Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Năm 1990, vào dịp thế giới trân trọng kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa lớn - Nhà xuất bản đã cho ra mắt bạn đọc cuốn sách “Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh” và cuốn “Hồ Chí Minh - Biên niên những sự kiện và tư liệu về quân sự”, do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam biên soạn. Từ đó đến nay, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh được xúc tiến mạnh mẽ và đã có những thành tựu bước đầu. Hai cuốn sách trên đã được đông

Lai Châu05/07/2026Quân đội nhân dân (xã nậm mạ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ
TỪ LÝ LUẬN VỂ CÁCH MẠNG THUỘC ĐỊA
ĐẾN NHỮNG QUAN ĐIỂM QUÂN SỰ ĐẦU TIÊN
(1911 -1938)

“Cuộc xâm chiếm Đông Dương bắt đầu từ năm 1858 mãi đến 1909 mới kết thúc. Chính trong thời kỳ này, khi nhà ái quốc Đề Thám chết thì công cuộc chống Pháp có tổ chức và có vũ trang chấm dứt”(1).

Sau 50 năm đánh chiếm và bình định, đến đầu thế kỷ XX. đế quốc Pháp đẩy mạnh chính sách khai thác thuộc địa Đông Dương. Đó là chính sách cướp bóc trắng trợn của chủ nghĩa thực dân, kết hợp chặt chẽ thủ đoạn bóc lột của chủ nghĩa tư bản với các hình thức bóc lột dã man thời trung cổ. Là một dân tộc anh hùng bất khuất, có lịch sử chống ngoại xâm oanh liệt, đến đây người Việt Nam phải sống trong cảnh căm hờn, khổ nhục của một dân tộc mất nước.

Trải qua nửa thế kỷ đấu tranh liên tục nhưng liên tiếp bị thất bại cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam bộc lộ rõ sự khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo. Lịch sử đề ra cho những người Việt Nam yêu nước lúc này là phải tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, đáp ứng nguyện vọng giải phóng của dân tộc. phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.

Trong đêm trường nô lệ, xã hội Việt Nam “đen tối như không có đường ra”(1). Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước. Trải qua lao động, học tập và hoạt động ở nhiều nước, tư tưởng cách mạng của Người hình thành, từng bước tác động đến tiến trình cách mạng Việt Nam, nhất là ở những bước ngoặt lịch sử, Người trở thành lãnh tụ tối cao của dân tộc, nhà chiến lược cách mạng thiên tài, nhà chiến lược quân sự lỗi lạc của chiến tranh cách mạng Việt Nam, chiến sĩ xuất sắc của phong trào cách mạng thế giới.

I. TƯ DUY CỦA NHÀ YÊU NƯỚC TIẾN BỘ
Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước nguồn gốc nông dân lao động, khi còn niên thiếu, Chủ tịch Hồ Chí Minh với tên là Nguyễn Sinh Cung, đã được giáo dục ý thức lao động, nếp sống trong sạch, giản dị và đạo lý làm người.

Quê hương Người bên dãy núi Hồng và dòng sông Lam. Đây là nơi đã sinh ra nhiều bậc vĩ nhân tiêu biểu cho phẩm chất, tinh hoa Việt Nam và là một cái nôi của phong trào yêu nước đương thời.

Những cảnh đồng bào bị hành hạ tàn nhẫn vì thiếu tiền nộp tô nộp thuế, hoặc bị bắt đi phu làm đường và những gương hy sinh lẫm liệt của các chiến sĩ Cần Vương ngay tại xóm làng đã khiến Nguyễn Sinh Cung căm hờn quân cướp nước và lũ tay sai bán nước. Những buổi đàm luận về thời cuộc của các sĩ phu yêu nước tại nhà cụ phó bảng Nguyễn Sinh sắc, thân sinh ra Người, hoặc tại nhà cụ cử nhân Vương Thúc Quý, thầy học của Người, đã sớm khơi dậy cho Nguyễn Sinh Cung tinh thần yêu nước thương nòi, Các cuộc khởi nghĩa Hương Khê, Yên Thế, các phong trào Đông Du, Duy Tân, Đông kinh nghĩa thục, cũng như cuộc vận động cải lương ở Trung Quốc, sự phát triển của Nhật Bản, cuộc chiến tranh Nga - Nhật đều tác động đến người thiếu niên yêu nước.

