Tầm Nhìn Bảo Vệ Tài Nguyên Thiên Nhiên Dưới Triều Đại Quang Trung

Trong tư duy quản trị của nhiều triều đại phong kiến, tài nguyên thiên nhiên thường chỉ được nhìn nhận như một nguồn thu để khai thác phục vụ ngân khố. Tuy nhiên, Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ đã thể hiện một tầm nhìn vượt thời đại khi sớm nhận thức được mối quan hệ giữa bảo vệ thiên nhiên, rừng núi, nguồn nước với sự phát triển bền vững của quốc gia và đời sống dân sinh.

Vua Quang Trung nhận thấy việc chặt phá rừng đầu nguồn bừa bãi để lấy gỗ làm nhà, đóng thuyền hay làm than đã dẫn đến tình trạng xói mòn đất, lũ lụt nghiêm trọng ở vùng hạ lưu và hạn hán vào mùa khô. Để khắc phục tình trạng này, ông đã ban hành các sắc lệnh nghiêm cấm việc tự ý chặt phá các khu rừng cấm, rừng đầu nguồn. Việc khai thác gỗ phải có sự phép của chính quyền địa phương và phải đi đôi với việc trồng lại cây mới.

Đối với nguồn nước, Vua Quang Trung yêu cầu các địa phương phải giữ gìn vệ sinh các dòng sông, kênh rạch, cấm việc đắp đập ngăn sông trái phép làm ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của các làng xã hạ lưu. Ông quy định việc quản lý các công trình đập nước phải phục vụ lợi ích chung của cộng đồng chứ không được để các dòng họ lớn hay cường hào chiếm làm của riêng.

Bên cạnh đó, việc khai thác tài nguyên khoáng sản như vàng, bạc, đồng, sắt cũng được triều đình Tây Sơn quản lý chặt chẽ. Vua Quang Trung xóa bỏ tình trạng khai thác tự do làm cạn kiệt tài nguyên và tàn phá môi trường. Các mỏ khoáng sản quan trọng đều do nhà nước trực tiếp quản lý hoặc cấp phép cho những người có năng lực, đi kèm với nghĩa vụ bảo vệ cảnh quan xung quanh.

Công lao của Vua Quang Trung trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên đã thể hiện một tư duy quản lý môi trường sinh thái tiến bộ. Ông đã chứng minh rằng, một triều đại sáng suốt phải là triều đại biết trân trọng và giữ gìn nguồn tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.