Tài Ngô

Tết năm 1980, cái Tết xa nhà đầu tiên của những thằng lính trẻ rồi cũng trôi qua trong sự ngậm ngùi và đong đếm day dứt mãi cảm giác mong nhớ quê nhà mà không thể trở về. Mùa xuân, lá rừng đổi màu xanh thắm đồng thời những bước chân của lính cũng miệt mài hơn vì những chiến dịch cứ mãi nối tiếp nhau. Tôi vẫn ở đài quan sát với anh Tuấn cùng thằng Cử, ngày nhiều lượt leo lên cây cổ thụ già lướt ống nhòm về phía đường biên. Phía núi bên kia là đất Thái, cuộc sống vẫn yên ả như chưa bao giờ ngửi mùi khói súng.Đầu tháng ba có đoàn văn công đình đám trong nước sang phục vụ chiến trường ở Paillin. Anh Tuấn bảo tôi đi xem đồng thời lúc về ghé vào đơn vị nhận lương thực, thực phẩm mang lên. Nói thực phẩm cho oai, kỳ thực chỉ có ít bột canh, muối cùng loại mắm cô (xác mắm cô đặc lại), hoạ hoằn lắm mới được vài lon thịt hộp bé tẹo.Khẩu AK choàng qua vai cùng cơ số đạn, tôi theo chân cánh lính bộ binh trung đoàn 812 xuyên rừng xuống núi. Bìa rừng, giữa ngút ngàn màu xanh của lá, những chồi non mơn mởn tươi xanh của bầy phượng vỹ lặng lẽ vươn mình trong nắng gió đại ngàn. Những chùm phượng nở sớm đắm mình dưới cái nắng chao chát đầu hè khiến hoa càng thắm hơn. Những đám mây trắng lạc loài trên trời xanh như đồng cảm với tôi ngẩn ngơ trôi vô định trước sự cám dỗ nồng nàn của màu hoa. Sắc đỏ chói chang của phượng vỹ đốt cháy lòng tôi. Những nhớ thương, lưu luyến của thời học trò đã cuộn lại, cất vào miền ký ức làm hành trang đường đời bỗng thẫn thờ thức dậy. Tôi nhớ những nụ cười nắm níu, những ánh mắt long lanh mơ hồ hẹn hò ngày gặp lại của bạn bè trong ngày chia tay dưới tán phượng già giữa sân trường ngập nắng. Những cánh phượng hồng đầu mùa khoe sắc trong vòm lá xôn xao nắng gió bừng lên trong tôi một miền thương chấp chới. Thế mới biết kỷ niệm không mất đi mà chỉ âm thầm nép vào một góc khuất nào đó đợi khi cõi lòng được đánh thức thì rộn ràng ùa về nhắc nhớ.Paillin vẫn mù đỏ bụi đường cao nguyên như tôi đã từng đi qua. Không bóng người dân, chỉ có từng tốp lính hối hả ngược xuôi. Sân khấu dã chiến không có phông màn dường như vừa được dọn vội. Giữa ca sĩ và khán giả gần như không có khoảng cách trong hội trường loang lổ ghim đầy vết đạn trên tường. Lần đầu chạm mặt đoàn văn công Tổng cục chính trị nổi tiếng tôi choáng ngợp. Có chim sơn ca Bích Việt với "Nổi lửa lên em", có Hoài Thu với "Trên đỉnh Trường Sơn ta hát" thường nghe trên radio. Tiết mục cuối cùng là phần ngâm thơ của ca sĩ hát bè trong những phần hợp ca. Bài thơ "Hương thầm" được giọng ngâm mượt mà của Linh Nhâm làm thổn thức biết bao trái tim của những người lính vừa chớm đôi mươi, những người mà gió bụi chiến trường đã bào mòn thanh xuân qua những bước quân hành mê mải. Khi Linh Nhâm chớp mắt xao xuyến ngâm đoạn cuối:"Họ chia tayVẫn chẳng nói điều gìMà hương thầm thơm mãi bước người đi."Cả hội trường chùng xuống, im phăng phắc. Rồi tiếng vỗ tay bùng lên như một con sóng dài bất tận. Trái tim của những người lính áo quần còn vương mùi thuốc