Tạ Thị Kiều
Tạ Thị Kiều (1938–2012), còn được biết đến với bí danh Mười Lý, là nữ Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà được biết đến với những hoạt động đấu tranh và chỉ huy lực lượng du kích tại tỉnh Bến Tre trong thời kỳ chiến tranh, đồng thời là một trong những đại biểu tiêu biểu của miền Nam được ra thăm miền Bắc và gặp Hồ Chí Minh vào năm 1965.
Sự nghiệp cách mạng
Sinh năm 1938 tại xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày (nay thuộc huyện Mỏ Cày Nam), tỉnh Bến Tre, bà tham gia cách mạng từ khi còn trẻ và trở thành cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự huyện Mỏ Cày. Bà tổ chức nhiều cuộc đấu tranh chính trị, xây dựng cơ sở cách mạng và chỉ huy các đội du kích thực hiện nhiều hoạt động như phá ấp chiến lược, phục kích, phá đường và vận động quần chúng.
Thành tích và danh hiệu
Theo các tư liệu lưu trữ của bảo tàng, bà đã tham gia hoặc tổ chức 107 cuộc đấu tranh chính trị trực diện, chiến đấu 33 trận, cùng đồng đội tiêu diệt, bắt sống đối phương và thu nhiều vũ khí. Một số trận đánh nổi bật tại An Bình và Kinh Ngang được nhắc đến vì yếu tố mưu trí, trong đó có trận chiếm đồn mà không phải nổ súng. Năm 1965, bà được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được trao nhiều phần thưởng như Huân chương Chiến công Giải phóng và Huân chương Quân công Giải phóng.
Những lần gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh
Tháng 11 năm 1965, Tạ Thị Kiều là một trong những đại biểu Anh hùng và Chiến sĩ thi đua miền Nam ra thăm miền Bắc. Trong hồi ký và các cuộc kể chuyện sau này, bà nhiều lần nhắc lại ấn tượng về sự giản dị, gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như những lời căn dặn về tinh thần khiêm tốn, trung thành với nhân dân và giữ gìn phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng. Sau đó, bà còn có nhiều dịp gặp Người trước khi ông qua đời.
Di sản
Sau năm 1975, bà tiếp tục phục vụ trong quân đội và từng giữ chức Phó Giám đốc Bảo tàng Quân khu 7, góp phần xây dựng bảo tàng trở thành địa điểm giáo dục truyền thống. Bà qua đời năm 2012. Để ghi nhận những đóng góp của bà, một trường trung học cơ sở tại quê hương An Thạnh, Bến Tre đã được đặt tên là Trường THCS Tạ Thị Kiều.