Khi còn ở gia đình, Nguyễn Sinh Cung đã “sớm hiểu biết”(3), “rất đau xót trước cành thống khổ của đồng bào”(4), (có chí đuổi thực dân Pháp, giải phóng đồng bào”(15) và “đã tham gia công tác bí mật”(6) nhận việc liên lạc cho các văn thân yêu nước ở quê hương.

Nguyễn Sinh Cung khâm phục các cụ Phan Đình Phùng. Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám, “nhưng không hoàn toàn tán thành cách làm của một người nào”(7). Phan Bội Châu hy vọng Nhật giúp đỡ để đánh Pháp là rất nguy hiểm, chẳng khác gì “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”; Phan Châu Trinh yêu cầu thực dân Pháp thực hiện cải lương là sai lầm, chàng khác gì “xin giặc rủ lòng thương”. Lúc này, tiếng súng của nghĩa quân Yên Thế còn đang sôi động, tư tưởng bạo lực vũ trang đang day dứt bao người Việt Nam nặng lòng vì nước vì dân. Nguyễn Sinh Cung cho rằng “trực tiếp đấu tranh chống Pháp” như Hoàng Hoa Thám là “thực tế hơn”, nhưng cụ còn nặng “cốt cách phong kiến”(8).

Chính giữa lúc thực dân Pháp đàn áp các phong trào yêu nước và đặt được bộ máy thống trị của chúng trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, Lào và Campuchia, Nguyễn Sinh Cung đã nhìn thấy những nhược điểm của các phong trào yêu nước đương thời và tán thành trực tiếp chống thực dân Pháp là thực tế hơn cả.

Năm 16 tuổi, Nguyễn Sinh Cung theo cha vào Huế. Người được đổi tên là Nguyễn Tất Thành, học tại trường tiểu học Đông Ba, rồi vào trường Quốc học. Thực dân Pháp mở trường Quốc học Huế nhằm đào tạo một lớp tay chân người bản xứ. Nhưng chính tại trường này, Nguyền Tất Thành đã tích lũy một vốn kiến thức cần thiết và đã đọc một số sách, báo truyền bá tư tưởng “tự do, bình đẳng, bác ái” của cách mạng tư sản Pháp.

Ngày 5-6-1911, lấy tên là Văn Ba, làm phụ bếp cho tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin, Nguyễn Tất Thành rời bến cảng Nhà Rồng sang phương Tây.

Với việc người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành sang các nước phương Tây để tìm đường “trực tiếp đấu tranh chống Pháp”, báo hiệu cách mạng Việt Nam vượt ra khỏi tư duy hạn chế của các sĩ phu phong kiến và nhà cách mạng có xu hướng tư sản, để vươn tới trào lưu cách mạng mới của thời đại.

(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.2, Nxb Sự thật, H. 1981, tr. 157.
(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.8, Nxb Sự thật, H. 1981, tr. 585.
(3), (4), (5), (6), (7), (8) Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật, H. 1975, tr. 12-13.

Logged

Tự hào thay, mác búp đa
Khởi đầu những bản hùng ca lẫy lừng.
Thô sơ, gian khổ đã từng
Chính quy, hiện đại, không ngừng tiến lên.

macbupda

Trung tá
*
Bài viết: 11970


Lính của PTL

Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh« Trả lời #4 vào lúc: 12 Tháng Năm, 2020, 10:17:13 pm »
*
* *
Những năm đi qua nhiều nơi trên thế giới, hòa mình vào cuộc sống lao động và đấu tranh của nhân dân nhiều nước châu Á, châu Âu, châu Phi, châu Mỹ, Nguyễn Tất Thành đã nhìn thấy sự thống trị của chủ nghĩa đế quốc đối với các dân tộc thuộc địa và với chính nhân dân nước chúng, ở đâu, người dân mất nước cũng thống khổ như nhau. Ở đâu, tư bản đế quốc cũng độc ác như nhau. “Vậy là, dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột. Mà cũng chỉ có một mối tình hữu ái là thật mà thôi: tình hữu ái vô sản”(1).

