TAM HIỆP – CHIẾC CỐI XAY LÚA VÀ TIẾNG VANG TRONG LÒNG ĐẤT
Tại một ngôi nhà nhỏ ở làng Phú Bình, xã Tam Hiệp, có một chiếc cối xay lúa bằng tre đất đã cũ kỹ nhưng được giữ gìn như một báu vật gia bảo. Chiếc cối này không chỉ phục vụ việc làm ra hạt gạo nuôi quân, mà nó còn là một "thiết bị ngụy trang âm thanh" tuyệt vời nhất của lực lượng nằm vùng vùng ven sân bay Chu Lai.
Hằng đêm, khi tiếng máy bay trực thăng gầm rú trên bầu trời, gia đình ông Sáu lại bắt đầu xay lúa. Tiếng "ầm ập, ầm ập" của chiếc cối xay vang lên đều đặn suốt nhiều giờ đồng hồ. Ít ai biết rằng, ngay dưới chân chiếc cối đó là một đường hầm địa đạo đang được đào thông ra phía gò đất sau nhà. Tiếng cối xay đã hoàn toàn át đi tiếng cuốc, tiếng xẻng va vào đá sỏi dưới lòng đất. Địch đóng quân ở đồn cách đó không xa chỉ nghĩ rằng bà con đang chăm chỉ lao động để kịp phiên chợ sớm.
Đặc biệt hơn, nhịp điệu của tiếng cối xay còn được dùng làm ám hiệu. Khi tiếng cối dừng đột ngột hoặc thay đổi nhịp, đó là hiệu lệnh có lính đi tuần đêm đang tiến vào xóm, các chiến sĩ dưới hầm phải lập tức giữ im lặng tuyệt đối. Chiếc cối xay ấy đã cùng dân làng đi qua những đêm trắng lo âu, xay ra không chỉ hạt gạo mà còn xay ra niềm tin về ngày toàn thắng. Ngày nay, đứng bên chiếc cối cũ, người ta như vẫn còn nghe thấy nhịp đập hối hả của một thời hào hùng dưới lòng đất Tam Hiệp.


