Sùng Dúng Lù

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Sùng Dúng Lù đã đóng góp nhiều thành tích xây dựng dân quân, tiễu phỉ trừ gian, bảo vệ địa phương. Từ năm 1959, với cương vị xã đội trưởng, Sùng Dúng Lù đã đề cao tinh thần trách nhiệm cùng cán bộ địa phương lập thành tích tốt trong việc xây dựng đội ngũ dân quân vững mạnh, từ 18 người phát triển lên 47 người, có chất lượng tốt, huấn luyện khá, sẵn sàng chiến đấu cao, thường xuyên hoạt động đảm bào cho bản, xã được an toàn, góp phần củng cố an ninh và quốc phòng vùng biên giới. Đi đầu trong việc thực hiện chủ trương về kết hợp sản xuất với huấn luyện quân sự, Sùng Dúng Lù đã động viên được phong trào dân quân vừa sản xuất tốt, vừa tham gia học tập chính trị, huấn luyện quân sự đầy đủ.Tháng 11 năm 1959, 38 tên phỉ kéo đến xã, chúng giết người, cướp của rồi đóng lại trong xã, tuyên truyền nói xấu chế độ, xuyên tạc chính sách của Đảng và Chính phủ. Nhiều gia đình sợ hãi bỏ chạy vào rừng, chính quyền xã lúc đó bị bọn phỉ khống chế. Trước tình hình đó, Sùng Dúng Lù kiên quyết chỉ huy một số dân quân ở lại bám dân, theo dõi hoạt động của phỉ rồi bí mật lên huyện báo cáo và dẫn đường đưa bộ đội về phối hợp với dân quân diệt phỉ. Sau đó, đồng chí vào rừng vận động đưa các gia đình trở về bản làm ăn.Tên Vàng Vạn Ly cầm đầu toán phỉ trốn thoát, vì nó có nhiều tội ác với nhân dân, lại vẫn lén lút hoạt động chống phá cách mạng, nên huyện đội giao nhiệm vụ cho đồng chí phải tìm mọi cách tiêu diệt. Suốt nửa tháng, Sùng Dúng Lù len lỏi trong rừng, theo dõi tìm dấu địch, đồng thời kiên trì phát động tư tưởng vợ và con dâu nó, giải thích đường lối chính sách của Đảng cho gia đình nó hiểu, từ đó mà lần tìm ra chỗ ẩn náu của nó trong rừng. Khi biết rõ tên này đang trốn trong một cái hang, Sùng Dúng Lù cho dân quân vây chặt hang để diệt nó nhanh gọn và chắc chắn. Nhưng tin vào chính nghĩa nhất định thắng, đồng chí quyết định một mình đi vào hang thuyết phục tên trùm phỉ, vì không những có thể lôi kéo được cả tay chân của nó ra hàng, mà còn đảm bảo an ninh trật tự lâu dài cho địa phương. Lúc đầu, tên này rất ngoan cố định giết đồng chí. Nhưng sau thấy thái độ kiên trì, bình tĩnh, không hề sợ hãi và lời lẽ giảng giải, thuyết phục từ sáng đến chiều của Sùng Dúng Lù, hắn nghe ra lẽ phải, dẫn theo 3 tên phỉ nữa ra hàng, nộp 7 súng trường và một số đạn. Từ đó, bản làng yên vui, nhân dân yên tâm phấn khởi, kéo nhau trở về bản làm ăn.Ngoài thành tích chiến đấu, Sùng Dúng Lù còn rất gương mẫu chấp hành mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tích cực vận động bà con các dân tộc đoàn kết, làm ăn tập thể trong hợp tác xã.Đồng chí Sùng Dúng Lù đi đầu toàn xã trong việc thực hiện chủ trương định canh định cư đưa người H’mông xuống thấp sản xuất, áp dụng những kinh nghiệm canh tác của đồng bào miền xuôi, đưa năng suất lúa lên cao. Khi được gặt, đồng chí gọi nhân dân trong bản xuống xem ruộng lúa dưới thấp của mình. Mọi người thấy đúng là tốt hơn lối canh tác cũ trên rẻo cao, nên thực sự tin tưởng và noi gương đồng chí. Đời sống nhân dân được no đủ hơn, xã Văn Chải không còn phải mua thóc Nhà nước (từ năm 1963 trở về trước, mỗi năm xã phải mua hơn 6 tấn thóc Nhà nước).Đồng chí Sùng Dúng Lù là người có uy tín đối với đồng bào trong xã, gương mẫu trong mọi công tác, nên có tác dụng lớn trong việc xây dựng khối đoàn kết các dân tộc ở địa phương.Đồng chí đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba và 4 bằng khen.Ngày 1 tháng 1 năm 1967, đồng chí Sùng Dúng Lù được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.Năm 1999, Anh hùng Sùng Dúng Lù qua đời vì bệnh dạ dày.