Năm 1914, chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.

Từ Luân Đôn, Nguyễn Tất Thành theo dõi cuộc chiến tranh thế giới và những vấn đề chính trị, xã hội do cuộc chiến tranh ấy đặt ra. Với tầm nhìn bước đầu được mở rộng, trước khi cuộc chiến bùng nổ, trong thư gửi Phan Châu Trinh ở Pa-ri, Nguyễn Tất Thành đã dự kiến một “cơn giông sấm động”(2) sắp diễn ra. Khi cuộc chiến bắt đầu, Nguyễn Tất Thành lại gửi thư đến Phan Châu Trinh, nói rõ: “Năm nước lớn đang đánh nhau. Chín nước đã vào vòng chiến... Số mệnh sẽ con danh cho chúng nhiều bất ngờ... tình hình châu Á sẽ có chuyển biến”. Ngay từ lúc này. Nguyễn Tất Thành đã tiên đoán những biến lớn từ cuộc chiến tranh thế giới mà loài người đang gặp phải.

Năm 1917. Nguyễn Tất Thành rời Luân Đôn đến Pa-ri giữa lúc nước Pháp ngạt thở vì khói lửa chiến tranh. Lúc này, ở Pháp đã có gần 10 vạn người Việt Nam, chủ yếu là binh lính và công nhân. Nhà yêu nước Phan Châu Trinh cũng đang bị thực dân Pháp quản chế tại Pa-ri. Gặp cụ Phan Cháu Trinh, cụ Phan Văn Trường và nhiều Việt kiểu khác, Nguyễn Tất Thành nêu câu hỏi: “Trong khi vua Duy Tân nổi dậy ở Huế, nhân dân Thái Nguyên và nhiều nơi khác khởi nghĩa, thì chúng ta phải làm gì chứ?”(3).

“Phải làm gì?”. Đó chính là câu hỏi mà lịch sử đặt ra cho những người Việt Nam yêu nước trước “cơn giông sấm động” đang lay chuyển toàn thế giới.

Lúc này, Nguyễn Tất Thành là một người yêu nước quyết tâm hy sinh tất cả vì Tổ quốc, nhưng còn ít hiểu biết về chính trị. Người tham dự nhiều cuộc mít tinh do Đảng xã hội Pháp tổ chức tại Pa-ri. Người tham gia Đảng xã hội Pháp vì thấy đây là tổ chức duy nhất ở Pháp có những người tỏ ra đồng tình với công cuộc giải phóng thuộc địa. Được sự giúp đỡ của một số nhà cách mạng Pháp, Nguyễn Tất Thành học làm báo. Trên lĩnh vực này, Nguyễn Tất Thành dùng các bài báo của mình để làm cho nhân dân Pháp hiểu sự bất công của chế độ thực dân ở Việt Nam.

Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 làm chấn động thế giới. Những tin tức đầu tiên về chính quyền Xô-viết và báo cáo của đoàn đại biểu Đảng xã hội Pháp đi thăm nước Nga Xô-viết đến với Nguyễn Tất Thành. Mặc dù còn biết rất ít về Cách mạng tháng Mười, nhưng Người hăng hái tham gia cuộc vận động quyên góp giúp nhân dân Nga vượt qua nạn đói, phân phát truyền đơn của Đảng xã hội Pháp phản đối việc can thiệp quân sự của các nước đế quốc và của Chính phủ Pháp vào nước Nga cách mạng, tham gia cuộc vận động bảo vệ những thủy thủ Pháp phản chiến trên biển Đen.

