Tạ Quốc Luật
Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi những tiếng súng cuối cùng còn rung chuyển cánh đồng Mường Thanh, lịch sử đã bước sang một khúc quanh chưa từng có. Trong giờ phút quyết định ấy, mệnh lệnh được phát đi dồn dập giữa khói lửa và tiếng pháo rung trời.
Ở hướng tiến công chủ yếu, Đại đội 360 lao lên như một mũi tên thép. Trước mặt họ là chiếc cầu sắt bắc qua sông Nậm Rốm, con đường dẫn thẳng vào sở chỉ huy của tướng Christian de Castries. Đạn đại liên bốn nòng từ phía địch quét ngang mặt cầu đỏ rực. Đạn cối nổ chát chúa, tung đất đá và thép vụn lên không trung. Nhưng tiếng hô “Bắt sống Đờ Cát!” vang lên như một luồng lửa, cuốn tất cả xông tới.Tạ Quốc Luật dẫn tổ đi đầu lao qua làn đạn. Những quả thủ pháo được ném mạnh sang trận địa đối diện. Đúng lúc ấy, pháo binh ta bất ngờ giập trúng ổ hỏa lực địch bên kia cầu. Chớp thời cơ, ba chiến sĩ bật dậy, vượt qua cây cầu rung chuyển bởi bom đạn.Một quả bom địch rơi xuống mặt đường. Khói bụi cuộn mù. Nhưng đội hình vẫn tiến lên.Đến ngã ba gần hầm chỉ huy, họ gặp một tên cai dõng đang hoảng loạn bỏ chạy. Khi bị hỏi hầm Đờ Cát ở đâu, hắn run rẩy chỉ về một ụ đất lớn, nơi bốn chiếc xe tăng đang bắn loạn xạ như những con thú bị dồn đến đường cùng.Tạ Quốc Luật lập tức cho đánh xe tăng. Một quả thủ pháo nổ chát chúa làm đứt xích một chiếc. Chiếc xe tăng bốc cháy dữ dội. Hai chiếc còn lại cuống cuồng tháo chạy giữa khói lửa. Con đường đã mở. Luật ra lệnh đánh hầm.Hai chiến sĩ Vinh và Nhỏ nhanh chóng chia hướng tiếp cận. Nhỏ chặn một cửa hầm, còn Vinh tiến vào cửa chính. Chỉ trong khoảnh khắc, hai quả thủ pháo đồng loạt ném xuống.Từ trong hầm, một sĩ quan tham mưu người Pháp bước ra, giơ tay xin hàng. Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật cùng hai chiến sĩ Vinh và Nhỏ tiến xuống căn hầm nổi tiếng nhất Điện Biên Phủ và bắt sống toàn bộ bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm, trong đó có viên tướng chỉ huy De Castries.Tạ Quốc Luật hạ lệnh cho địch bằng tiếng Pháp: "Giơ tay lên, hạ vũ khí xuống các ông đã bị bắt. . ." Toàn bộ sĩ quan Pháp giơ tay xin hàng, riêng De Castries cố xé những tài liệu cuối cùng. Ít ai ngờ rằng người đàn ông vừa cúi đầu ấy từng là niềm kiêu hãnh của quân đội Pháp. De Castries xuất thân quý tộc, sinh ra trong truyền thống binh nghiệp lâu đời. Ông từng tham chiến ở châu Âu, nổi tiếng táo bạo và ngang tàng. Chính tướng Navarre đã chọn ông để trấn giữ Điện Biên Phủ, đặt cược toàn bộ hy vọng của nước Pháp vào lòng chảo này.Khi các chiến sĩ Việt Nam bước vào hầm chỉ huy, trước mắt họ là một thế giới hoàn toàn khác với chiến hào bùn đất ngoài kia. Ánh điện vẫn sáng choang. Bánh mì, socola, đồ hộp chất đầy trong kho. Máy điện đài còn mở. Giấy tờ quân sự nằm ngổn ngang chưa kịp tiêu hủy. Trên bàn, những chai rượu uống dở lăn lóc bên cốc chén. Một bức thư của vợ De Castries vẫn còn đặt cạnh đống giấy đang cháy âm ỉ ở cuối hầm.De Castries mặc chỉnh tề bộ quân phục vàng nhạt ngắn tay, đầu đội chiếc mũ ca-lô đỏ nổi bật, trên ngực đeo huân chương. Nhưng dáng vẻ kiêu hãnh của “ông hoàng Mường Thanh” đã biến mất. Người đàn ông từng tuyên bố sẽ đội chiếc mũ đỏ để “Việt Minh dễ nhận ra mục tiêu” giờ lặng lẽ đi giữa vòng vây của những người lính chân đất mặc áo còn dính đầy bùn đất.17 giờ 30 phút, tin chiến thắng được báo về sở chỉ huy đại đoàn, tôi trực tiếp điện cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp.Đồng chí Võ Nguyên Giáp cẩn thận hỏi lại:- Có đúng là đã bắt được De Castries không? Bắt cho được De Castries. Không được để địch đánh tráo tên chỉ huy. Phải đối chiếu nhận dạng với căn cước, kiểm tra cấp hiệu, phù hiệu.Một lát sau, anh em dẫn tướng De Castries vào. Chúng tôi so ảnh. Đúng là De Castries, tuy có xanh và gầy hơn so với lúc còn đeo lon đại tá. Tôi gọi lại báo cáo, khẳng định đúng là đã bắt được De Castries cùng toàn bộ Bộ chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp hỏi:- Đồng chí đã thực mắt nhìn thấy De Castries chưa?Tôi vui vẻ đáp: - Báo cáo anh, tướng De Castries hiện đang ở trước mặt tôi. Đã so ảnh của Bộ chỉ huy chiến dịch gửi xuống. Xác định đúng là tướng Đờ Cát và toàn bộ bộ tham mưu.Đêm xuống rất nhanh. Sau suốt nhiều tuần lễ pháo nổ không ngừng, Điện Biên Phủ bỗng im lặng đến lạ thường. Một luồng gió mát thổi qua thung lũng, làm dịu những dây thần kinh căng như dây đàn của những người vừa bước ra khỏi trận đánh lớn nhất đời mình. Trên bầu trời, vầng trăng non hiện lên mờ ảo sau lớp mây mỏng.Dưới đất, cả cánh đồng Mường Thanh rực sáng ánh đuốc. Hàng đoàn tù binh lầm lũi nối đuôi nhau bước ra khỏi lòng chảo. Hai bên đường, những chiến sĩ Việt Nam vẫn đứng gác với súng gắn lưỡi lê, đầu đội mũ nan, chân còn lấm bùn đất.



