Tấm bưu thiếp ẩn ý khéo léo báo tin bình an - sợi dây kết nối liên lạc trong cách mạng

Nguyễn Thị Thiệt (1923-2017)

Má Bảy Thiệt (Nguyễn Thị Thiệt) sinh năm 1923, tại làng Tân Phú, về làm dâu làng Tân Triều (xã Tân Bình, huyện Vĩnh Cửu) trước Cách mạng tháng Tám 1945. Khi giặc Pháp quay trở lại xâm lược nước ta lần nữa, ông Bảy Hòa - chồng má - đi thoát ly năm 1946. Làng Tân Triều bị địch chiếm suốt từ đó tới ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng; đây là vùng sâu, vùng địch kiểm soát và liên tục lùng sục khủng bố những gia đình có người đi kháng chiến. Má Bảy ở nhà nuôi mẹ chồng hơn 70 tuổi và cái thai sắp sinh.

Địch càn bố, lùng sục liên miên, má nhắn chồng đừng về kẻo nguy hiểm. Được cử vào công tác ở vùng sau lưng địch, lâu lâu, ông Bảy có dịp ghé qua nhà ban đêm. Những giờ phút gặp gỡ hiếm hoi ấy trôi nhanh đùn vụt. Sau Hiệp định Genève tháng 7/1954, ông đi tập kết ra Bắc, má lén ra Xuyên Mộc đưa tiền. Ông hẹn hai năm sau sẽ về.

Vào các năm 1954-1957, làng Tân Triều là một trong các địa điểm đứng chân của Huyện ủy Vĩnh Cửu. Các bạn chiến đấu của chồng má như các đồng chí Ba Hồng Dương, Chín Hản (Huỳnh Văn Nghi)... nhiều lần ở nhà má. Nhờ vườn bưởi, đám mía mà má có thể nuôi anh em một thời gian dài không cần tính toán. Mỗi đêm, má nấu nồi cơm lớn, sáng sớm anh em ăn no và bới theo mang vào bãi mía mênh mông lẩn tránh; tối đến lại ra công tác vận động quần chúng, xây dựng cơ sở, tổ chức đấu tranh. Má nghĩ đơn giản: tích cực giúp đỡ anh em đồng chí, càng sớm sum họp gia đình... Năm 1958, má nhận...được một tấm bưu thiếp từ miền Bắc gửi về, trong đó, có một dòng báo tin ông Bảy đã chết cùng ngày cúng cơm ông già chồng. Đó là ám hiệu để má hiểu người chồng thân yêu vẫn khỏe mạnh. Năm 1959, má viết bưu thiếp trả lời, khéo léo báo tin đã hiểu ẩn ý (tấm bưu thiếp được ông Bảy trân trọng giữ đến nay). Cũng vào những ngày đen tối này, má Bảy Cảnh được vinh dự kết nạp Đảng, hoạt động đơn tuyến.

Năm 1965, Trần Văn Phương - con trai lớn của má vừa 19 tuổi được má cưới vợ cho. Vợ anh có bầu, má móc ông Tám Lưới chở anh đi thoát ly trước khi bị địch bắt lính. Lúc chia tay, má ân cần căn dặn: nhà mình là gia đình cách mạng, dù khó khăn gian khổ bao nhiêu cũng đừng đi chiêu hồi, nhục nhã lắm nha con!

Hai Phương gia nhập đơn vị C.13 pháo binh của U.1. Mấy lần má và con dâu lên căn cứ Hưng Lộc - Bàu Hàm, anh khoe vẻ tự hào:

-Mấy bữa trước sân bay Biên Hòa bị pháo kích rầm trời, đơn vị con đánh đó!

Cũng trong năm 1965, ông Bảy Hòa - chồng má hồi kết. Năm 1966, ông về làm Phó ban kinh tài của U.1. Má rất vui, lâu lâu lại có giao liên móc đi thăm chồng con. Năm 1969, ông Bảy được cử về làng Bình Long (Vĩnh Cửu) xây dựng cơ sở hậu cần, tổ chức mua gạo và nhu yếu phẩm chuẩn bị cho các đợt tiến công theo chỉ đạo của Miền. Do sơ hở (chủ nhà bỏ quên đôi dép của ông ở miệng hầm bí mật) ông bị địch phát hiện, bắt giam. Bọn chiêu hồi quá sành ông nên ông phải khai tên thiệt. Má rất lo buồn, xin phép hội đồng xã cho đi thăm nuôi ông ở các nơi chồng bị tù.

Cùng năm 1969, Trần Văn Minh - con trai út của má vừa...17 tuổi. Địch bắt anh vào nhân dân tự vệ, canh gác xóm làng. Sợ sẽ bị đôn quân bắt lính, má cho vợ anh Phương dẫn em chồng lên Trảng Bom giao cho Hai Phương. Địch hạch hỏi, hăm he làm khó dễ cho gia đình, nhưng má Bảy Cảnh bình tĩnh gác bỏ mọi lời chất vấn của chúng.

Ngày 8/11/1969 anh Hai Phương bị phục kích ở Bàu Hàm và hy sinh. Anh em giữ kín tin dữ này, mãi về sau mới cho gia đình má biết.

Ba Minh ở trong đơn vị bảo vệ Tỉnh ủy U.1. Ngày 21/11/1971 (mùng 4 tháng 10 âm lịch), Ba Minh được cử đi bảo vệ đồng chí Chín Nhứt - Trưởng ban kinh tài U.1. Bữa đó, đồng chí mang theo một số đô la chuẩn bị xuống cửa khẩu hậu cần. Vừa ra khỏi căn cứ Tỉnh ủy, hai người lọt ổ phục kích của bọn thám báo. Một trận chiến đấu không cân sức diễn ra khá ác liệt. Căn cứ vào những vật còn sót lại sau trận đánh, các đồng đội đơn vị bảo vệ Tỉnh ủy U.1 hiểu Ba Minh đã bắn đến viên đạn cuối cùng và gây không ít tổn thất cho địch. Mãi về sau, cái tin đau xót xé lòng này mới tới tai má.

Má Nguyễn Thị Thiệt đã được Nhà nước tặng Huân chương Độc lập, được tuyên dương danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Má qua đời ngày 22/6/2017, thượng thọ 94 tuổi.