TẤM GƯƠNG SÁNG NGỜI LIỆT SỸ PHAN NHƯ CẨN – PHI CÔNG ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN
Đoạn hồi ký khắc họa đậm nét hình ảnh Anh hùng liệt sĩ Phan Như Cẩn – người tiểu đoàn trưởng mưu trí, dũng cảm của Trung đoàn 919. Ông cùng đồng đội tổ chức huấn luyện bay đêm trên biển, hiệp đồng chặt chẽ với hải quân và phòng không, lập nên chiến công đầu tiên của không quân vận tải khi dùng máy bay Antonov An-2 bắn chìm tàu biệt kích địch tại Sầm Sơn (1966). Đỉnh cao là trận tập kích trạm ra đa Pa Thí (1968), nơi ông trực tiếp dẫn đầu đội hình tiêu diệt mục tiêu chiến lược của địch, trước kh
Nói đến Phan Như Cẩn, một phi công vô cùng anh dũng trong chiến đấu, trong học tập luôn thông minh về lý thuyết và thực hành. Trong cuộc sống luôn khiêm tốn giản dị, trong lĩnh vực lãnh đạo chỉ huy luôn tỏ ra năng động, gương mẫu. Bất cứ ở cương vị nào cũng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.
Anh sớm được giác ngộ cách mạng tham gia vào quân đội, rồi được thử thách tham gia chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, anh được Đảng, Nhà nước và quân đội cho đi học bồi dưỡng văn hóa và ngoại ngữ Trung Quốc. Sau năm, tháng học tập được cử chọn đi học lái máy bay tại Liên Xô. Từ năm 1956 đến 1959.
Trong những năm học tại Liên Xô gặp muôn vàn khó khăn: Thời tiết khắc nghiệt, mùa đông nhiệt độ rét dưới -300, ngôn ngữ không biết vì trước lúc đi Liên Xô, lúc ở Việt Nam, học tiếng Trung Quốc. Thế rồi được sự lãnh đạo của chi bộ, sự quan tâm của Đại sứ quán Việt Nam, mọi người ai nấy đều gắng sức, chăm chỉ rèn luyện, Phan Như Cẩn là một trong những thành viên xuất sắc tiêu biểu về mọi mặt và học giỏi toàn diện.
Phan Như Cẩn sau khi tốt nghiệp tại Liên Xô trở về Tổ quốc , đúng lúc quân đội ta thành lập trung đoàn không quân vận tải 919, ngày 1-5-1959, trung đoàn không quân đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Trung đoàn 919, mới được thành lập, đã được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ: Dùng máy bay An-2 để chở hàng cho bộ đội tại Vít Thu Lu đường Trường Sơn 559. Trong hoàn cảnh địa hình phức tạp, hiểm trở, Phan Như Cẩn đã xung phong gương mẫu đi đầu bay đến địa điểm thả hàng trăm tấn lương thực, vũ khí, đạn dược hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Chiến công đó đã mở đầu cho việc hoàn thành các nhiệm vụ của lực lượng máy bay An-2.
Tiếp đó lại được giao các nhiệm vụ: Trong điều kiện Nhà nước phương tiện thông tin còn rất hạn chế, những năm 1960 - 1965, mùa mưa bão ập đến vùng biển Đông và các vùng lân cận. Để kịp thời thông báo cho các ngư dân đồng bào biết, tàu thuyền trên biển vùng xa. Đã sử dụng máy bay An-2 bay trên biển, bắc loa kêu gọi, thông báo đồng bào biết có bão lớn sắp tràn đến để thoát khỏi lâm nguy.
Lúc này Phan Như Cẩn lại xung phong cất cánh bay ra xa bờ biển để kịp thời thông báo cho nhân dân, tàu thuyền biết nhanh chóng quay vào đất liền và tìm nơi an toàn.
Tiếp đó là nhiệm vụ "rắc thuốc trừ sâu' giúp nông dân khỏi bị thảm họa các châu chấu, côn trùng. Phan Như Cẩn lại xung phong gương mẫu bay trên bầu trời ở độ cao cực thấp 30 - 50m. Kết quả là đã góp phần giúp cho nông dân diệt được nạn côn trùng làm hại lúa, tạo điều kiện cho nhân dân được mùa bội thu.