súng tưởng chừng đã khô cứng qua những dặm dài chiến trường được dịp thả trôi cảm xúc quay về kỷ niệm. Ở đó là quê nhà, có dòng sông, bến nước, có bàn tay cô gái nào đứng vẫy mãi theo xe trong ngày tiễn biệt. Ở đó là nỗi nhớ, là cả một trời thương mà thằng lính nào cũng nhét vội trong tim để những đêm tiền đồn heo hút nhìn trăng sao xuyên qua mành lá nghe lòng mình thổn thức, chơi vơi.Trung tuần tháng ba tôi về lại khu vườn chuối bên suối ở Paillin để chuẩn bị chiến dịch mùa khô. Lại nghe tin một số bạn bè gục ngã vì những quả mìn, vì lạc vào ổ phục kích của địch. Suối vẫn róc rách chảy chỉ thiếu vắng một số đồng đội khi điểm danh đội ngũ. Tôi nhớ thằng Diêu bạn tôi đã ngàn trùng xa, khi ngã xuống đã mang theo cả nụ cười trẻ thơ về nơi gió cát. Cuộc sống của những thằng lính trẻ như tôi chỉ tính từng ngày. Chỉ một chuyến luồn sâu là đi mãi không về. Ngày mai là một khái niệm mờ mịt, bất định.Những chuyến băng rừng sang đất Thái để điều nghiên căn cứ Pol Pot cuốn chúng tôi đi như những cơn lốc. Giữa hai chuyến đi chúng tôi vụng về ngồi khâu lại những bộ quần áo nhàu nhĩ, rách bươm. Những đôi giày lính há mõm, bung keo được vá víu lại bằng những sợi đồng xin lại của bọn lính thông tin. Lòng cảm thấy ấm áp khi có thằng nào đó vừa lấy muỗng gõ vào chiếc chén sắt B52 vừa “cảm thán” bản nhạc "Đêm tiền đồn" của nhạc sĩ Lam Phương:"Gặp anh trong phút này là mừng trong phút nàyKhi chiến tranh còn gây thêm máu lửaThì mộng mơ xin trả hết cho đời.......Ngoài kia sương xuống lạnh tình càng thiết tha nhiềuTa cố vui vì ngày mai cách xa rồiDù thời gian trăng có xế qua mànhNhưng đêm này còn ghi mãi lòng nhau."Chỉ những thằng lính "đôi chân vẫn chưa mòn trên núi cao" như chúng tôi mới nuốt vào lòng từng lời của bài hát này. Chỉ những thằng lính không tròn giấc ngủ trên ngàn, tồn tại giữa làn ranh mong manh của số phận mới yêu thương nhau đến vậy.Mùa hạ lửng lơ đâu đó trong cái nắng cháy da của mùa khô Campuchia. Vẫn mang ba lô luồn sâu. Chuyến đi dài ngày lần này chúng tôi mang theo gạo sấy và thật nhiều nước. Những con suối trên bản đồ nhưng thực địa là mảnh đất trũng sâu, không một giọt nước. Lau sậy cháy sém nham nhở để lại những tàn tro trên màu đất đỏ au của ngọn đồi tiên lượng là có địch. Cầm la bàn dẫn đường tôi đi theo góc cắt đã được mặc định. Tôi lạnh người khi phát hiện ra dấu chân của địch hằn trên mặt đất. Tôi cắm mặt quan sát phía trước, hai bên, sau khi phát tín hiệu cho thằng Hay báo về cho anh Duyên đại đội phó đang ở giữa đội hình. Cũng may là địch đã rút lui. Rừng khộp thấp tè thoi thóp dưới cái nắng đổ lửa. Tôi say nắng, khát khô môi. Mông lung thèm ly nước mía đến tận gan ruột. Tôi ngấu nghiến uống từng ngụm nước mặc dầu đã được dặn trước chỉ được uống nhỏ giọt. Ngày thứ ba bi đông tôi cạn khô cũng là lúc người gây gây sốt. Tôi lão đão xin thằng Hay ngụm nước nhưng nó không cho. Thằng Cử thấy vậy liền chìa bi đông bảo tôi rót đi. Sau này lúc về đoàn 7704 tôi cùng thằng Hay bên nhau suốt một đoạn đời