Bài viết

TẠ THỊ KIỀU - NGƯỜI NỮ ANH HÙNG XỨ DỪA

Tác giả: Vũ Nguyễn Hồng Ngọc

Thái Nguyên26/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
TẠ THỊ KIỀU - NGƯỜI NỮ ANH HÙNG XỨ DỪA

Tạ Thị Kiều (Mười Lý) là biểu tượng cho sức mạnh quật cường và sự kiên trung của người con gái miền Nam trên quê hương Đồng Khởi Bến Tre.

Từ cô gái 19 tuổi đến 107 cuộc đấu tranh và 33 trận chiến đấu anh dũng

Sinh năm 1938 tại xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, Tạ Thị Kiều (tức Mười Lý) bắt đầu dấn thân vào con đường cách mạng năm 1957 khi vừa tròn 19 tuổi. Trở thành cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự huyện Mỏ Cày, bà hăng hái đi đầu trong công tác xây dựng cơ sở, vận động quần chúng và đấu tranh chính trị trực diện với đối phương. Chỉ trong 7 tháng đầu năm 1960, bà đã gây dựng thành công nhiều tổ nòng cốt, vận động các gia đình binh sĩ và tuyên truyền binh lính đối phương trở về với nhân dân.

Để hỗ trợ đắc lực cho mặt trận chính trị, Mười Lý trực tiếp tổ chức một tiểu đội du kích tinh nhuệ, liên tục rải truyền đơn, phá rào ấp chiến lược, gài mìn, đốt chòi canh và diệt ác ôn. Theo tài liệu lưu giữ tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, người nữ du kích xứ dừa đã tham gia mật độ hoạt động đặc biệt dày đặc: trực tiếp chỉ đạo và tham gia 107 cuộc đấu tranh chính trị, xông pha chiến đấu 33 trận, tiêu diệt 7 tên địch, làm bị thương 11 tên, bắt sống 13 tên và thu giữ 24 khẩu súng các loại.

Mưu trí lấy bót không tốn một viên đạn, một mình ở lại chặn quân truy kích

Không chỉ dũng cảm, Mười Lý còn nổi tiếng bởi sự mưu trí xuất thần trên chiến trường. Trong hai trận bót An Bình và bót Kinh Ngang (năm 1961), bà đã khéo léo dùng kế nghi binh, dụ lực lượng bảo vệ rời khỏi đồn ra bờ kênh, tạo thời cơ cho đồng đội xông vào chiếm bót thành công trọn vẹn mà không tốn một viên đạn, đồng thời bảo vệ an toàn cho các cơ sở nội tuyến tiếp tục hoạt động hợp pháp.

Sự gan dạ kiên cường của người nữ anh hùng càng thể hiện rõ trong trận phục kích đoàn xe giặc trên đường Mỏ Cày – Thom tháng 10/1961. Khi bị đối phương đông gấp bội đánh trả quyết liệt, nhận thấy tình thế bất lợi, Mười Lý đã quyết đoán một mình ở lại cơ động chiến đấu, thu hút hỏa lực giặc để đồng đội đưa thương binh rút lui an toàn. Với những chiến công hiển hách ấy, năm 1965, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

6 lần được gặp Bác Hồ và bữa cơm bà nhớ suốt đời

Sau khi được tuyên dương Anh hùng năm 1965, Tạ Thị Kiều ra miền Bắc học tập và có 6 lần vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong ký ức của Mười Lý, lần đầu gặp Bác cùng bữa cơm giản dị với canh cải, cá kho, cà pháo tại Phủ Chủ tịch đã trở thành kỷ niệm khắc sâu suốt đời. Tình cảm ấm áp, sự chăm lo của Bác đến mùa xuân năm 1968 hay những ngày tháng 4/1969 chính là nguồn động lực tinh thần to lớn; đến ngày 2/9/1969, bà lại vinh dự đại diện cho chiến sĩ miền Nam túc trực bên linh cữu của Người.

Nghĩa khí và uy danh của nữ anh hùng xứ dừa còn vươn tầm quốc tế khi năm 1985, bà được Tổng tư lệnh Cuba Fidel Castro đích danh mời sang thăm đất nước Cuba, tiếp nối tình bạn thân thiết từ chuyến thăm vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973. Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục cống hiến trọn vẹn cho quân đội với quân hàm Đại tá, đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Bảo tàng Quân khu 7 và hăng hái tham gia công tác cựu chiến binh.

Năm 2012, Anh hùng Tạ Thị Kiều qua đời ở tuổi 74, để lại niềm tiếc thương vô hạn cùng sự kính trọng sâu sắc trong lòng nhân dân. Cuộc đời anh dũng và sự hy sinh của bà mãi là biểu tượng cao đẹp của người nữ du kích xứ Dừa, truyền ngọn lửa kiên cường đến các thế hệ mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
TẠ THỊ KIỀU - NGƯỜI NỮ ANH HÙNG XỨ DỪA | Câu chuyện thời hoa lửa