Tam Giang Thánh Điện

Nằm giữa vùng đất Hòa Xuân giàu truyền thống văn hóa của thành phố Đà Nẵng, Đền Thánh Mẫu – thường được người dân địa phương gọi với cái tên thân thuộc Tam Giang Thánh Điện – từ lâu đã trở thành một địa điểm tâm linh quen thuộc, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng, Tam Giang Thánh Điện còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của quê hương Hòa Xuân qua nhiều thế hệ.

Theo lời kể của nhiều bậc cao niên tại địa phương, trước đây Hòa Xuân là vùng đất ven sông với hệ thống sông ngòi chằng chịt, đời sống của người dân chủ yếu gắn với nghề nông, nghề chài lưới và các hoạt động mưu sinh trên sông nước. Chính vì vậy, tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Đệ Tam Thoải Cung – vị Thánh Mẫu cai quản miền sông nước – được người dân vô cùng tôn kính. Người dân tin rằng Thánh Mẫu luôn che chở, phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi và những chuyến ghe thuyền được an toàn.

Từ niềm tin ấy, Tam Giang Thánh Điện dần trở thành nơi gửi gắm tâm tư, nguyện vọng của biết bao thế hệ người dân Hòa Xuân. Mỗi dịp đầu năm, ngày rằm hay các ngày lễ lớn, người dân khắp nơi lại tìm về đây để dâng hương, cầu mong cho gia đình mạnh khỏe, công việc thuận lợi, con cháu học hành chăm ngoan, thành đạt.

Không gian của Tam Giang Thánh Điện mang vẻ đẹp vừa cổ kính vừa thanh tịnh. Bước vào khuôn viên đền, du khách dễ dàng cảm nhận được sự yên bình với những hàng cây xanh mát, khói hương nghi ngút cùng tiếng chuông vang vọng tạo nên cảm giác linh thiêng và trang nghiêm. Kiến trúc của đền mang đậm nét tín ngưỡng dân gian Việt Nam với những họa tiết rồng, phượng, hoa văn truyền thống được chạm khắc công phu.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, Tam Giang Thánh Điện còn là nơi lưu giữ và phát huy nhiều loại hình văn hóa dân gian truyền thống. Nổi bật nhất là Lễ hội Bửu đản Thánh Mẫu Đệ Tam Thoải Cung được tổ chức hằng năm với quy mô trang trọng và nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc. Đây là dịp để người dân địa phương cùng nhau tưởng nhớ công đức Thánh Mẫu, đồng thời góp phần gìn giữ nét đẹp tín ngưỡng dân gian của dân tộc Việt Nam.

Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều nghi thức truyền thống được tổ chức như lễ dâng hương, lễ chánh tế, rước kiệu tuần du, diễn xướng hầu đồng, hát chầu văn và các hoạt động văn hóa dân gian. Đặc biệt, nghệ thuật hát chầu văn với những làn điệu truyền thống mang âm hưởng linh thiêng đã tạo nên nét đặc sắc riêng cho lễ hội nơi đây. Những giá trị văn hóa ấy không chỉ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về bản sắc văn hóa dân tộc.

Năm 2016, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Điều này càng làm cho các hoạt động tín ngưỡng tại Tam Giang Thánh Điện trở nên ý nghĩa hơn trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Đối với người dân Hòa Xuân, Tam Giang Thánh Điện không đơn thuần là một địa điểm tín ngưỡng mà còn là biểu tượng văn hóa của quê hương. Nơi đây đã chứng kiến biết bao đổi thay của vùng đất Hòa Xuân từ những ngày còn là vùng quê ven sông cho đến khi trở thành khu đô thị phát triển như hôm nay. Dẫu cuộc sống hiện đại ngày càng phát triển, người dân nơi đây vẫn luôn gìn giữ và trân trọng các giá trị truyền thống được lưu truyền từ bao đời nay.

Đặc biệt, những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của chính quyền địa phương và cộng đồng, Tam Giang Thánh Điện ngày càng được nhiều người biết đến như một điểm đến văn hóa tâm linh tiêu biểu của phường Hòa Xuân nói riêng và thành phố Đà Nẵng nói chung. Các hoạt động lễ hội được tổ chức nền nếp, văn minh, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa truyền thống của địa phương đến với du khách gần xa.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, việc tìm hiểu về Tam Giang Thánh Điện không chỉ giúp hiểu thêm về lịch sử, tín ngưỡng dân gian mà còn góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, lòng tự hào về các giá trị văn hóa dân tộc. Qua đó, mỗi đoàn viên, thanh thiếu nhi càng ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương Hòa Xuân thân yêu.

Tam Giang Thánh Điện vẫn lặng lẽ hiện diện giữa lòng Hòa Xuân như một chứng nhân của thời gian, nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của bao thế hệ người dân địa phương. Tiếng chuông ngân vang mỗi chiều, làn khói hương nghi ngút và những mùa lễ hội đông vui đã góp phần làm nên một nét đẹp riêng cho vùng đất Hòa Xuân – vùng đất nghĩa tình và giàu truyền thống văn hóa của thành phố Đà Nẵng.