Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

SỐ PHẬN CHÚNG NÓ

SỐ PHẬN CHÚNG NÓ

Lai Châu12/02/2026Thái Hà3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Đêm về khuya, trời càng u ám. Chắc lại sắp có trận mưa rào đầu mùa. Thời tiết cái năm Ngọ này thật kỳ lạ, mới tháng hai, tháng ba mà đã có những trận mưa to kéo dài và gió lốc mạnh ít thấy ở vùng núi này. Đêm đầu tháng trời tối như bưng. Giữa thung lũng vắng lặng chỉ có tiếng côn trùng rên rỉ, tiếng muỗi vo ve. Từ lúc rải quân đến giờ đã hơn một giờ đồng hồ trôi qua. Vậy mà đã gần trọn một ngày vất vả. Trưa nay, khi tổ công tác đặc biệt đang làm nhiệm vụ tại địa bàn huyện Chi Lăng thì nhận được mệnh lệnh của thiếu tá Ngô Điềm, trưởng phòng cảnh sát hình sự:

"Theo tin trinh sát, tối nay hai bảy tháng ba năm 1990, tên Vi Quí Hòa sẽ đến nhà tên Hưng ở Ba Xã mua súng. Yêu cầu tổ công tác do thượng úy Mừng phụ trách triển khai ngay kế hoạch tiêu diệt, cần nghiên cứu kỹ địa bàn, bổ sung hoàn chỉnh phương án chiến đấu”.

Thượng úy Dương Công Mừng, phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự, người trực tiếp chỉ huy tố công tác đặc biệt, triệu tập khẩn cấp một cuộc họp tổ, để bàn kế hoạch và phương án trận đánh. Sau khi các phương án được thông qua, lúc đó đã hơn mười hai giờ trưa, các anh mới nhớ ra là mình chưa chuẩn bị bữa ăn. Kể ra, nếu có tiền, cả bọn rủ nhau ra chợ Đồng Mỏ ăn thì dễ quá. Nhưng chao ôi, nghĩ mà xấu hổ, cả tổ năm, sáu anh em dồn hết số tiền lại chỉ có hơn chục ngàn đồng, mà còn phải để giành phần bữa tối và những ngày sau nữa chứ! Thôi thì đành phân công nhau ra mua gạo và ít thức ăn về tự nấu lấy. Ăn cơm xong, mọi người lại khẩn trương bắt tay vào công việc chuẩn bị cho trận đánh. Thượng úy Mừng và trung úy Vọ trực tiếp trao đổi với các đồng chí chỉ huy Công an huyện Chi Lăng, liên hệ mượn xe ôtô và bổ sung thêm lực lượng thực hiện phương án. Rồi công việc tiếp theo là đưa anh em đi quan sát thực địa, việc này phải làm xong trước khi mặt trời lặn. Lại một vấn đề nữa đặt ra là dùng xe ôtô mượn của Ủy ban nhân dân huyện thì dễ đánh động đối tượng, mà tháo bỏ biển số hay trát bùn lên cũng không ổn? Nhưng "Cái khó đã ló cái khôn", thượng úy Mừng đã "hóa trang" con số 12A thành 14A. Và, cho đến lúc này, mọi người có thể yên tâm rằng kế hoạch trận đánh hoàn toàn được giữ bí mật. Theo tín hiệu nhận được từ các nguồn tin trinh sát thì hai tên Vi Quí Hòa và Đỗ Văn Lắn đã đi xe máy vào khu vực Ba Xã. Chúng đã lọt vào vòng vây của các trinh sát hình sự theo đúng phương án dự kiến.

Thôi thì làm lính hình sự, xác định vất vả, cả năm, cả tháng chứ riêng gì hôm nay. Hôm trước hội ý trong đơn vị, thiếu tá trưởng phòng hứa là sau đợt công tác này sẽ cho anh em thay nhau nghỉ ngơi ít hôm. Thượng úy Nông Văn Định phó trường phòng vui vẻ nói:

- Quanh năm bận rộn rồi, kỳ này xin trưởng phòng nghỉ về quê ít hôm.

Một chiến sĩ chen vào:

- A, lâu lắm rồi, hôm nay mới nghe "sếp" Định xin nghỉ về quê.

