Tấm gương của anh trong lòng làng xóm

Nhắc đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh ác liệt, những chiến sĩ kiên cường và hình ảnh lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên các cứ điểm của đối phương. Trong số những người đã góp phần làm nên chiến thắng ấy, Trần Can là một nhân vật đặc biệt. Ông đã tham gia từ những ngày chuẩn bị chiến dịch và hy sinh vào đúng ngày cuối cùng.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ vào Đại đoàn 312. Qua quá trình rèn luyện và chiến đấu, ông dần trở thành một người lính có bản lĩnh.

Năm 1952, trong Chiến dịch Tây Bắc, Trần Can tham gia trận đánh tại Bản Hoa. Ông làm nhiệm vụ xung kích và dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch.

Khi tiểu đội bị thương vong nhiều, ông vẫn tiếp tục chỉ huy. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Những thành tích ấy giúp Trần Can trở thành một tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209. Ông được đồng đội tin tưởng bởi tinh thần trách nhiệm và sự dũng cảm.

Cuối năm 1953, khi quân ta chuẩn bị cho Điện Biên Phủ, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ kéo pháo. Những khẩu pháo nặng phải vượt qua địa hình rừng núi hiểm trở. Máy bay địch liên tục đánh phá các tuyến đường.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo vào trận địa. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào nơi quy định.

Nhưng sau khi phương án tác chiến thay đổi, quân ta phải kéo pháo ra. Trên đường rút, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm.

Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm. Cỏ cháy dữ dội, trong khi pháo địch bắn chặn đường. Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo.

Các chiến sĩ khác cùng ông thực hiện nhiệm vụ. Trong hoàn cảnh nguy hiểm, họ vẫn đưa được pháo ra an toàn. Tuy nhiên, Trung đoàn 209 phải chịu tổn thất với 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương.

Sau những ngày chuẩn bị gian khổ, trận đánh lớn bắt đầu. Ngày 13-3-1954, Him Lam trở thành mục tiêu đầu tiên của quân ta.

Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. 17 giờ, pháo binh ta khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa.

Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên. Hai mũi tiến công tiến lên mỏm 3. Quân ta chiếm được một phần vị trí nhưng lô cốt số 6 vẫn chống trả mạnh.

Trần Can cùng đồng đội tiếp tục chiến đấu. Với sự phối hợp của các lực lượng, quân ta từng bước làm chủ cứ điểm.

Khi Him Lam bị đánh chiếm, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Đây là một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau chiến thắng đầu tiên, Trần Can vẫn tiếp tục chiến đấu. Ông đã tham gia những trận đánh tiếp theo và cùng đồng đội tiến gần hơn đến thắng lợi cuối cùng.

Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Cũng trong ngày hôm đó, quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ.

Có thể nói, Trần Can đã đi gần như trọn một vòng chiến dịch. Ông có mặt trong những ngày kéo pháo, tham gia trận đánh mở màn và chiến đấu đến ngày cuối cùng.

Điều khiến câu chuyện về ông trở nên đặc biệt chính là việc ông hy sinh ngay trước giờ khải hoàn. Ông không được chứng kiến niềm vui chiến thắng, nhưng chính sự hy sinh của ông và đồng đội đã góp phần làm nên ngày vui ấy.

Trần Can là hình ảnh tiêu biểu của một thế hệ đã đặt độc lập dân tộc lên trên lợi ích cá nhân. Cuộc đời ông cho thấy giá trị của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh.

Ngày nay, khi đất nước sống trong hòa bình, câu chuyện về Trần Can vẫn có ý nghĩa sâu sắc. Đó là lời nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng những gì mình đang có và ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc.