SKZ CỦA ÔNG VUA VŨ KHÍ TRẦN ĐẠI NGHĨA ĐÃ PHÁ TAN LÔ CỐT, KHIẾN THỰC DÂN PHÁP BÀNG HOÀNG NHƯ THẾ NÀO?

Những năm 1948 - 1949, trong lòng kháng chiến còn đầy gian khổ, giữa núi rừng bí mật của chiến khu, một nhóm kỹ sư thuộc Cục Quân giới do ông Trần Đại Nghĩa đứng đầu đã âm thầm thực hiện một nhiệm vụ đầy thách thức: chế tạo một loại vũ khí mới có sức công phá vượt trội - súng không giật (SKZ). Đây là loại vũ khí hiện đại, từng lần đầu xuất hiện trong trận Mỹ đổ bộ lên đảo Okinawa của Nhật Bản vào cuối Thế chiến thứ hai, và nay đang được các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận với đôi bàn tay trần và ý chí thép.

Sau nhiều tháng ngày nghiên cứu, thử nghiệm trong điều kiện thiếu thốn, súng SKZ 60 - loại đại bác công đồn nặng khoảng 26kg - đã được chế thử thành công. Được thiết kế thông minh để có thể tháo rời, mang vác cơ động, khẩu súng sử dụng đầu đạn nặng khoảng 9kg, có khả năng xuyên thủng khối bê tông dày tới hơn 60cm nếu bắn ở cự ly tối ưu. Đó không chỉ là một bước tiến kỹ thuật, mà còn là một vũ khí mang tính quyết định trên chiến trường.

Ngay khi ra đời, SKZ 60 lập tức được đưa vào thực chiến và nhanh chóng chứng minh giá trị của nó. Trong chiến thắng vang dội ở Phố Ràng và Phố Lu cuối năm 1949, thuộc chiến dịch Lê Hồng Phong, những khẩu SKZ lần đầu xuất trận đã phá tan các boong-ke kiên cố của thực dân Pháp, mở toang những cửa tử mà trước đó súng trường, lựu đạn không thể làm gì nổi. Trung đoàn Thủ Đô, Đại đoàn 308 là đơn vị đầu tiên được trang bị SKZ và đã sử dụng loại vũ khí này để hủy diệt nhiều lô cốt phòng thủ vững chãi của địch, khiến quân Pháp bàng hoàng.

Tác động của SKZ lớn đến mức, sau những đòn đánh chính xác và dữ dội, toàn bộ hệ thống đồn bốt, công sự của Pháp tại chiến trường Bắc Bộ buộc phải thiết kế lại. Báo chí Pháp không giấu nổi sự lo ngại. Trong cuốn Chiến tranh Đông Dương xuất bản tại Paris năm 1963, ký giả Lucien Bodart viết với giọng điệu rúng động: “Cái thứ gây khó khăn cho chúng tôi, cái thứ xuyên thủng bê tông dày 60cm là những quả đạn SKZ, mà người Việt chế tạo trong các hang núi ở Đông Dương. Chỉ cần vài quả là đã tiêu diệt được tháp canh của chúng tôi”.

Sự ra đời của SKZ không chỉ là dấu mốc trong lịch sử vũ khí kháng chiến mà còn là minh chứng sống động cho trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần tự lực tự cường của người Việt Nam trong cuộc chiến chống kẻ thù hùng mạnh, viết thêm một chương hào hùng cho nền công nghiệp quốc phòng non trẻ nhưng đầy sáng tạo của đất nước.