So sánh

Chương V của sách có tiêu đề “Cách lãnh đạo”. Tiết 3 của chương này được Bác
đặt tên “Học hỏi quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng”, trong bài có
đoạn Bác nhấn mạnh rằng “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được”. “Dân
chúng không ủng hộ, việc gì cũng không nên”. “Mà muốn hiểu biết, học hỏi dân
chúng, thì ắt phải có nhiệt thành, có quyết tâm, phải khiêm tốn, phải chịu khó. Nếu
không vậy, thì dân chúng sẽ không tin chúng ta. Biết, họ cũng không nói. Nói, họ
cũng không nói hết lời”.
Đề cập đến đặc điểm rõ nhất trong tư tưởng của dân chúng là họ hay “so sánh”,
Bác viết rất cụ thể: “Họ so sánh bây giờ và họ so sánh thời kỳ đã qua. Họ so sánh
từng việc và họ so sánh từng bộ phận. Do sự so sánh, họ thấy chỗ khác nhau, họ
thấy mối mâu thuẫn. Rồi lại do đó, họ kết luận, họ đề ra cách giải quyết.
Dân chúng so sánh đúng, giải quyết đúng, là vì tai mắt họ nhiều, việc gì họ cũng
nghe, cũng thấy. Vì sự so sánh kỹ càng đó, mà cách giải quyết của dân chúng bao
giờ cũng gọn gàng, hợp lý, công bình, “Dân chủ cũng do cách so sánh mà họ biết
rõ ràng (cán bộ)…”.
Bác còn dặn: “Trong dân chúng, có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau,
ý kiến khác nhau, cố nhiên, không phải dân chúng nói gì, ta cũng cứ nhắm mắt
theo”.
Và Bác Hồ dạy cán bộ cũng phải biết so sánh. “So đi sánh lại, sẽ lòi ra một ý kiến
mà mọi người đều tán thành, thành một ý kiến đầy đủ, ý kiến đó tức là cái kích
thước nó tỏ rõ sự phát triển trình độ của dân chúng trong nơi đó, trong lúc đó. Theo
ý kiến đó mà làm, nhất định thành công”.
“So đi sánh lại, phân tích rõ ràng là cách làm việc có khoa học”. Cuối cùng Bác Hồ
căn dặn và mong muốn: “Làm như thế mới tránh khỏi cái độc đoán, mới tránh khỏi
sai lầm”.
Bác kết luận: Cán bộ là “Trung tâm của vấn đề”, rường cột của tổ chức, “cán bộ
quyết định tất cả”. Cần phải “so sánh lại” để chọn đúng cán bộ cần cho Đảng, cho
quân đội. “Làm như thế, chính sách, cán bộ và nhân dân sẽ nhất trí, mà Đảng ta sẽ
phát triển rất mau chóng và vững vàng”.