lính chiến.Anh Duyên bảo anh Cảnh "nghênh" cắt rừng lên chốt bộ binh gởi tôi ở lại. Thằng quản lý người Bình Định bảo tôi ở chung hầm. Chốt nằm trên một ngọn đồi cô đơn, phải đào giao thông hào đi lại vì lính Pol Pot nã súng liên tục. Mờ sáng một chặp, chạng vạng một chặp, địch vãi đạn như giăng lưới trên trời. Riết rồi quen, đến nỗi bữa nào địch bỏ cữ là bọn tôi căng mắt đề phòng. Nói đại đội đóng chốt, kỳ thực chỉ hai mươi mấy mạng kể cả một tổ pháo tăng cường. Mỗi tiểu đội chỉ biên chế ba, bốn người vì lính hy sinh cũng bộn mà sốt rét đi viện cũng nhiều. Nước sinh hoạt thiếu trầm trọng vì bốn ngày mới đi xuống đồi, băng qua một trảng rừng thưa đến suối. Đi lấy nước hai phần ba quân số, vì số còn lại phải giữ chốt sợ địch đánh úp. Xuống suối lấy nước chỉ dăm đứa, lấy nước xong tắm luôn. Đội hình còn lại tản ra trên bờ, quay lưng về phía suối sẵn sàng nhả đạn. Thằng quản lý bảo trước đây có lần mất cảnh giác, bị địch phục năm đứa bỏ mạng. Để có nước sử dụng cánh lính chốt phải trả bằng cái giá vô cùng đắt là vậy.Ở chốt non tháng thì đại đội điện lên báo có trinh sát bộ đi ngang nên tôi về cùng. Tôi bịn rịn chia tay, cám ơn cả đại đội vì đã cưu mang. Thằng quản lý tiễn tôi xuống giữa đồi cùng cái bắt tay thô ráp hẹn gặp lại. Tôi ôm vai nó, mắt ngấn nước. Biết đến bao giờ gặp lại? Đời lính ở chiến trường đã gắn bó những người xa xứ lại với nhau như ruột thịt. Nhớ mãi gương mặt bầu bĩnh cùng miệng cười lúng liếng đồng tiền của nó.Tên nó đã quên chỉ nhớ nó nhập ngũ cùng năm nhưng khác tháng.Vì đi ké nên tôi lần đầu tôi được ưu tiên đi giữa trong đội hình tám người. Trinh sát bộ toàn những anh cao to lực lưỡng. Đây là cánh lính nói toàn giọng Bắc mà tôi với thằng Cử đã gặp ở khu rừng 107 khi đi giăng lưới gần phía họ đóng quân. Đi gần trưa, qua khu rừng tre thì cả đội hình nằm gọn trong ổ phục kích của địch. Đạn vút ngang đầu tôi những tràng dài. Anh Mậu đi thứ ba kế tôi lãnh trọn một viên đạn AK xuyên thấu từ sau lưng trổ ra ngực. Kinh nghiệm chiến trường dạy chúng tôi nằm yên tại chỗ, nghe ngóng đường đi của đạn rồi phát hoả quyết liệt. B40 liên tục được bắn ra để chặn đường địch. Anh đi thứ nhì lăn xuống phía anh Mậu để băng vết thương cầm máu. Tiếng súng bọn địch thưa dần rồi im bặt. Cũng may là chúng không gài mìn. Chúng tôi hối hả chặt cây làm cáng khiêng anh Mậu. Anh Mậu thở hắt ra hơi cuối cùng vì mất quá nhiều máu khi ra gần đường lớn có xe chờ sẵn. Cuộc đời lính chiến không đoán định trước là như vậy.Tôi về lại cứ 107 giữa những cơn mưa đầu mùa. Tiểu đội vắng tanh, chỉ mỗi anh Phẩm đi công tác vừa về. Được mươi ngày tôi cùng thằng Hay, thằng Út người Khánh Hoà ở đại đội một cùng Toàn râu, Hùng (Nha Trang), Lợi (Ninh Hoà) đại đội hai chuyển về thị xã Battambang để gia nhập đại đội trinh sát đoàn 7704.Mùa hè khốc liệt đã nằm lại sau lưng tôi. Giữa những cơn mưa ngập lối, hàng phượng vỹ thị xã Battambang vẫn mênh mông màu hoa đỏ rực rỡ như lửa cháy. Nắng hạ đã dứt nhưng lòng tôi ngan ngát những nỗi niềm.