Tạ Lưu

Sinh năm 1931 tại vùng Kinh Bắc, Tạ Lưu lớn lên thấm nhuần lý tưởng yêu nước. Năm 16 tuổi, giữa lúc đất nước chìm trong khói lửa, cậu thiếu niên gầy gò ấy tình nguyện theo lớp y tá quân đội. Những ngày đầu ở lán mổ dã chiến giữa Chiến dịch Trung - Hạ Lào 1953, Tạ Lưu hiểu cứu được một người là giữ lại một phần sức mạnh cho kháng chiến.Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Tạ Lưu được điều về Viện Quân y 108, trở thành y tá ngoại giỏi, điềm tĩnh và chắc tay nghề. Nhưng ông không dừng lại. Những đêm trắng, ông lặng lẽ học thêm với tâm niệm: “Giải phẫu tốt hơn thì cứu được nhiều người hơn”. Năm 1962, ông được cử đi học bác sĩ tại Học viện Quân y và tốt nghiệp cuối năm 1965, trở thành bác sĩ của Đội điều trị 14, bám trụ những trọng điểm ác liệt nhất Trường Sơn.Trường Sơn những năm ấy là “cửa tử” đúng nghĩa. Mưa rừng, bom phá, bom bi rải xuống không ngừng. Bệnh viện dã chiến chỉ là căn hầm chữ A, đèn dầu leo lét, bàn mổ tự chế. Thiếu thuốc men, thiếu dụng cụ, bác sĩ Tạ Lưu và đồng đội buộc phải sáng tạo: gây mê bằng ống tự chế, truyền máu trực tiếp, truyền tĩnh mạch ngược chiều… Những kỹ thuật “dã chiến” ấy đã cứu sống hàng trăm ca tưởng không qua khỏi.Ông có thể đứng mổ cả chục tiếng, có thể nhiều đêm trắng không chợp mắt. Và có thể liều mình xông vào “túi bom” chỉ để kéo một thương binh ra khỏi lưỡi hái tử thần. Một trong những ca ông nhớ nhất là cứu anh Nguyễn Văn Khán - Đại đội trưởng pháo cao xạ 37mm. Ca mổ giữa rừng kéo dài ba tiếng, ruột thủng nhiều chỗ, huyết áp tụt liên tục. Nhưng ông và kíp mổ vẫn kiên trì đến phút cuối. Ca ấy thành công và ngay sau đó, ông lại tiếp tục mổ thêm ba trường hợp khác, làm việc tới tận chiều hôm sau.Những tháng ngày ở Đội điều trị 14, bác sĩ Tạ Lưu trở thành điểm tựa tinh thần cho đồng đội. Tháng 6 năm 1969, bác sĩ Tạ Lưu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi tròn 38 tuổi. Sau này ông giữ chức Viện trưởng Viện Quân y 110 (nay là Bệnh viện Quân y 110) và nghỉ hưu năm 1993.