Sự sống nảy mầm từ những căn hầm địa đạo
Ngày 25/4/2025, báo Nhân đạo (L’Humanité - Đảng Cộng sản Pháp) đã đăng một bài viết đặc biệt, mang tới độc giả quốc tế một góc nhìn sâu sắc về cuộc sống của người dân Việt Nam trong thời chiến: Câu chuyện về đứa trẻ được sinh ra trong địa đạo Vịnh Mốc (tỉnh Quảng Trị). Được xuất bản nhân dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), tâm điểm của bài viết là câu chuyện về bà Hồ Thị Giữ, một trong số hàng nghìn trẻ em đã sinh ra và lớn lên trong
Cuộc sống trong địa đạo là một cuộc chiến đấu sinh tồn không ngừng. Khi bầu trời lặng tiếng gầm rú của máy bay địch, người dân làng Vịnh Mốc lại ra ngoài để trồng rau, hái củ và làm lúa. Cua cá đánh bắt và hoa màu thu hoạch đều được chia sẻ cho mọi người sống trong địa đạo. Khi còn sống, cha bà Hồ Thị Giữ vẫn thường ra ngoài vào ban đêm để đánh cá và trở về lòng địa đạo vào lúc rạng sáng.
Những cuộc quả bom dữ dội của lính Mỹ vẫn bay trên nóc hầm trú ẩn của đứa trẻ Hồ Thị Giữ tới lúc 5 tuổi. Ký ức rõ nét nhất của bà về giai đoạn này là những đường hầm tối tăm, ẩm thấp, được đào ba tầng liên thông với nhau.
Bài viết cho biết, vào mùa mưa, nước thấm qua từng lớp đất đá. Mẹ bà Hồ Thị Giữ phải dùng áo mưa che cho bà ngủ, trên chiếc chõng tre, dưới ánh sáng chập chờn của ngọn đèn dầu.
Trong hoàn cảnh khắc nghiệt đó, những lớp học xóa mù chữ và con số vẫn diễn ra, ban đầu chỉ dưới lòng đất, sau đó chuyển ra các tuyến hào bên ngoài địa đạo.
Mỗi khi máy bay địch đến gần, dân làng báo hiệu bằng việc đánh chiếc cồng tự chế làm từ vỏ bom. Người lớn và trẻ em vội chạy vào cửa hầm gần nhất để trú ẩn. Lớp học chỉ tiếp tục khi cơn nguy hiểm đã qua.
Kể từ 1974, người dân làng Vịnh Mốc mới rời những căn hầm, lên hẳn mặt đất. Làng xóm bị bom đạn tàn phá nặng nề với những quân dụng vũ khí có khi còn