Một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn, theo yêu cầu của ngành địa chất, sử dụng máy bay An-2 để bay các khu vực trung du và rừng núi để thăm dò địa chất, để giúp các nhà chuyên môn tìm và phát hiện các mỏ quặng, đá quý nằm sâu dưới mặt đất. Nhiệm vụ này rất khó khăn vì phải bay bằng độ cao cực thấp, cách mặt đất 5m đến 10m, anh em trong đơn vị và các nhà chuyên môn thường gọi là bay "cạo mặt" các phi công trong đơn vị e ngại không dám bay. Thế là phi công Phan Như Cẩn lại xung phong dũng cảm bay: Có chuyến bay năm 1961, khi bay ở vùng miền Trung, bay ở độ cao cực thấp, máy bay đã bay sát vào rừng cây và máy bay đã mang theo cả một cành cây về hạ cánh tại sân bay Vinh an toàn.
Ngày mồng 1 tháng 5 năm 1964, trong buổi diễu binh dùng máy bay An-2 bay biên đội để chào mừng ngày Quốc tế lao động, tại sân bay Cát Bi, Hải Phòng. Trong lúc đang bay, một chiếc máy bay bay sau với cự ly quá gần đã bay lao vào máy bay của đồng chí Cẩn, làm cho máy bay đi sau lâm nạn lớn, máy bay và tổ bay đi sau hy sinh, còn tổ bay của đồng chí Cẩn đã linh hoạt hạ cánh xuống sân bay Cát Bi an toàn.
Ngày 5-8- 1964, máy bay Mỹ vào ném bom bắn phá miền Bắc nước ta và dùng các loại tàu chiến, tàu biệt kích quấy rối các vùng ven biển từ vĩ tuyến 17 trở ra đến các khu vực Sầm Sơn - Thanh Hóa ...
Trung đoàn 919, được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ: Sử dụng máy bay An-2 cải tiến lắp rốc-két, đạn cối để tiêu diệt tàu biệt kích địch tại vùng biển Sầm Sơn - Thanh Hóa.
Nhiệm vụ được giao thật vô cùng khó khăn, phức tạp. Sau khi nghiên cứu, quán triệt nhiệm vụ, bàn bạc trong Đảng ủy trung đoàn và bàn bạc dân chủ trong lực lượng máy bay An-2.
| Lúc này Phan Như Cẩn, với cương vị tiểu đoàn trưởng, với quyết tâm và lòng dũng cảm. Anh đã cùng đồng đội nghiên cứu tổ chức bay huấn luyện trên biển, phối hợp hiệp đồng với các lực lượng hải quân, không quân, phòng không đạt kết quả tốt đẹp. Trung đoàn đã tổ chức chỉ huy sở tiền phương tại các khu vực huyện: Quảng Nạp, Quảng Xương, Quảng Đức tỉnh Thanh Hóa để tiến hành tổ chức đánh biệt kích địch. Đêm ngày 8-3-1966 Phan Như Cẩn lái máy bay An-2 dẫn đầu cùng đồng đội tổ bay gồm: Cẩn lái chính - Tiêu lái phụ, Tâm dẫn đường (hoa tiêu), Linh cơ giới. Bay trong đêm trăng, lợi dụng ánh trăng chiếu dọi và hướng dẫn của ra đa của Quân chủng PK-KQ và Quân chủng Hải quân đã phát hiện tàu biệt kích địch tại vùng biển Sầm Sơn, đã kịp thời hướng dẫn máy bay An-2 tiếp cận tàu địch với tinh thần dũng cảm phi thường, Phan Như Cẩn đã lái máy bay hạ thấp độ cao xuống 200m cách mặt biển và đã linh hoạt dũng cảm bắn trúng, bắn chìm 1 tàu biệt kích địch tại chỗ. Sau trận thắng phi công Cẩn đã hạ thấp độ cao bay vào bờ biển Sầm Sơn, thì bất ngờ bị dân quân bờ biển tưởng là máy bay địch nên đã bắn trung liên trúng máy bay của ta, phi công Cẩn bị thương nhẹ, phải hạ cánh bắt buộc tại bờ biển Sầm