SỰ THẬT CUỘC VƯỢT NGỤC LI KỲ

SỰ THẬT CUỘC VƯỢT NGỤC LI KỲ

Tháng 5-1971, tôi ở Phân khu C5 (trại chiến sĩ miền Bắc) và sau này, năm 1972 trong nhóm diệt ác ở Phú Quốc ra tòa, đi Chí Hòa, Côn Đảo có đồng chí Trà (Sáu Thiết) nhấn chíp hầm Phân khu A5 (1971); đồng chí Hiển (Khánh Hòa), Hòa (Sóc Trăng) nhân chứng vụ vượt ngục lì kỳ B5 (1971), đồng chí Bồn (Hưng Yên cũ) người đứng ra nhận giết tên Hóa Phân khu D5 (1971) đã kể lại chỉ tiết sự việc ở ba phân khu thời kỳ tháng 5-1971:

Mới sáng ra, vừa hết giờ giới nghiêm, tôi ra sân bỗng thấy quân cảnh ngoài hàng rào nhốn nháo, xe Jeep chạy rần rần ngoài đường, lính quân cảnh chốc lát đã kéo đến khá đông tất cả hướng Phân khu A5 (trại chiến sĩ miền Nam). Mọi người phán đoán chắc là đã có chuyện gì hệ trọng? Hay lại chuyện chiêu hồi, hay tù chui rào trốn? Không, chắc là chuyện lớn hơn thế nhiều nên mới động trời như thế. Và một lúc sau, đại diện ra cổng vào đã có thông tin từ giám thị cho hay đêm qua A5 có vụ đi hầm mất mấy chục tù binh. Mọi người phần lớn hỷ hả vui mừng cho bạn đã ra rừng, nhưng cũng không khỏi lo âu cho sự an toàn còn quá mỏng manh bởi lâu nay cũng đã có không ít vụ vượt ngục ra rừng rồi mà vẫn bị bắn chết hay bắt lại.

Nhìn qua hàng rào, bên Phân khu A5 đang tập trung điểm danh, tù binh ôm đồ đạc để chuyển trại. Quân cảnh được huy động tối đa; cố vấn Mỹ, sĩ quan ngụy và có lẽ phần lớn bộ chỉ huy đều đang tập trung vào sự vụ hầm A5. Ngoài đường xe lính bảo an, địa phương quân chạy hướng cầu Sấu, bìa rừng đổ quân bao vây, lùng xục, phục kích. Trên trời trực thăng 4 – 5 chiếc xe quần đảo, thỉnh thoảng lại bắn rốc-két, đại liên xuống những khu rừng chúng nghi ngờ. Trong các cánh rừng phía tây, phía bắc, phía đông thi thoảng đạn bộ binh nổ rần từng đợt nghe mà sốt cả ruột. Đến gần trưa, theo tin lượm lặt trên 20 tù binh đã trốn thoát (sau này nghe là 27 người) trong đó có kiện tướng diệt Mỹ Trương Văn Hòa, 2 cán bộ trung cao cấp; cả chuyện có mấy tổ viên đào hầm đi cuối cùng nhưng bị kẹt lại do đường hầm quá hẹp, số đi trước để lại nhiều ám khí nên các anh bị ngất xỉu ở giữa đường hầm nên không ai đi được nữa. Gần sáng anh em mới kéo được lên vội hô hấp sơ cứu cho tỉnh lại trước khi quân cảnh vào.

Vụ hầm A5 là vụ thứ hai thành công sau vụ B2 – 1969, bởi mãi cả tuần sau, mặc dầu bộ chỉ huy quân cảnh ngày nào cũng đổ quân lùng xục nhưng cũng không có ai bị bắt lại hoặc bắn chết vì nếu có chúng đã rêu rao rỗi (để mà dằn mặt). Và cũng sau cả tuần trại A5 bỏ trống không người. Ngày ngày, quân cảnh (bộ phận chuyên môn) độ hơn chục, cả trại viên trại tân sinh hoạt đến đào, bới, đo đạc, chụp ảnh. Mấy cố vấn Mỹ úy, tá, thậm chí cả tướng Mỹ - ngụy cũng một vài lần đến đây xem xét, bởi thực tế vụ này có thể nói là thất bại khá cay đắng của bộ chỉ huy, của cả tớ lẫn thầy, cho nên việc đối phó để ngăn chặn không tái diễn là việc không thể không làm.

Cũng tại Phân khu A5 bỏ trống vì không người nên việc canh gác ban ngày cũng như đêm diễn ra trước mắt chúng tôi cả Khu 5 ai cũng biết: quân cảnh chỉ canh gác, tuần tra từ hàng rào ngăn cách giữa A5 và B5 trở lại. Phân khu A5 lúc này coi như ngoài hàng rào; còn B5, C5, D5 vẫn canh gác như cũ.

Chuyện nếu chỉ có như vậy thì có gì là li kỳ đâu?

