng (tỉnh Thanh Hóa). Lúc 10 giờ 20 phút, biên đội 4 chiếc máy bay tiêm kích MiG-17 của Không quân nhân dân Việt Nam (có tốc độ cận âm khoảng 1.100 km/giờ, chỉ trang bị pháo hàng không 23mm và 37mm) do Trần Hanh làm biên đội trưởng (số 1), cùng các phi công Phạm Giấy (số 2), Lê Minh Huân (số 3) và Trần Nguyên Năm (số 4) nhận lệnh cất cánh từ sân bay Nội Bài. Để khắc phục sự chênh lệch về tốc độ và radar, dưới sự dẫn đường của sở chỉ huy, biên đội thực hiện bay thấp ở độ cao 400 mét ẩn mình dưới địa hình núi đá nhằm tạo yếu tố bất ngờ.

Lúc 10 giờ 28 phút, khi tiến vào vùng trời phía tây cầu Hàm Rồng, biên đội phát hiện tốp máy bay F-105D đang chuẩn bị bổ nhào cắt bom. Trần Hanh lập tức ra lệnh vứt thùng dầu phụ, tăng lực động cơ kéo cao chiếm vị trí công kích từ phía sau. Khi chiếc F-105D phát hiện MiG-17 và lật cánh ngoặt gấp để thoát ly về hướng núi Bản Đồn, Trần Hanh điều khiển máy bay cắt góc vòng trong để rút ngắn khoảng cách. Ở cự ly 400 mét — tầm bắn hiệu quả nhất của pháo hàng không, khi mục tiêu nằm gọn trong vòng ngắm quang học, ông bóp cò đồng loạt cả 3 khẩu pháo (1 pháo 37mm và 2 pháo 23mm). Loạt đạn bắn trúng buồng lái và thân sau làm chiếc F-105D số hiệu 59-0754 bốc cháy và rơi xuống biển (tên phi công Mỹ thiệt mạng); đồng đội Lê Minh Huân cũng bắn rơi thêm 1 chiếc F-105D khác trong trận này.

Sau khi bắn rơi mục tiêu, trên đường cơ động thoát ly, máy bay của Trần Hanh bị một tốp tiêm kích F-100 của Mỹ bám đuổi gắt gao và hệ thống la bàn trên máy bay bị hỏng do quá tải cơ động lớn. Khi bay đến vùng rừng núi huyện Tương Dương (tỉnh Nghệ An), nhiên liệu của chiếc MiG-17 hoàn toàn cạn kiệt, động cơ tắt máy ở độ cao 1.500 mét. Thay vì nhảy dù bỏ máy bay, Trần Hanh đã bình tĩnh điều khiển máy bay lượn không động cơ, chọn một thung lũng hẹp tại bản Ké Tằm và thực hiện hạ cánh bằng bụng (không thả càng) an toàn xuống lòng khe cạn, bảo toàn sinh mạng và trang bị kỹ thuật. Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 1/1/1967.