- Mồng ba tháng ba đến về quê tảo mộ chứ, lúc nào cũng toàn chuyện "truy" với "bắt" mà không nghỉ được ít hôm về thắp cho ông bà, tổ tiên nén hương sao?

Ừ thì sau trận đánh này mình cũng phải tranh thủ về tảo mộ để ông bà phù hộ, cuối năm mình còn cưới vợ chứ! Hôm trước cô ấy đã có nhã ý được về thăm gia đình mình, cô ấy lại còn mua cho thằng con mình bộ quần áo mới toanh.

Trung úy Vọ đang suy nghĩ mung lung, thì từ xa có tiếng xe máy nổ và ánh đèn pha quét một vệt dài, rồi chạy về hướng Ba Xã. Anh nghĩ:"Vậy là bọn chúng đã xài xong một bữa thuốc phiện rồi đây". Trung úy Vọ mở máy bộ đàm liên lạc:

- A lô! A lô! Tam Thanh gọi Kỳ Lừa...

Nghe đúng tín hiệu, anh nói tiếp:

- Báo cáo, sói rừng đã xuất hiện, đúng như dự kiến phương án Một. Đề nghị cho tiến hành.

- Đồng chí cho thực hiện, yêu cầu thật chính sác - Từ chiếc bộ đàm phát ra mệnh lệnh người chỉ huy.

- Báo cáo, rõ!

Anh tắt máy trao lại cho đồng chí trinh sát rồi thận trọng hướng mũi súng tiểu liên về phía ánh đèn pha đang lao tới. Một phút, hai phút trôi qua, anh căng mắt theo dõi vệt sáng đèn pha đang di động trên đường. Trung úy Vọ đã từng tham gia hàng chục trận phục kích như thế này, anh có đủ kinh nghiệm xử lý mọi bất trắc xảy ra trong các trận đánh kể cả những tình huống phức tạp nhất. Nhưng trước lúc quyết định số phận hai tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm này, anh vẫn không tránh khỏi sự hồi hộp. Khi chiếc xe máy chạy ngang qua trước mặt anh, cách chừng mười lăm mét, anh dùng đèn pin kiểm tra. Ánh đèn bật sáng anh nhận ra tên Lắn ngồi phía sau đang rút vội khẩu súng ngắn hướng về phía có ánh đèn pin vừa rọi tới. Nhưng chúng đã chậm, trong khoảnh khắc, trung úy Vọ đã xiết cò. Tiếng súng AK nổ ròn, chiếc xe máy đang lao nhanh trên đường rải đá khựng lại rồi đổ xuống như một con thú dữ trúng đạn. Nhưng tên Lắn rất khôn ngoan, khi có tiếng súng nổ, tay hắn đã rút súng mà không kịp bắn trả hay đúng hơn là chúng biết nếu nổ súng bắn trả thì tính mạng của hắn sẽ nguy hiểm hơn. Hắn bay người lao ra khỏi xe rồi lợi dụng bóng đêm chạy thoát. Vậy là số phận của tên Lắn đã may mắn hơn tên Hòa bởi khôn ngoan hơn. Hắn đã từng trải qua hàng chục lần bị phục kích truy bắt, và lại thêm một lần nữa hắn trốn thoát. Nhưng rồi do chạy vội, hắn vấp phải bờ ruộng, rụt xuống rãnh nước nên hắn đánh rơi khẩu súng ngắn là phương tiện làm ăn của một tên cướp nhà nghề. Hắn tiếc quá nhưng không thể dừng lại lần mò được. "Nguy hiểm lắm, cứ chạy thoát thân rồi sẽ tìm cách kiếm khẩu khác lo gì". Hắn nghĩ vậy và cắm đầu cắm cổ chạy băng cánh đồng đi lên đồi.

Sau khi ra lệnh thực hiện phương án chiến đấu, thượng úy Mừng, người chỉ huy trận đánh quay sang đồng chí lái xe:

- Anh Chài à, ta tiến dần về phía mục tiêu đi!

Chiếc Uoát lại từ từ chuyển bánh. Đến khi nghe tiếng súng nổ, thượng úy Mừng giục đồng chí lái xe đi nhanh đến nơi trận địa. Anh giơ tay nhìn đồng hồ, lúc này là hai mươi hai giờ ba mươi phút đêm.

