Sự tích Bà Triệu

Thuở ấy, nước ta bị giặc Ngô ở phương Bắc đô hộ. Chúng tham lam, tàn bạo, vơ vét của cải và ức hiếp dân lành. Đất nước tiêu điều, lòng dân vô cùng oán giận.

Giặc Ngô đô hộ, dân lành bị ức hiếp khổ cực

Hằng ngày, Triệu Thị Trinh chứng kiến nhân dân bị giặc bắt nạt, cướp bóc. Cha nàng cũng phải cùng dân làng vất vả tìm những sản vật quý để cống nạp cho tên thái thú quận Cửu Chân. Thương dân, thương nước, nàng nung nấu ý chí quét sạch giặc Ngô ra khỏi bờ cõi.

Cha và anh nàng là Triệu Quốc Đạt đều đồng lòng chuẩn bị lực lượng, tích trữ lương thảo, chờ thời cơ đứng lên khởi nghĩa. Không may, cha nàng lâm bệnh nặng rồi qua đời.

Nghe lời anh, Triệu Thị Trinh trở về quê mẹ ở núi Tùng, tập hợp những người tài giỏi, ngày đêm rèn luyện binh mã. Bấy giờ, vùng núi Tùng xuất hiện một con voi trắng một ngà rất hung dữ.

Triệu Thị Trinh khéo léo dụ voi xuống bãi lầy, rồi nhanh nhẹn nhảy lên lưng và thuần phục được nó.

Triệu Thị Trinh thuần phục voi trắng một ngà ở núi Tùng

Sau việc ấy, để khích lệ lòng dân, nghĩa quân đục một hốc đá ở núi Quân Yên, bí mật cho người ngồi bên trong đọc vang bài đồng dao: — Có Bà Triệu tướng, Vâng lệnh trời ra. Trị voi một ngà, Dựng cờ mở nước. Lệnh truyền sau trước, Theo gót Bà Vương.

Tin về hòn đá biết nói cùng lời truyền rằng Bà Triệu là vị tướng được trời sai xuống cứu dân nhanh chóng lan xa. Nhân dân khắp nơi càng tin tưởng và nhiệt liệt hưởng ứng cuộc khởi nghĩa.

Biết anh em Bà Triệu đang chuẩn bị dựng cờ, tên thái thú vô cùng lo sợ. Hắn phái một tên quan có họ hàng với vợ Triệu Quốc Đạt đến dò xét tình hình.

Người chị dâu liền nghĩ kế ép chồng gả em gái cho tên quan ấy. Biết chuyện, Triệu Thị Trinh khảng khái nói: — Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp ngọn sóng dữ, quét sạch giặc ngoài biển Đông, đánh đuổi quân thù, giành lại giang sơn, chứ không chịu khom lưng làm người hầu cho kẻ khác!

Thấy mưu ấy không thành, vợ Triệu Quốc Đạt lại xúi tên thái thú gọi chồng mình đến gặp, rồi cho người mai phục để bắt Triệu Thị Trinh.

Nàng sớm nhận ra âm mưu, liền bắt gọn toán phục binh, nghiêm khắc trách chị dâu và cấp tốc sai người đuổi theo gọi Triệu Quốc Đạt trở về.

Ngay đêm ấy, dưới ánh đuốc sáng rực, tiếng trống đồng và tiếng cồng chiêng vang dội núi rừng Cửu Chân. Trước ba quân tướng sĩ, Triệu Quốc Đạt làm lễ tế cờ và tuyên cáo với trời đất, chính thức dựng cờ khởi nghĩa.

Dưới ánh đuốc, tiếng trống đồng vang khi dựng cờ khởi nghĩa

Nhiều bộ tộc ở vùng rừng núi Cửu Chân và Giao Chỉ dẫn quân về hội nghĩa. Nghĩa quân đồng loạt tiến công.

Nhiều thành trì của giặc Ngô lần lượt bị phá, khiến quân giặc hoảng sợ, kẻ bỏ chạy, kẻ xin hàng. Trong những trận quyết chiến, Triệu Thị Trinh mặc áo giáp, cưỡi voi trắng một ngà và luôn dẫn đầu đoàn quân.

Nhân dân khắp nơi vui mừng khi liên tiếp nhận được tin thắng trận. Người người hăng hái tòng quân, gánh nước và tiếp tế lương thực cho nghĩa quân.

Các bà mẹ vừa ru con vừa hát: — Ru con con ngủ cho lành, Để mẹ gánh nước rửa bành ông voi. Muốn coi lên núi mà coi, Coi Bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng.

Trước sự lớn mạnh nhanh chóng của nghĩa quân, giặc Ngô tập trung lực lượng để đối phó. Trong một trận đánh, Triệu Quốc Đạt rơi vào vòng vây và anh dũng hy sinh.

Nhận tin anh mất, Triệu Thị Trinh vô cùng đau xót. Nàng cho tướng sĩ để tang rồi lên làm chủ tướng, quyết tâm tiếp tục sự nghiệp của anh.

Ngay trong đêm, Bà Triệu dẫn quân bao vây quận Cửu Chân, nơi đặt bộ máy cai trị của giặc. Sau một ngày giao tranh quyết liệt, nghĩa quân phá được thành lũy và bắt giữ tên thái thú tham tàn.

Dẹp yên quận Cửu Chân, Bà Triệu đưa đại quân tiến đánh Giao Chỉ. Đoàn quân đi đến đâu, quân Ngô khiếp sợ bỏ trốn hoặc xin hàng đến đó. Những thành trì cố chống cự cũng lần lượt thất bại. Thanh thế của cuộc khởi nghĩa làm rung động cả vùng Giao Châu.

Tin quân khởi nghĩa của Bà Triệu giành được nhiều vùng đất nhanh chóng truyền về triều đình nhà Ngô. Năm 248, vua Ngô sai tướng Lục Dận mang một đội quân rất đông sang đàn áp. Lục Dận là kẻ nhiều mưu mô.

Hắn cho các toán lính nhỏ luồn sâu vào rừng núi, làm ô nhiễm nguồn nước, chặn đường tiếp tế và phá những kho lương của nghĩa quân. Sau đó, quân Ngô tập trung lực lượng tiến công.

Nghĩa quân chống trả vô cùng dũng cảm, nhưng vì lương thực dần cạn, phòng tuyến cuối cùng bị phá vỡ. Bà Triệu phải rút quân về núi Tùng, còn quân giặc vây chặt xung quanh.

Sau nhiều tháng chiến đấu, sức quân đã cạn. Bà Triệu lên đỉnh núi Tùng, lặng nhìn quê hương lần cuối rồi tuẫn tiết để giữ trọn khí phách. Khi ấy là ngày 21 tháng Hai âm lịch.

Bà mới hai mươi tuổi nhưng đã chỉ huy hơn ba mươi trận đánh oanh liệt. Con voi trắng một ngà đứng bên cạnh, ứa nước mắt, rống lên một tiếng dài rồi chạy khuất vào rừng sâu.

Nhân dân vô cùng thương tiếc, lập lăng mộ Bà Triệu ở chân núi Tùng. Hằng năm, mọi người lại về đây thắp hương, thành kính tưởng nhớ người nữ anh hùng đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho đất nước.