Tấm bia đá và bộ đồ cưới chưa một lần được mặc
Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, mảnh đất bốt Phùng loang lổ vết đạn năm xưa nay đã thay da đổi thịt, nhưng khi chạm vào ánh mắt rưng rưng của người con gái út mẹ Thìn, tôi chợt nhận ra có những nỗi đau chưa từng ngủ yên.
Năm 1949, giông bão ập xuống nếp nhà bình yên ấy. Người con cả Nguyễn Đạt Lư (1926-1949), khi ấy mới 23 tuổi, một thanh niên trí thức thạo tiếng Pháp, làm vỏ bọc thợ gò thiếc ở phố Hàng Mắm để hoạt động cách mạng ngầm, bị địch bắt. Tại bốt Phùng hay còn gọi là cái đồn Tây, giữa những trận đòn roi thừa sống thiếu chết, ông Lư chỉ để lại lời dặn dò đồng đội: “Thôi các anh các chị ơi, giữ vững bản lĩnh nhé!” rồi anh dũng hy sinh.
Bà Phúc kể lại cho tôi nghe khoảnh khắc mẹ Thìn nhận giấy báo tử. Không có những tiếng gào thét, nỗi đau của người mẹ mất con lặn sâu vào đáy mắt. Mẹ cùng người bác ruột đi thuê thợ khắc một tấm bia đá nhỏ, rồi giữa vòng vây kẻ thù, lên tận bốt Phùng để đánh dấu nấm mồ đất vùi xác con.
Mẹ làm thế với một niềm tin xót xa và khắc khoải: Ngày hòa bình, mẹ sẽ lên tận nơi bốc cốt con về. Thế nhưng, thời gian và đạn bom đã san phẳng bốt Phùng thành những bờ vùng bờ thửa, nấm mồ mang theo tấm bia đá chứa đựng vạn niềm thương của mẹ cũng bặt tăm. Nỗi day dứt vì để khúc ruột của mình nằm bơ vơ dưới lớp đất lạnh lẽo cứ bám riết lấy mẹ Thìn suốt phần đời còn lại. Mẹ đâu biết rằng, phải đến 63 năm sau (năm 2012), hài cốt của ông Lư mới được con cháu tìm thấy dưới một vườn chuối để đưa về nghĩa trang quê nhà
Tháng 12-2016, mẹ Nguyễn Thị Thìn đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng".
Cả cuộc đời mẹ là một bản hùng ca không lời, được viết bằng những giọt nước mắt cạn khô trên khung cửi, bằng tình yêu thương vô bờ bến dệt nên hình hài Tổ quốc hôm nay.
