TẠ ĐÔNG TRUNG – CÁNH ÉN THÉP GIỮA BẦU TRỜI BIÊN GIỚI TÂY NAM
TẠ ĐÔNG TRUNG – CÁNH ÉN THÉP GIỮA BẦU TRỜI BIÊN GIỚI TÂY NAM
Tạ Đông Trung sinh năm 1948 tại phố Ngọc Lâm, thị trấn Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Tháng 4 năm 1966, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt, đồng chí nhập ngũ, trở thành phi công chiến đấu của Không quân nhân dân Việt Nam. Khi anh dũng hy sinh, đồng chí mang quân hàm Thượng úy, là lái máy bay thuộc Phi đội 4, Trung đoàn 937, Sư đoàn 372, Bộ Tư lệnh Không quân, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Từ tháng 5 năm 1975 đến tháng 10 năm 1977 – giai đoạn đất nước vừa thống nhất nhưng tình hình biên giới Tây Nam diễn biến phức tạp – Tạ Đông Trung đã tham gia 11 trận xuất kích, trận nào cũng thể hiện tinh thần dũng cảm, quyết đoán và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đồng chí cùng biên đội đánh thiệt hại nặng hai sở chỉ huy trung đoàn địch, ba trận địa pháo, đánh trúng hai vị trí hành quân lấn chiếm, chi viện hiệu quả cho bộ binh ta giữ vững địa bàn, bảo vệ nhân dân.
Đặc biệt, trong ba ngày 11, 12, 13 tháng 6 năm 1975, Tạ Đông Trung chỉ huy biên đội tiến công đảo Vai – mục tiêu cách đất liền khoảng 250 km. Trước hỏa lực phòng không dày đặc từ mặt đất, đồng chí vẫn bình tĩnh điều khiển máy bay bay thấp, lượn nhiều vòng quan sát chính xác mục tiêu rồi thả bom tiêu diệt nhiều vị trí trọng yếu của địch. Đòn đánh táo bạo, chính xác ấy đã tạo điều kiện thuận lợi để Hải quân ta tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch trên đảo (hơn một tiểu đoàn), giải phóng hoàn toàn mục tiêu chiến lược quan trọng này.
Ngày 7 tháng 5 năm 1977, tại khu vực Khánh Hội (An Giang), Tạ Đông Trung tiếp tục chỉ huy biên đội bay thấp, giữ bí mật, bất ngờ ném bom trúng các điểm cao then chốt. Trận này, biên đội đã đánh thiệt hại nặng sở chỉ huy trung đoàn địch, phá hủy hai trận địa pháo, góp phần giúp bộ binh ta giành thế chủ động trên chiến trường.
Ngày 18 tháng 7 năm 1977, nhận lệnh đánh trận địa pháo 130 ly của địch bố trí bên kia biên giới tỉnh An Giang, trong điều kiện địa hình mới lạ, chưa nắm rõ hệ thống phòng không đối phương, đồng chí vẫn kiên quyết xuất kích. Ngay loạt bom đầu tiên đã đánh trúng trận địa, sau đó tiếp tục phóng rốc-két tiêu diệt nhiều mục tiêu, thể hiện bản lĩnh và kỹ năng tác chiến điêu luyện.
Những ngày cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 1977, tại khu vực Xa Mát (biên giới Tây Ninh), dù hỏa lực địch bắn lên dữ dội, Tạ Đông Trung vẫn bình tĩnh chỉ huy biên đội phá hủy hai trận địa pháo, bắn cháy kho tàng quân sự, diệt nhiều sinh lực địch. Sau khi hoàn thành loạt ném bom chính xác, máy bay của đồng chí bị trúng đạn hỏng nặng. Buộc phải nhảy dù xuống đất Cam-pu-chia, vừa tiếp đất đã bị địch bao vây. Trước tình thế hiểm nghèo, đồng chí vẫn dũng cảm dùng súng ngắn và dao găm chiến đấu, tiêu diệt một số tên địch và anh dũng hy sinh ngày 1 tháng 10 năm 1977.
Với những chiến công xuất sắc, Tạ Đông Trung được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba. Ngày 20 tháng 12 năm 1979, đồng chí được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời Tạ Đông Trung là biểu tượng của người phi công cách mạng: bản lĩnh, mưu trí, quyết đoán và sẵn sàng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Giữa bầu trời biên giới đầy khói lửa, anh đã hóa thành cánh én thép, ghi dấu son trong trang sử vàng của Không quân nhân dân Việt Nam.