Kiểm tra hiện trưởng, xác tên Hòa nằm ngửa vắt qua bờ ruộng bên cạnh chiếc xe Minxcơ đổ bên lề đường. Hắn chết trong khi tay phải cầm khẩu súng K54 vừa rút khỏi áo Natô, trong băng có bẩy viên đạn, trong đó một viên đã lên nòng. Ngoài ra các trinh sát còn thu được trong túi hắn một băng đạn K54 gồm bảy viên và một giấy chứng nhận "Cảnh sát hình sự đặc biệt". Mở rộng hiện trưởng các trinh sát thu được khẩu súng K54 tên Lắn đánh rơi, trong băng có sáu viên đạn, trong đó một viên đã lên nòng.

Như vậy, trong vòng hơn một tuần các trinh sát hình sự công an Lạng Sơn đã xóa sổ xong hai tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Mới đây thôi, hôm mười chín tháng ba, tại hang đá Còn Khoang (gần Đồng Đăng, huyện Cao Lộc), các anh đã tiêu diệt Trần Quốc Yên can tội trộm cướp, trốn trại, đang có lệnh truy nã đặc biệt. Và đêm nay các anh lại ghi tiếp một chiến công mới, tiêu diệt xong tên Vi Quí Hòa. Bọn chúng, mỗi tên đã từng dùng súng uy hiếp gây ra hàng chục vụ cướp. Khi bị phát hiện truy bắt, chúng liều lĩnh dùng súng bắn trả lực lượng làm nhiệm vụ, chúng còn bắn bị thương nhiều dân thường.

Tên Vi Quí Hòa sinh năm 1964 tại Mai Sao, huyện Chi Lăng trong một gia đình nông dân tốt. Bố là cán bộ nghỉ hưu. Lúc còn nhỏ, Hòa cũng được gia đình dạy dỗ cho ăn học. Lẽ ra hắn cũng trở thành một công dân tốt bình thường như mọi người, nếu hắn chịu sự giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội. Nhưng càng lớn hắn càng tỏ ra ương ngạnh, hung hãn, thường gây sự đánh nhau. Thế rồi hắn trượt dài trên con đường tội lỗi. Tháng Mười năm 1987 hắn cùng đồng bọn là các tên Phùng Quang Nam, Nguyễn Tiến Quốc, Vũ Công Vinh và một số tên khác tổ chức cướp trên chuyến xe khách Đồng Bành - Lạng Sơn tại dốc Sài Hồ, trên đường quốc lộ Một A. Bọn chúng dùng súng bắn chết hai chiến sĩ công an đang làm nhiệm vụ, đã bị pháp luật xử phạt tám năm tù giam.

Tháng Mười hai năm 1989, hắn trốn trại ra ngoài, câu kết với các tên Vi Mạnh Cường, Đỗ Văn Lắn gây ra nhiều vụ cướp nghiêm trọng. Đặc biệt là các vụ chúng gây ra ở khu vực Sài Hồ trên đường Một A. Trước ngày chúng phải đền tội không lâu, riêng thời gian nửa cuối tháng Hai năm 1990, bọn chúng liên tiếp gây ra các vụ:

- Vào hai hai giờ ba mươi phút ngày mười ba tháng hai, tại khu vực chợ Hoàng xã Thượng Cường huyện Chi Lăng bọn chúng dùng vũ khí uy hiếp cướp của hành khách đi trên chuyến xe liên huyện trên tuyến đường chiến lược HAI BẨY CHÍN từ Na Sầm (Văn Lãng) đi Đồng Mỏ (Chi Lăng). Chúng cướp của hành khách tám triệu đồng, sáu áo Natô của hành khách đang mặc trong người, một đồng hồ SK, một xe đạp Liên Xô, một mũ cối và đánh bị thương một số hành khách có thái độ chống lại.

- Lúc mười chín giờ ngày hai tư tháng hai, tại khu Tám đường Một A (Lạng Sơn - Đồng Mỏ) bọn chúng nổ súng uy hiếp cướp một xe Honda, lục soát lấy của hai người đi xe lấy một trăm ngàn đồng và toàn bộ giấy tờ.