Vừa hoạt động thực tế, vừa ra sức trau dồi kiến thức, Nguyễn Tất Thành tìm hiểu nền văn hóa châu Âu, đặc biệt là nền văn hóa Pháp. Người đọc một số tác phẩm tiêu biểu của Các Mác và Ph.Ăng-ghen, tìm hiểu cách mạng Pháp, Công xã Pa-ri, cách mạng Nga. Với tinh thận học tập không mệt mỏi và ý chí phấn đấu kiên cường, vượt qua những thử thách của cảnh nghèo túng, Nguyễn Tất Thành trong quá trình tìm đường cứu nước đã từ chủ nghĩa yêu nước hướng tới đỉnh cao của trí tuệ thời đại là chủ nghĩa Mác - Lênin.

(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.1, Nxb Sự thật, H. 1980, tr. 212 và 478.
(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.1, Nxb Sự thật, H. 1980, tr. 212 và 478.
(3) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.1, Nxb Sự thật, H. 1980, tr. 212 và 478.

Logged

Tự hào thay, mác búp đa
Khởi đầu những bản hùng ca lẫy lừng.
Thô sơ, gian khổ đã từng
Chính quy, hiện đại, không ngừng tiến lên.

macbupda

Trung tá
*
Bài viết: 11970


Lính của PTL

Sự nghiệp và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh« Trả lời #5 vào lúc: 12 Tháng Năm, 2020, 10:19:31 pm »
*
* *
Tháng 11 năm 1918, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc.

Đầu năm 1919, các nước đế quốc thắng trận họp ở Véc-xay (Pháp). Tổng thống Mỹ Uyn-xơn đến Hội nghị với “Kế hoạch 14 điểm”, rêu rao quyền dân tộc tự quyết nhằm lôi kéo nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, tranh giành ảnh hưởng các đế quốc khác.

Nguyễn Tất Thành lấy tên là Nguyễn Ái Quốc, thay mặt những người Việt Nam yêu nước gửi đến Hội nghị Véc-xay bản “Yêu sách của nhân dân Việt Nam”, gồm tám điểm, yêu cầu Chính phủ Pháp và các cường quốc thừa nhận các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng của nhân dân Việt Nam. Bản yêu sách ấy được gửi đến các đoàn đại biểu Đồng minh, các nghị sĩ Quốc hội Pháp, đồng thời đăng trên báo Nhân đạo, cơ quan của cánh tả Đảng xã hội Pháp và trên nhiều báo khác ở Pháp. Bản yêu sách cũng được in thành truyền đơn phân phát trong các cuộc mít tinh của nhân dân Pháp, phát cho Việt kiều, cho binh lính người Việt ở Pháp và được gửi về nước.

Đây là tiếng nói chính nghĩa của đại biểu đầu tiên cho phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam trên diễn đàn quốc tế, Cuộc đấu tranh của Nguyễn Ái Quốc đánh dấu một giai đoạn mới trong phong trào giải phóng dân tộc, có tiếng vang trong nhân dân Pháp, nhân dân các nước thuộc địa Pháp và trong nhân dân Việt Nam. Ý thức dân tộc theo một nội dung mới của nhân dân Việt Nam được thức tỉnh, tạo tiền đề cho việc tập hợp lực lượng mới chống đế quốc. Người Việt Nam yêu nước nhắc đến Nguyễn Ái Quốc với lòng kính yêu trân trọng, tự hào và tin tưởng. Yêu sách của Nguyễn Ái Quốc cũng như yêu sách của các đoàn đại biểu Ấn Độ, Triều Tiên, Trung Quốc tại Hội nghị Véc-xay đều “không có kết quả gì hết”(1). Qua thực tế, Nguyễn Ái Quốc hiểu rằng những lời tuyên bố về tự do dân chủ của các nhà chính trị tư bản đế quốc thật ra chỉ là những lời đường mật để lừa bịp các dân tộc, “rằng” chủ nghĩa Uyn-xơn “chỉ là một trò bịp bợm lớn”(2). Người rút ra kết luận: “Muốn được giải phóng, các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào mình, trông cậy vào lực lượng của bản thân mình”(3).

(1), (2) Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật, H. 1975, tr. 12.
(3) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.2, Nxb Sự thật, H. 1980, tr. 162.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn