Sấm sét Bạch Đằng và kỷ nguyên độc lập
Ngô Quyền (898–944) quê ở làng Đường Lâm (nay thuộc Hà Nội). Ông là một vị tướng tài ba, có lòng yêu nước nồng nàn và tầm nhìn chiến lược sâu rộng. Năm 938, trước âm mưu xâm lược nước ta lần thứ hai của quân Nam Hán, Ngô Quyền đã chủ động đem quân ra Bắc để đón đầu kẻ địch. Đoàn thuyền chiến của giặc do Hoằng Thao (con vua Nam Hán) chỉ huy tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Ngô Quyền đã vạch ra một kế sách vô cùng hiểm hóc và độc đáo: sai quân đóng những cọc gỗ lớn có bịt sắt nhọn xuống lòng sông ở những khúc hiểm trở, khi thủy triều lên thì giấu kín dưới mặt nước. Khi thủy triều rút, ông tung thuyền ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy, dụ địch đuổi theo vượt qua bãi cọc. Khi chiến thuyền giặc mắc cạn và vướng vào cọc nhọn, quân ta từ bốn phía ào ạt phản công, tiêu diệt toàn bộ đạo quân Nam Hán. Chiến thắng Bạch Đằng lịch sử năm 938 đã đập tan mộng xâm lăng của phương Bắc, chấm dứt hơn một nghìn năm đô hộ và mở ra một kỷ nguyên mới cho đất nước.
Trong tâm khảm mỗi người con đất Việt, có những cái tên khi nhắc đến là làm sống lại cả một niềm kiêu hãnh vô bờ. Đó là những người đã đứng mũi chịu sào, gánh vác vận mệnh giang sơn trong những giờ phút ngàn cân treo sợi tóc. Viết vào trang sử vàng của dân tộc, chiến công lẫy lừng của Ngô Quyền trên dòng sông Bạch Đằng năm 938 mãi mãi là một mốc son chói lọi, tiếng vang dội đến ngàn đời.
Hơn một nghìn năm chịu đựng ách đô hộ ngột ngạt của các triều đại phong kiến phương Bắc, ý chí tự chủ của người Việt chưa bao giờ bị dập tắt. Đến thế kỷ X, khi thời cơ chín muồi, Ngô Quyền – một vị tướng hào trưởng tài ba, dũng lược ở Ái Châu (Thanh Hóa) kiêm người con ưu tú xứ Đoài – đã đứng lên phất cờ khởi nghĩa. Nghe tin quân Nam Hán mưu đồ xâm chiếm nước ta một lần nữa dưới sự chỉ huy của Thái tử Hoằng Thao, Ngô Quyền không đợi giặc đánh đến cửa ngõ quê hương mà chủ động đem quân ra Bắc, vạch ra kế hoạch chiến lược thiên tài để đón đầu và tiêu diệt chúng ngay tại cửa sông Bạch Đằng.
Sông Bạch Đằng với đặc thù dòng nước thủy triều lên xuống cực mạnh đã trở thành trận địa hoàn hảo dưới óc quân sự lỗi lạc của Ngô Quyền. Ông không chọn cách đánh chính diện truyền thống mà quyết định dùng mưu kế: sai quân chặt hàng ngàn cây gỗ lớn, đẽo nhọn đầu, bịt sắt rồi bọc kín cắm xuống lòng sông ở những vị trí hiểm yếu. Bãi cọc ngầm ấy được tính toán kỹ lưỡng, ẩn giấu dưới mặt nước khi thủy triều lên và lộ diện khi nước triều rút xuống.
Mùa đông năm 938, đoàn thuyền chiến khổng lồ của Nam Hán hung hăng kéo vào cửa sông. Ngô Quyền tung một cánh quân nhỏ ra khiêu chiến, giả vờ thua để dụ địch đuổi theo sâu vào vùng cọc ngầm. Đang lúc giặc tự đắc tưởng thắng lớn, nước triều bắt đầu rút mạnh. Những chiếc thuyền chiến nặng nề của địch lần lượt bị cọc nhọn đâm thủng, mắc cạn và vỡ nát giữa dòng nước xiết. Ngay lúc ấy, từ các ngả mai phục, quân dân Đại Việt dưới sự chỉ huy trực tiếp của Ngô Quyền ào ạt xông ra giáp chiến với khí thế ngất trời. Trận chiến diễn ra nhanh chóng và ác liệt, kết quả là đại quân Nam Hán tan tác, Hoằng Thao cùng vạn quân thối chí bỏ mạng ngay tại trận.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 không chỉ là một chiến tích quân sự hiển hách mà còn mang tầm vóc lịch sử vĩ đại. Nó đã đập tan hoàn toàn ý đồ xâm lăng của kẻ thù phương Bắc, chấm dứt dứt điểm hơn một nghìn năm Bắc thuộc tối tăm, mở ra một kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài cho nước Đại Việt. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, đặt nền móng vững chắc cho nền độc lập dân tộc.
Thời gian có thể phôi pha nhiều thứ, nhưng chiến công oanh liệt của Ngô Quyền và hào khí Bạch Đằng vẫn mãi là niềm tự hào thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Ông mãi là vị vua khai sáng, là tượng đài bất tử của lòng yêu nước và trí tuệ Việt Nam.