- Vào hai mươi hai giờ ba mươi phút ngày hai tám tháng hai, tại dốc Sài Hồ, đường Một A, ba tên Hòa, Cường, Lắn đi xe Minxcơ đến giữa dốc đón sẵn, khi có một xe Sim Sơn chở ba người từ Lạng Sơn đi tới, bọn chúng dùng súng AK bắn xuống đường uy hiếp yêu cầu dừng xe lại.

Tên Lắn cầm súng đứng cảnh giới. Hai tên kia lục soát ba người đi xe lấy tiền và vàng trị giá hai triệu đồng và lấy luôn xe máy bắt ba người này đi bộ, nhưng trong khi chúng lục soát, lợi dụng sơ hở một người đã rút ổ budi ra, nên đạp mãi xe không nổ. Đang loay hoay đạp xe thì lại có hai người đi một xe Cúp tới, chúng lại nổ một loạt AK xuống đường uy hiếp bắt hai người dừng xe lại. Bon chúng cướp của hai người này hai mươi tư triệu đồng, năm mươi sáu chỉ vàng, lấy chiếc xe cúp, bắt hai người "đi bộ về Đồng Mỏ mà báo công an". Trong lúc chúng cướp của hai người đi xe cúp thì ba người đi xe Sim Sơn nổ máy chạy thoát. Bọn chúng lấy chiếc xe Cúp đi ngược lên cây số Mười bảy thì bỏ lại.

Ngoài ra, bọn chúng còn liên tiếp tổ chức hàng chục vụ cướp nghiêm trọng khác, gây ra nhiều thiệt hại về tài sản và gây tâm trạng lo sợ trong nhân dân địa phương.

Qua lời khai báo của những người bị hại, các nguồn tin quần chúng cung cấp và các biện pháp trinh sát thu được, ta có đủ cơ sở xác định chính xác các vụ cướp trên đường Một A (Lạng Sơn - Đồng Mỏ) trong thời gian đó là do nhóm cướp Vi Quí Hòa, Vi Mạnh Cường và Đỗ Văn Lắn gây ra. Cả ba tên đều là người Chi Lăng, chúng luôn luôn mang theo trong người súng ngắn để hoạt động cướp và sẵn sàng chống trả các lực lượng truy bắt.

Được ban chỉ huy cảnh sát nhân dân đồng ý, chuyên án, truy bắt, tiêu diệt nhóm cướp này được thành lập do thiếu tá Ngô Điềm, trưởng phòng cảnh sát hình sự làm trưởng ban chỉ đạo. Tính chất hoạt động của bọn tội phạm này rất nghiêm trọng. Thái độ ngoan cố, hung hãn của chúng có thể tiếp tục gây ra những tội ác khó lường trước. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh trực tiếp là ban chỉ đạo thực hiện chỉ thị Một ba lăm của Hội đồng Bộ trưởng. Các ngành nội chính đã có nghị quyết và ra lệnh truy nã đặc biệt đối với những tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm có vũ khí. Cơ sở xác định các đối tượng này sử dụng vũ khí chống lại thì lực lượng truy bắt phải chủ động tiêu diệt để bảo đảm an loàn tính mạng cho nhân dân và bảo toàn lực lượng.

Trong đó cả ba tên Vi Quí Hòa, Vi Mạnh Cường và Đỗ Văn Lắn đều có lệnh truy nã đặc biệt.

Thi hành chủ trương đó, phòng cảnh sát hình sự cử một tổ công tác đặc biệt do thượng úy Dương Công Mừng, Phó trưởng phòng trực tiếp phụ trách và trung úy Hoàng Quang Vọ, đội trưởng đội Trọng án làm tổ phó. Tổ này có nhiệm vụ trinh sát, phải hiện truy bắt, tiêu diệt nhóm cướp Vi Quí Hòa, Vi Mạnh Cường và Đỗ Văn Lắn.

Bọn chúng biết đang bị công an truy nã, ngày hai nhăm tháng ba, Vi Quí Hòa đến Ba Xã tìm gặp các tên Hưng, Dũng, Minh, Ngọ... là những đối tượng có tiền án, tiền sự đã từng tham gia trộm cướp, buôn bán vũ khí để tìm mua thêm súng. Gặp tên Hưng, một đối tượng đã từng cùng bị giam, hắn gợi ý:

- Tao bị truy lùng gắt gao quá, mày xem thằng nào có súng bán, mua hộ tao một khẩu AKA.