Sơn. Với chiến công oanh liệt đó, Phan Như Cẩn được vinh dự lên gặp Bác Hồ tại Hà Nội và được Bác Hồ khen ngợi. Chiến công đó nói lên lần đầu tiên không quân vận tải Việt Nam đánh thắng đánh chìm tàu địch trên biển. Trước thất bại đó của địch, quân Mỹ, ngụy chưa cam chịu, lại chuyển sang hoạt động quấy rối ở bờ biển ban đêm tối trời. Phát huy chiến thắng đã đạt được trung đoàn 919, cùng lực lượng máy bay An-2 lại nghiên cứu tổ chức huấn luyện bay đêm tối trời trên biển và đạt kết quả tốt đẹp Thế rồi phi công Phan Như Cẩn lại liên tiếp bay và tiêu diệt tàu biệt kích địch trong đêm tối trời bằng cách "thả pháo sáng". Với thất bại liên tiếp đó bọn giặc Mỹ ngụy đã kinh hoàng không dám dùng tàu biệt kích để quấy rối nhân dân từ vĩ tuyến 1 7 trở r a nửa . Với khí thế quyết thắng, quyết tâm tiêu diệt địch. Trong những năm 1968, bọn Mỹ đã đặt trạm ra đa tại vùng Pa Thí Lào ở trên vùng núi cao hơn 1000m để hướng dẫn máy bay của Mỹ cất cánh từ Thái Lan bay ra bắn phá miền Bắc nước ta. Sau khi nghiên cứu kỹ hướng, phối hợp với lực lượng mặt đất của bạn Lào. Trung đoàn 919 đã sử dụng 4 chiếc máy bay An-2 mỗi máy bay lắp 2 thùng rốc-két 32 quả và 12 quả đạn cối 120 ly lợi dụng lúc máy bay địch không hoạt động bắn phá miền Bắc. Đúng 11 giờ 45 phút ngày 12 tháng 1 năm 1968, 4 chiếc máy bay An-2 đã cất cánh từ sân bay Gia Lâm gồm các tổ bay: Cẩn - Tâm - Tiêu - Quý - Phán - Kịch - Ngộ - Hùng - Kiểu - Trinh - Giếng - Niêm - Hùng. Do đại úy tiểu đoàn trưởng phi công Phan Như Cẩn dẫn đầu đã bay đến đúng mục tiêu, tất cả 4 máy bay đều bắn trúng mục tiêu, tiêu diệt toàn bộ trạm ra đa Pa Thí và 2 chiếc trực thăng đậu tại chỗ bốc cháy và hàng trăm xác địch bị chết tại chỗ phải đền mạng. Trên đường bay về căn cứ xuất phát (Gia Lâm) do địa hình hiểm trở nên 2 máy bay do các đồng chí: Cẩn - Tâm - Tiêu - Quý - Phán - Kịch bị tai nạn đâm vào núi, 2 tổ bay hy sinh anh dũng. Sau chiến thắng giòn giã đó các tổ bay được Nhà nước, Chính phủ Việt Nam khen thưởng với phần thưởng cao quý. Các đồng chí: Cẩn - Tâm - Tiêu - Quý - Phán - Kịch được truy tặng liệt sĩ. Riêng đồng chí Phan Như Cẩn do có công tích to lớn nên được Nhà nước truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Các chiến công oanh liệt đó đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp truyền thống của Không quân nhân dân Việt Nam và đã góp phần vào công cuộc kháng chiến đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống của lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam. Chúng tôi rất biết ơn các đồng chí đã cống hiến, hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc và rất tự hào với những người bạn chiến đấu vô cùng anh dũng, tấm gương sáng ngời . Đặc biệt tấm gương oanh liệt, mốc son chói lọi của Anh hùng liệt sĩ phi công Phan Như Cẩn đã ghi sâu vào lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam cho muôn đời sau mãi không bao giờ quên. |
