Vào ngày 10 tháng 3 năm 1946, báo Cứu quốc đã đăng bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Nam Bộ. Trong thư, Bác viết: 'Tôi xin cúi đầu trước linh hồn các anh chị đã hy sinh vì đất nước và những đồng bào đã mất trong cuộc chiến. Những hy sinh ấy không phải là vô nghĩa'.
Trong thư gửi đồng bào miền Nam, Bác tiếp tục viết: 'Tôi kính cẩn nghiêng mình trước anh hồn của những chiến sĩ và đồng bào Việt Nam đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc'.
Hơn hai tuần sau khi trở về từ Pháp, vào ngày 7 tháng 11 năm 1946, Bác tham dự lễ 'Mùa đông binh sĩ' tại Nhà hát lớn Hà Nội, do Hội liên hiệp quốc dân Việt Nam tổ chức. Lễ hội nhằm kêu gọi đồng bào ủng hộ tiền để may áo trấn thủ cho các chiến sĩ, thương binh, bệnh binh. Cuộc kháng chiến chống Pháp đã thu hút nhiều thanh niên tham gia quân đội. Một số chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, số khác trở thành thương binh, bệnh binh, sống trong khó khăn, mặc dù họ không kêu ca.
Trước tình hình đó, vào tháng 6 năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề xuất Chính phủ chọn một ngày trong năm làm 'Ngày thương binh' để thể hiện lòng tri ân đối với thương binh. Có lẽ, 'Ngày thương binh' là ngày kỷ niệm đầu tiên được tổ chức trong nước. Để đáp lại, một hội nghị đã được tổ chức tại xã Phú Minh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, với sự tham gia của đại biểu từ Trung ương, khu và tỉnh. Hội nghị đã quyết định chọn ngày 27 tháng 7 hàng năm làm ngày thương binh liệt sĩ và tổ chức lần đầu vào năm 1947.
Báo Vệ quốc quân số 11, phát hành ngày 27 tháng 7 năm 1947, đã đăng thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Ban tổ chức 'Ngày thương binh toàn quốc'. Trong thư, Bác viết: 'Khi Tổ quốc đang gặp nguy hiểm, tài sản, ngôi nhà của tổ tiên chúng ta bị đe dọa. Ai là người xung phong trước để chống lại quân thù? Đó chính là những chiến sĩ, trong số đó một số đã trở thành thương binh'.
Bác giải thích: 'Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, xương máu để bảo vệ Tổ quốc và đồng bào. Họ đã chịu đựng đau đớn vì lợi ích của Tổ quốc, vì vậy, chúng ta phải biết ơn và giúp đỡ những người anh dũng ấy'.
Cuối thư, Bác kêu gọi đồng bào nhường cơm sẻ áo, giúp đỡ thương binh. Bản thân Bác đã quyên góp một chiếc áo lụa, một tháng lương và tiền ăn của Bác cùng các nhân viên Phủ Chủ tịch, tổng cộng là 1.127 đồng để tặng thương binh. Năm sau, vào ngày 27 tháng 7 năm 1948, trong một bức thư đầy tình cảm, Bác viết: 'Nạn ngoại xâm như trận lụt lớn đe dọa cả đất nước, cuốn trôi mọi tài sản và sinh mạng. Trong cơn nguy hiểm, nhiều thanh niên đã hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc và đồng bào'.
Bác cảm động viết: 'Họ đã quyết liều chết để Tổ quốc và đồng bào được sống. Ngày nay, các gia đình mất đi người con yêu quý, vợ trở thành góa phụ, con cái trở thành mồ côi. Thương binh không thể phục hồi, và các tử sĩ không thể sống lại'.
|