- Anh mua súng để làm gì? Trốn mãi thế này sao được.

- Tao bị phạt tám năm tù, trốn, chỉ có sống chết với bọn công an thôi. Số là thế, biết làm sao được! Tao cần một khẩu AKA, mày xem giúp tao lần này nữa.

- Súng thì có đấy, nhưng xin thưa với anh là lâu lắm em không làm thứ đó, nguy hiểm lắm!

- Chỗ quen biết, chú mày giúp anh lần này nữa thôi - Tên Hòa thay đổi thái độ và cách xưng hô - Anh sẽ không để cho chú mày thiệt.

- Vậy, anh trả được bao nhiêu?

- Bao nhiêu cũng được. Anh đang cần, miễn là có.

- Thôi được, em sẽ giúp anh một khẩu mới nguyên, chỉ xin anh tám trăm ngàn thôi.

- Hắn rút trong túi ra một cọc tiền hai ngàn đồng đưa cho Hưng - Đây, chú cầm tạm bao giờ có, anh thanh toán đủ.

Hưng nhẩm tính rồi trả lời:

- Tám giờ tối ngày kia anh đến lấy.

Vậy là nội dung việc mua bán vũ khí được thỏa thuận.

Sau khi tên Hòa bị tiêu diệt, nhóm cướp của chúng cũng tan rã. Tên Cường nhập bọn với tên Hoàng Hải Sơn ở thị xã và một số tên khác chuyển địa bàn hoạt động. Bọn chúng liên tiếp gây ra hàng chục vụ cướp trên các địa bàn thị xã Lạng Sơn, khu vực biên giới thuộc huyện Cao Lộc. Ngày mồng sáu tháng năm chúng bị tiêu diệt tại Đèo Giang (thuộc thị xã Lạng Sơn). Tên Đỗ Văn Lắn nhập bọn với một số tên hoạt động trộm cướp, nhưng bị truy lùng gắt gao phải chạy vào Thanh Hóa nhập bọn với một số đối tượng ở địa phương, gây án tại Sầm Sơn, đã bị công an Thanh Hóa bắt giam. Còn các tên Hưng, Dũng, Minh, Ngọ... cũng bị ta bắt xử lý theo pháp luật.

Vào một ngày cuối năm, đơn vị họp kiểm điểm kết quả qua một năm công tác, chiến đấu. Ở ngoài kia, ngay tại thị xã này, hay ở những địa bàn trọng điểm khác như Đồng Đăng, Bảo Lâm (huyện Cao Lộc) Đồng Mỏ (huyện Chi Lăng), Mẹt (huyện Hữu Lũng) v.v... đó đây vẫn còn xảy ra những vụ trộm cướp vặt. Nhưng nhìn chung, sau khi ta sử dụng "biện pháp cứng" liên tiếp tiêu diệt một số tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm, tình hình trật tự xã hội từng bước được ổn định, quần chúng phấn khởi, tin tưởng.

Ngồi điểm lại những trận chiến đấu trong một năm qua, từ trung tá Ngô Điểm, phó trưởng ban chỉ huy Cảnh sát nhân dân, đại úy Nông Văn Định, quyền trưởng phòng Cảnh sát hình sự, các thượng úy Dương Công Mừng, Hoàng Quang Vọ, phó trưởng phòng, đến các thiếu úy Hoàng Trường Ngương, Lý Ngọc Du và các đồng chí trinh sát khác là những người trực tiếp chỉ đạo, tham gia trận phục kích tiêu diệt tên tội phạm đặc biệt nguy hiểm Vi Quí Hòa, đều nhắc lại nét đẹp về trận chiến đấu đó. Một chiến công nhỏ góp phần làm nên sự tích anh hùng. Các anh vẫn thường nhắc nhở, động viên nhau trong mỗi chiến công đạt được, ngoài sự cố gắng, nỗ lực của chúng ta, còn phải kể đến sự vận dụng đúng đắn, linh hoạt các biện pháp công tác trinh sát nghiệp vụ, sự tham gia đóng góp tích cực có hiệu quả của quần chúng nhân dân.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn