Sự thẳng thắn của người thầy và quyết định từ quan rung chuyển triều đình
Chu Văn An nổi tiếng là "người thầy của muôn đời". Ít người biết rằng đỉnh cao khí tiết của ông không chỉ nằm ở việc dạy học, mà ở hành động dâng Thất trảm sớ đòi chém 7 tên nịnh thần và quyết định tự tay vứt bỏ mũ áo từ quan khi yêu cầu bị khước từ.
Dưới thời vua Trần Dụ Tông, triều chính nhà Trần bắt đầu suy thoái nghiêm trọng. Vua sa vào ăn chơi hoang phí, quan lại trong triều nhiều kẻ gian nịnh, tham nhũng khiến đời sống nhân dân vô cùng cực khổ. Đứng trước cảnh nước nhà nguy biến, Chu Văn An khi ấy đang giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám đã có một hành động táo bạo làm chấn động cả triều đình.
Ông trực tiếp dâng Thất trảm sớ lên vua, dũng cảm chỉ tên 7 quyền thần gian nịnh nhất và yêu cầu trảm首 để làm sạch bộ máy quan lại, giữ vững kỷ cương đất nước. Việc một người chuyên làm nghề dạy học, không nắm quyền lực quân sự hay hành chính lại dâng sớ đòi chém quan to là chuyện chưa từng có trong lịch sử.
Khi vua Trần Dụ Tông phớt lờ và không chấp thuận bản tấu sớ, Chu Văn An đã không ngần ngại thực hiện lựa chọn khôn ngoan và kiên định của mình: ông lập tức cởi áo mão quan trường, từ chức rồi trở về núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương) ở ẩn. Hành động dũng cảm cùng quyết định từ quan thanh cao của ông đã trở thành tấm gương sáng chói về khí tiết trí thức, khiến ngay cả những gian thần đương thời cũng phải kiêng nể và kính trọng.
