Sự hào hùng của Lý Thường Kiệt

Sự hào hùng của Thái úy Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một trong những trang sử kiêu hãnh nhất của dân tộc Việt Nam. Khí phách của ông biểu hiện trọn vẹn cho sự tự tôn, trí tuệ quân sự đỉnh cao và tinh thần quật cường của triều đại nhà Lý — thời kỳ Đại Việt khẳng định thế và lực sòng phẳng với phương Bắc.

Sự hào hùng ấy được khắc họa qua 4 dấu ấn lịch sử lẫy lừng:

1. Tư tưởng quân sự tiến công táo bạo: "Tiên phát chế nhân"

Giữa lúc nhà Tống đang ráo riết chuẩn bị binh lực ở biên giới để xâm lược Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã có một quyết định quân sự đi trước thời đại: Chủ động tiến công để tự vệ.

• Ông đưa ra luận điểm kinh điển: "Sit chờ giặc đến không bằng ra tay trước để phá đòn nham hiểm của giặc".

• Năm 1075, ông bất ngờ cất quân đánh thẳng vào các căn cứ xuất phát quân sự của nhà Tống tại Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu (Trung Quốc), phá hủy hoàn toàn kho tàng, lương thảo của địch rồi chủ động rút quân về nước lập tuyến phòng thủ.

2. Trận tuyến sông Như Nguyệt và Bức tuyên ngôn độc lập đầu tiên

Năm 1077, khi 10 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang, Lý Thường Kiệt đã biến dòng sông Như Nguyệt (sông Cầu) thành một pháo đài thép bất khả xâm phạm.

• Bài thơ thần "Nam quốc sơn hà": Giữa đêm tối mênh mông trên dòng sông Như Nguyệt, vang vọng bài thơ thần được xem là Bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của dân tộc:

"Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư. Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khàn thủ bại hư."

• Lời thơ như tiếng sấm truyền, khẳng định chủ quyền tuyệt đối của đất nước, đập tan tinh thần chiến đấu của quân Tống và thổi bùng ngọn lửa yêu nước mãnh liệt cho toàn quân dân Đại Việt.

3. Nghệ thuật chiến tranh tiêu hao và Đòn quyết định

• Sau nhiều lần quân Tống nỗ lực vượt sông thất bại và bị tiêu hao sinh lực, Lý Thường Kiệt chọn đúng thời điểm địch hoang mang, mệt mỏi nhất để tổ chức phản công lớn.

• Đạo quân Đại Việt bất ngờ vượt sông đánh thẳng vào doanh trại chính của Quách Quỳ, tiêu diệt quá nửa quân Tống, đẩy kẻ thù vào cảnh khốn cùng.

4. Tinh thần nhân đạo và Đẳng cấp ngoại giao hào hùng

Sự hào hùng của Lý Thường Kiệt không dừng lại ở việc đập tan kẻ thù trên chiến trường, mà còn ở tầm vóc hòa hiếu của một đại quốc:

• Khi quân Tống lâm vào thế đường cùng, ông không tiêu diệt đến cùng mà chủ động mở đường hòa hiếu, đề nghị nghị hòa để giữ sĩ diện cho nhà Tống, giúp quân địch rút về nước an toàn.

• Hành động này vừa kết thúc chiến tranh nhanh chóng, tránh tổn thất máu xương cho nhân dân hai nước, vừa bảo vệ trọn vẹn chủ quyền đất nước lâu dài.