Sĩ phu Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888)

Nguyễn Đình Chiểu (Cụ đồ Chiểu) được người đời kính trọng qua kiệt tác Truyện Lục Vân Tiên và những bài văn tế bất hủ. Nhưng đằng sau những vần thơ đanh thép là một cuộc đời chồng chất bi kịch, chịu đựng nỗi đau thể xác lẫn tinh thần. Năm 1849, trên đường ra kinh đô Huế thi hội, ông nhận tin mẹ mất.

Nỗi đau buồn tột cùng cộng với việc khóc thương mẹ dọc đường và sương gió đã khiến ông bị mù cả hai mắt khi mới 27 tuổi. không đầu hàng số phận, ông về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cho dân. Khi thực dân Pháp chiếm ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ, người trí thức mù lòa ấy phải chịu cảnh chạy giặc, sống trong cảnh nghèo túng, bệnh tật đeo bám. Kẻ thù nhiều lần mang tiền bạc, đất đai đến mua chuộc, hứa trả lại ruộng đất cũ cho gia đình ông, nhưng cụ đồ Chiểu thẳng thừng từ chối bằng câu nói nổi tiếng: "Đất chung đã mất, đất riêng còn có nghĩa lý gì?". Đôi mắt ông không còn nhìn thấy ánh sáng, nhưng tâm hồn ông lại tỉnh táo hơn ai hết. Ông dùng ngòi bút làm vũ khí, vừa khóc thương những người nghĩa sĩ hy sinh, vừa giữ cho ngọn lửa yêu nước của người dân Nam Bộ không bao giờ tắt. Ông qua đời năm 1888 tại Ba Tri (Bến Tre) trong sự tiếc thương vô hạn của nhân dân.Bài học ý nghĩa sâu sắc:Sức mạnh của ý chí và ngọn hải đăng của đạo đức. Nguyễn Đình Chiểu là minh chứng vĩ đại cho thấy khiếm khuyết thể xác không thể giam cầm được một nhân cách lớn. Ông dạy chúng ta bài học về sự lựa chọn: Trong bóng tối của cuộc đời và thời cuộc, người ta vẫn có thể dùng tri thức và cái tâm trong sạch của mình để soi đường cho người khác. Khí tiết của ông là lời nhắc nhở thế hệ sau rằng danh dự và lòng yêu nước là thứ quý giá nhất của một kẻ sĩ, tuyệt đối không thể đem ra cân đo đong đếm bằng vật chất hèn nhát.