"Sự tích địa danh Cao Lãnh – Ông bà Đỗ Công Tường: Lời thề quyên sinh cứu dân khỏi đại dịch"
Thành phố Cao Lãnh ngày nay mang tên của một người hiền đức: Ông Đỗ Công Tường (giữ chức Câu Đương, nên dân gian gọi ghép là Câu Lãnh, đọc trại thành Cao Lãnh). Năm 1820, khi một trận đại dịch tả khủng khiếp quét qua làng Mỹ Trà cướp đi sinh mạng bao người, Ông và Bà đã lập đàn khấn nguyện, xin chết thay cho trăm họ. Lời nguyện linh ứng, Ông Bà mất, dịch bệnh cũng tan. Tấm lòng nhân ái đó đã trở thành huyền thoại.
Đối với mỗi người dân Cao Lãnh, câu chuyện về ông bà Đỗ Công Tường không chỉ là một sự tích lịch sử mà là niềm tự hào thiêng liêng về cội nguồn tên gọi quê hương. Vào đầu thế kỷ 19, ông Đỗ Công Tường từ miền Trung vào vùng đất Mỹ Trà khai khẩn đất hoang. Ông là người cương trực, nhân hậu, được dân làng tin tưởng cử giữ chức Câu Đương (chức vụ giải quyết tranh chấp trong làng). Khu vườn rộng của ông bà có nhiều cây che bóng mát, người dân thường tụ tập buôn bán, lâu dần thành cái chợ đông đúc, gọi là chợ Ông Câu hay chợ Câu Lãnh.
Năm Canh Thìn (1820), một tai họa ập đến. Trận đại dịch tả bùng phát dữ dội khắp vùng, người chết như ngả rạ, tiếng khóc than vang dậy xóm làng. Là người đứng đầu, nhìn cảnh dân chúng lầm than, ông bà Đỗ Công Tường đau xót như đứt từng khúc ruột. Không màng hiểm nguy, ông bà đã lập bàn hương án giữa trời, ăn chay nằm đất, thành tâm khấn nguyện xin trời phật cho mình được gánh chịu hết tai ương, chết thay cho dân chúng để dịch bệnh tiêu tan.
Kỳ lạ thay, sau lời khấn nguyện đó, bà ngã bệnh và qua đời. Hai ngày sau, ông cũng đi theo bà. Và điều linh ứng nhiệm màu đã xảy ra: Ngay sau khi chôn cất ông bà xong, cơn dịch bệnh hoành hành bấy lâu bỗng dưng chấm dứt, cuộc sống người dân dần trở lại bình yên. Cảm kích trước tấm lòng bồ tát của ông bà, người dân đã lập miếu thờ phụng khói hương quanh năm, tôn ông bà làm Thần Thành Hoàng của vùng đất này. Cái tên "Cao Lãnh" ra đời từ đó, là sự tri ân đời đời của hậu thế đối với đức hy sinh cao cả ấy.
Đối với sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Đồng Tháp - ngôi trường đóng trên mảnh đất mang tên Ông, bài học từ cụ Đỗ Công Tường càng trở nên thấm thía. Đó là bài học về Y đức, về trách nhiệm của người thầy thuốc trước sức khỏe cộng đồng. Sự hy sinh của Ông Bà nhắc nhở chúng ta rằng, cứu người không chỉ cần chuyên môn giỏi mà cần nhất là một trái tim biết rung cảm, biết đau nỗi đau của người bệnh và sẵn sàng dấn thân vào nơi nguy khó nhất vì sự bình yên của nhân dân.