Thật oái oăm, thậm chí quỷ quái. Hay như bộ chỉ huy quân cảnh đánh giá chuyện xảy ra sau đó chừng một tuần. Một buổi tối, đầu giờ giới nghiêm, bên Phân khu D5 (trại chiến sĩ miền Bắc) nhốn nháo trong đó có tiếng kêu thất thanh “Giám thị ơi, cứu tôi với!” và một người chạy ra cổng giám thị, đằng sau chừng 5 - 7 anh em tù binh D5 chạy ra giữ lại đưa về phòng kêu là “Thằng này nó thần kinh chứ không phải có ai làm gì nó đâu”. Mặc dầu vậy, quân cảnh ở hàng rào vẫn nổ súng loạn xạ như mưa để giải cứu đạn bắn bụi mù, đất trước mặt mọi người bắn tung tóe. Mặc dầu vậy, anh em D5 cũng đã đưa được hắn về phòng, may mà không có ai bị trúng đạn. Sự việc im ắng chừng ngót chục phút. Giám thị chưa dám vào thì lại có tiếng kêu thất thanh lặp lại. Hắn lại chạy ra cổng giám thị, số đông lại phải chạy ra đến giữa sân điểm danh mới điệu được hắn vào phòng. Lại nổ súng, quát tháo và lúc này quân cảnh kéo đến khá đông vây ba phía Trại D5. Xe Jeep, ô tô đèn pha, mìn sáng phát huy hết cỡ. Tất cả hình như huy động tối đa để vây quanh Phân khu D5, trong trại bề ngoài khá im ắng. Nhưng việc phải đến đã đến. Kẻ phản bội cố ý nhảy ra chiêu hồi đã phải đền tội. Thông tin qua hàng rào giữa hai trại chúng tôi biết đó là tên Hóa (quê Hải Phòng).

Về phía bộ chỉ huy quân cảnh chắc là đã phán đoán rằng Phân khu D5 đang sắp có vụ vượt ngục bằng đường hầm mà từ bình Hóa biết được vội ra báo gấp như nhiệm vụ chúng bắt làm khi cài cắm vào trại, nếu không cũng chết với chúng.

Vì vậy lệnh bộ chỉ huy: “Việc cứu tên tù sắp bị tụi nó trừng trị không quan trọng mà quan trọng hơn hết là phải ngay lập tức chúng ta không thể chậm trễ có biện pháp ngăn chặn tù D5 đang hoặc sắp chui hầm trốn ra rừng”. Cũng chính vì “cao kiến” ấy nên trong lúc chưa điều được quân cảnh các nơi khác đến thì Đại đội Quân cảnh Khu 5 tạm điều bộ phận canh gác ở B5 (3 phía hàng rào) lên bao vây ba phía Trại D5 và cả bìa rừng nơi chúng nghi cửa hầm sẽ mở.

Phân khu B5 (trại chiến sĩ miền Nam) lúc này anh em bỗng thấy mấy lính gác kéo đi hết, đèn pha trên chòi cũng quay chiếu về phía D5. Với bản chất nhạy bén, khát khao tự do, số anh em đã chớp thời cơ nhanh chóng mở cắt hàng rào nhanh nhẹn chui sang A5, vượt tiếp rào A5 ra rừng (hàng rào giữa hai Trại A5 và B5 có phần sơ sài hơn hàng rào ngoài cùng, lại không có lính gác nên mở cũng khá nhanh).

Có thể nói đây là cuộc vượt ngục bất ngờ, không định trước mà chỉ chớp thời cơ quá hiếm hoi nhưng đã có sự lãnh đạo, chỉ huy rất chặt chẽ, khoa học. Còn về ý thức người ở lại cũng rất cao, việc ai nấy làm. Vì vậy cuộc vượt ngục đã thành công ngoài sức tưởng tượng.

Ở quanh D5, chỉ sau thời gian ngắn, quân cảnh do bộ chỉ huy trại giam điều động đã đến và quân cảnh Khu 5 lại trở về chỗ cũ. Quân cảnh ở hàng rào giữa A5 và B5 đã phát hiện cuộc vượt ngục này và đồng chí đi bọc hậu, sau cùng đã bị bắn chết khi chưa kịp thoát ra khỏi hàng rào cuối cùng, còn vấp ở trong bể nước Trại A5 (có thể nói đó là một đại uý quân giải phóng khai giấu được). Ngay sau đó, B5 điểm danh đột xuất từng phòng. Kết quả mất 21 tù binh (20 thoát, 1 bị bắn chết), và các ngày sau đó lại đuổi, lại lùng xục, lại vây ở các khu rừng nhưng cũng chả bắt lại hay bắn chết thêm một người nào cả.

Tóm lại, vụ này tuy có hy sinh mất một đồng chínhưng nhìn chung thắng lợi là ngoài sức tưởng tượng (chui rào mà thoát 20 có lẽ là kỷ lục của tù binh chiến tranh, trên thế giới cũng không thể có). Còn với bộ chỉ huy quân cảnh, bọn cố vấn Mỹ thì khỏi nói, chắc đã quá cay cú và chỉ còn nước là bái phục những tù binh cộng sản và không thể xem thường.

Sự việc còn được minh chứng rằng: Sau đó bộ chỉ huy quân cảnh Phú Quốc liên tục bắt gọi tù binh Khu 5 (cả B, C, D) đi khai thác, tìm hiểu về cái mà chúng cho là kế sách “dương đông kích tây” D5 diệt chiêu hồi ầm ĩ để lừa bộ chỉ huy rằng D5 đã có hầm mở cửa đang sắp đi, dẫn đến sự bỏ trốn hàng rào giữa A5 và B5. Và thế là mất thêm 21 tù binh vượt ngục khá an toàn. Tất cả số anh em bị gọi ra điều hành đều bị điều tra về “bí mật”, hay sự hiệp đồng bằng cách đánh lạc hướng, tạo thời cơ v.v... Không nhưng sự thật thì làm gì có, thời cơ đó là ngẫu nhiên và cực kỳ hiếm.